HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM KÊU OAN SUỐT HƠN MƯỜI NĂM VÌ VỤ ÁN HỦY HOẠI RỪNG LAN TỎA

Sau hơn một thập kỷ trôi qua, vụ án liên quan đến 6 cựu chiến binh tại Đắk Nông (nay là tỉnh Lâm Đồng) tiếp tục thu hút sự chú ý của dư luận khi họ đồng loạt kêu oan về tội hủy hoại rừng. Ngày 27.1, tại TAND khu vực 6, phiên sơ thẩm lần thứ 3 đã diễn ra, mở lại hành trình pháp lý dài dòng đã bắt đầu từ năm 2015.

Trong phần thủ tục, tòa thông báo vắng mặt nhiều bên liên quan như giám định viên, nguyên đơn dân sự là UBND phường Bắc Gia Nghĩa, tỉnh Lâm Đồng. Dù vậy, luật sư, bị cáo và kiểm sát viên đều đề nghị hội đồng xét xử tiếp tục làm việc, và cuối cùng quyết định kéo dài phiên tòa để xem xét các nội dung còn tranh luận.

Trong suốt quá trình tố tụng, 3 bị cáo được phép ngồi do lý do sức khỏe. Sau khi nghe cáo trạng của Viện kiểm sát, các cựu chiến binh đều cho rằng cáo buộc truy tố là không chính xác. Ông Nguyễn Nam Thái, một trong những bị cáo, khẳng định: “Cáo trạng truy tố hoàn toàn không chính xác chỗ nào hết”. Các bị cáo cho biết họ không nhận được bản cáo trạng khi phiên tòa bắt đầu, điều này khiến họ cảm thấy bối rối và bức xúc.

Viện kiểm sát vẫn giữ nguyên cáo trạng truy tố các bị cáo về tội hủy hoại rừng theo khoản 1 điều 189 Bộ luật Hình sự năm 1999, dù Hội Cựu chiến binh Việt Nam cho rằng quy kết này không có căn cứ. Từ năm 2017, hội đã cử cán bộ vào TAND tỉnh Lâm Đồng để nghiên cứu hồ sơ vụ án và chuẩn bị các thủ tục pháp lý nhằm bảo vệ quyền lợi cho các cựu chiến binh.

Hội Cựu chiến binh Việt Nam cử ông Nguyễn Thái Bình, nguyên Phó cục trưởng Cục Điều tra hình sự, Bộ Quốc phòng, tham gia bào chữa cho các bị cáo. Ngoài ra, Trung tâm trợ giúp pháp lý tỉnh Lâm Đồng cử ông Y’Lam và ông Phạm Quang Long để hỗ trợ pháp lý cho 3 bị cáo có hoàn cảnh khó khăn. Các luật sư khác cũng đã tham gia bào chữa như tiến sĩ Nguyễn Thị Kim Vinh, luật sư Nguyễn Thanh Huy, và luật sư Lê Văn Hoan.

Vụ án này bắt nguồn từ năm 2015 và kéo dài tới nay, đã qua nhiều lần xét xử sơ thẩm, phúc thẩm và giám đốc thẩm. Trong hai lần xử sơ thẩm tại TAND thành phố Gia Nghĩa, các bị cáo bị tuyên phạt từ 6 đến 7 tháng tù về tội hủy hoại rừng. Tuy nhiên, đều kháng cáo kêu oan, cho rằng tại thời điểm chặt cây, không còn rừng nữa nên không có căn cứ để truy tố.

Trong các phiên tòa phúc thẩm, Hội đồng xét xử đã nhiều lần bác bỏ các kháng cáo nhưng tới năm 2020, TAND cấp cao tại TP.HCM đã nhận thấy những vấn đề chưa rõ ràng trong hồ sơ, từ đó hủy tất cả các bản án ban đầu để điều tra lại. Quá trình tố tụng bị trì hoãn do nhiều lý do như thiếu chứng cứ, vắng mặt giám định viên hoặc nguyên đơn dân sự.

Trong suốt 10 năm trôi qua, các cựu chiến binh như ông Đỗ Mạnh Hùng, ông Ngân Xuân Dũng, ông Vũ Tất Đắc, ông Hoàng Văn Sằn, ông Nguyễn Nam Thái, và ông Cao Minh Điến đều không ngừng kêu oan. Họ đều phát dọn đất để trồng cây keo gây quỹ hoạt động hội, nhưng lại bị cáo buộc là đã hủy hoại rừng. Các quy trình, kết luận giám định đều xác định diện tích bị thiệt hại khoảng gần 1 ha với thiệt hại hơn 53 triệu đồng.

Ngày 17.10.2025, Thượng tướng Bế Xuân Trường, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam, đã ký công văn gửi Viện trưởng Viện KSND tối cao, đề nghị giải quyết vụ án một cách khách quan, đúng pháp luật, tránh gây oan sai và kết thúc sự kéo dài của vụ việc.

Chủ tịch hội nhấn mạnh sự cần thiết của việc đảm bảo tính công bằng trong quá trình truy tố, đồng thời đề nghị các cơ quan chức năng có hướng dẫn rõ ràng nhằm tránh những sai sót xảy ra trong quá trình xét xử, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của các cựu chiến binh đã cống hiến cho đất nước.