ĐỐI TƯỢNG MIỄN, GIẢM NHIỀU HƠN: NHIỀU ĐỐI TƯỢNG HƠN SẼ ĐƯỢC HƯỞNG LỢI TỪ NGHỊ ĐỊNH 230

TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TP.HCM, cho biết Nghị định 230 đã mở rộng phạm vi điều chỉnh, bổ sung 11 đối tượng được miễn hoặc giảm tiền sử dụng đất, trong đó đáng chú ý nhất là các trường hợp nhằm mục tiêu an sinh xã hội.

GIẢM GÁNH NẶNG TIỀN ĐẤT CHO NGƯỜI DÂN VÀ DOANH NGHIỆP

Chính sách này mang lại lợi ích rõ rệt cho người dân và doanh nghiệp qua việc giảm trực tiếp các khoản phí liên quan đến đất đai. Toàn bộ người thuê đất trả tiền hàng năm sẽ được giảm 30% tiền thuê đất. Một điểm mới quan trọng là yêu cầu phân bổ đều tiền thuê đất được giảm cho các doanh nghiệp thuê trong các dự án hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp hoặc khu chế xuất trong vòng 30 ngày sau khi có quyết định. Nếu chủ đầu tư không thực hiện đúng quy định, họ sẽ không được hưởng chính sách giảm giá, đồng thời phải hoàn trả toàn bộ số tiền đã được giảm cộng với khoản tiền chậm nộp nếu có.

Mức giảm này tính trực tiếp trên số tiền thuê đất phải nộp của năm 2025 theo thông báo thu hoặc quy định pháp luật, không áp dụng với các khoản nợ cũ, tiền chậm nộp, hay phần đã giảm của năm 2024. TS Phạm Viết Thuận nhận định, chính sách này có phạm vi bao trùm, mở rộng đối tượng hưởng lợi, bao gồm cả người chưa hoàn chỉnh hồ sơ pháp lý hoặc không thuộc diện ưu đãi trước đó.

Chính sách có hiệu lực ngay lập tức từ khi ban hành, giúp hàng chục ngàn hộ dân và doanh nghiệp giảm bớt áp lực tài chính trong bối cảnh kinh tế còn gặp nhiều thử thách. Luật sư Trần Minh Cường nhấn mạnh, miễn, giảm tiền sử dụng đất cho các hộ gia đình, nhất là những người bị mất nhà do thiên tai, góp phần giúp họ ổn định cuộc sống. Đồng thời, giảm tiền thuê đất là “liều thuốc trợ lực” cho doanh nghiệp, giúp họ duy trì hoạt động, mở rộng sản xuất và giữ chân việc làm cho người lao động.

Chính sách này chỉ áp dụng cho tiền thuê đất năm 2025 và không bao gồm các khoản nợ cũ hay tiền chậm nộp, nhằm tránh tình trạng trông chờ xóa nợ và đảm bảo công bằng giữa các doanh nghiệp. Ngoài ra, nếu sử dụng đất không đúng mục đích hoặc phân bổ ưu đãi sai, đơn vị sẽ phải hoàn trả toàn bộ số tiền được giảm kèm khoản tiền chậm nộp, tạo ra sự minh bạch và kỷ cương tài chính trong thực thi chính sách.

NHỮNG ĐIỂM NỔI BẬT TRONG THỰC THI CHÍNH SÁCH

Chính sách này còn đặc biệt mở rộng đến doanh nghiệp thuê lại đất trong khu công nghiệp, thay vì chỉ áp dụng cho chủ đầu tư như trước. Điều này thể hiện rõ hướng điều hành linh hoạt của Chính phủ, gắn chính sách đất đai với mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy phát triển sản xuất.

TS Trần Việt Anh, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Hùng Vương TP.HCM, đánh giá cao tác động tích cực của Nghị định 230, cho rằng chính sách này sẽ giúp nhiều hộ dân tại các khu vực ngập lụt hoặc làng chài có mái nhà kiên cố hơn, an cư ổn định. Với doanh nghiệp, khoản tiết kiệm từ giảm 30% tiền thuê đất không chỉ là hỗ trợ tức thời mà còn gia tăng niềm tin, thúc đẩy mở rộng hoạt động, đóng góp vào sự phát triển chung của nền kinh tế.

TS Trần Việt Anh còn gửi gắm kỳ vọng về sự lan tỏa của chính sách này nhằm nâng cao đời sống của cộng đồng và tạo nền tảng vững chắc cho phát triển lâu dài. Ông nhấn mạnh, chính sách không chỉ giúp giảm chi phí, mà còn cho thấy sự linh hoạt trong điều hành, phù hợp với mục tiêu ổn định kinh tế và hỗ trợ sản xuất.

CẦN ĐIỀU CHỈNH VÀ HOẠT ĐỘNG THAY ĐỐI TƯỢNG

Trong khi đó, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, nhìn nhận Nghị định 230 là bước tiến tích cực giúp giảm bớt gánh nặng thuê đất, vốn đã tăng mạnh trong những năm gần đây. Ông lấy ví dụ về một công ty thuê đất ở cảng Khánh Hội, nếu tính theo giá hiện hành, khoản tiền phải nộp năm 2025 sẽ giảm khoảng 6,3 tỉ đồng, còn lại gần 15 tỉ đồng.

Tuy nhiên, ông Châu cảnh báo, chính sách này chưa thể giải quyết tận gốc vấn đề của doanh nghiệp, nhất là với nỗi lo về mức thu quá cao từ 0,5% đến 3% so với bảng giá đất, trong khi giá đất còn tăng mạnh qua các năm. Công ty thuê đất năm 2022 phải trả 3,3 tỉ đồng, năm 2023 đã tăng lên 7,7 tỉ đồng và dự kiến năm 2025 dù giảm 30% vẫn phải trả gấp đôi so với năm trước. Điều này cho thấy, cần điều chỉnh mức thu phù hợp hơn, giảm tỷ lệ xuống còn 0,25 – 0,75% như các địa phương trước đây.

Ngoài ra, nhiều đề xuất cho rằng, bảng giá đất cần xem xét lại để phù hợp hơn với thực tế, vì quá cao sẽ khiến chi phí đất đai trở thành gánh nặng, dẫn đến tình trạng doanh nghiệp phải thu hồi dự án hoặc người dân chuyển mục đích đất từ nông nghiệp sang ở.

CÁC CÁCH TÍNH GIẢM CHI PHÍ NĂM 2025 VÀNH ĐAI HỢP LÝ

Mức giảm tiền thuê đất năm 2025 sẽ được tính dựa trên số tiền thuê đất theo quy định tại thời điểm đó, không bao gồm các khoản nợ cũ hay tiền chậm nộp, nhằm đảm bảo công bằng. Trường hợp đã được giảm hoặc khấu trừ theo quy định, mức giảm sẽ tính trên số tiền còn lại sau khi đã trừ các khoản đó.

Chính sách này hướng tới thúc đẩy sự minh bạch, rõ ràng trong việc thực thi chính sách đất đai, đồng thời tạo cơ chế để các địa phương rà soát bảng giá đất phù hợp hơn, giảm bớt gánh nặng cho doanh nghiệp và người dân trên thực tế.