TIẾP CẬN MỚI VỀ QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT CẤP XÃ: CẦU ĐỔI MỚI ĐỂ ĐẢM BẢO CHỈ TIÊU VÀ TĂNG TỈLỆ LINH ĐỘNG
Căn cứ để xây dựng quy hoạch sử dụng đất cấp xã dựa trên các quy hoạch cấp tỉnh, điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của địa phương và hiện trạng biến động đất đai cũng như tiềm năng đất đai sẵn có. Đồng thời, dựa vào dự báo dân số, hạ tầng, cảnh quan, và yếu tố môi trường để xác định nhu cầu sử dụng đất cho từng khu vực, phù hợp với các quy định pháp luật về xây dựng.
Nội dung của quy hoạch này bao gồm các định hướng sử dụng đất nhằm đảm bảo yêu cầu phát triển kinh tế xã hội, bảo vệ quốc phòng, an ninh, cũng như thích ứng với biến đổi khí hậu. Các chỉ tiêu sử dụng đất cho từng loại đất được phân bổ theo chỉ tiêu cấp tỉnh và diện tích đất còn lại cũng được xác định rõ ràng.
Tuy nhiên, phương pháp quy hoạch cấp xã hiện nay đang gặp nhiều khó khăn tại địa phương. Một số tỉnh, thành phía Bắc đề xuất sửa đổi luật Đất đai, thay vì duy trì quy hoạch 10 năm, sẽ chuyển sang kế hoạch 5 năm để phù hợp hơn với thực tế, dễ điều chỉnh và linh hoạt hơn trong quản lý.
Nhiều ý kiến phản ánh rằng, vì một số quy hoạch ban hành rồi phải điều chỉnh liên tục, nên việc xây dựng kế hoạch 5 năm phản ánh đầy đủ hơn các yêu cầu thực tiễn. Do đó, việc thay thế quy hoạch bằng kế hoạch phù hợp hơn, đồng thời chính quyền cấp trung ương và cấp tỉnh chỉ cần kiểm soát các chỉ tiêu cơ bản là hợp lý.
Các bộ ngành như Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đề xuất bỏ quy hoạch sử dụng đất cấp xã, chỉ giữ lại kế hoạch dựa trên chỉ tiêu phân bổ từ cấp tỉnh để đơn giản hóa thủ tục, tránh chồng chéo trong quản lý, đồng thời đảm bảo tính thống nhất theo chiều từ trên xuống.
Trong cuộc họp mới đây về sửa đổi luật Đất đai, Phó thủ tướng Trần Hồng Hà chia sẻ rằng, quản lý đất đai nên dựa trên các quy hoạch đô thị, nông thôn đã có, thay cho việc duy trì quy hoạch hoặc kế hoạch sử dụng đất. Thực tế, cả nước đã có hệ thống quy hoạch phủ kín từ trung ương đến cấp xã, bao gồm các quy hoạch về hạ tầng kinh tế xã hội, tạo nền tảng để quản lý đất đai hiệu quả hơn.
Việc chuyển đổi này được kỳ vọng sẽ giúp hệ thống quản lý đất đai trở nên linh hoạt, phù hợp hơn với tình hình thực tế của địa phương, đồng thời phát huy tối đa tiềm năng của nguồn lực đất đai quốc gia.