NHIỀU NĂM KHĂN KHÚC ĐÒI QUYỀN SỞ HỮU ĐẤT THỪA KẾ TRONG MỘT GIA ĐÌNH 11 NGƯỜI

Ngày 17.9, TAND tỉnh Phú Thọ đã mở lại phiên tòa sơ thẩm lần hai xét xử vụ tranh chấp đất đai liên quan đến quyền thừa kế trong một gia đình 11 anh chị em. Vụ kiện diễn ra tại huyện Thanh Thủy cũ, với nguyên đơn là ông V.T.A, 75 tuổi, còn bị đơn là ông V.K.B, 67 tuổi. Trước phiên xét xử, chủ tọa đã nhấn mạnh rằng trong nội bộ gia đình, ngoài cha mẹ, không ai quan trọng hơn anh em. Các đương sự được yêu cầu giữ bình tĩnh, tránh tranh luận mang tính xúc phạm, tổn thương nhau và đều nhất trí thực hiện.

Trước đó, vào tháng 8.2023, TAND cấp cao tại Hà Nội đã hủy bản án sơ thẩm đầu tiên để xem xét lại theo trình tự sơ thẩm vì có một số vấn đề chưa rõ ràng. Đến tháng 5.2024, TAND tỉnh Phú Thọ tiến hành xét xử lần thứ hai nhưng do một số vấn đề chưa được làm rõ, tòa đã quyết định hoãn phiên tòa.

Theo nội dung đơn khởi kiện, cha mẹ của nguyên đơn và bị đơn đã sinh ra 11 con, trong đó ông A là con cả, ông B là con thứ tư. Năm 1962, cha mẹ nhận chuyển nhượng một thửa đất diện tích 1.213 m2 từ người địa phương. Năm 1984, cha mẹ cho ông B 138 m2 đất để làm nhà riêng, còn toàn bộ diện tích đất còn lại đã được cha mẹ đăng ký cấp sổ đỏ vào năm 2005, sau nhiều lần mua bán và chuyển nhượng khác.

Nguyên đơn cho rằng cha mẹ không để lại di chúc, không tổ chức họp mặt phân chia tài sản, cũng không ủy quyền cho ai đứng tên chính thức nên việc “sổ đỏ” đứng tên ông B là trái quy định pháp luật. Đơn khởi kiện yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho ông B., chỉ để ông B hưởng 138 m2, phần còn lại chia đều cho tất cả anh chị em. Trong khi đó, ông B khẳng định rằng từ năm 1992, cha đã làm thủ tục cấp đất cho ông, và năm 2005 thì được cấp sổ đỏ. Ông còn cho biết cha mẹ đã bán khu đất này để lấy tiền chia cho các con, và toàn bộ thừa kế đã được giải quyết xong.

Trong quá trình tố tụng, các bên đều là anh chị em ruột trong nhà, tuổi đã cao, tòa đã nhiều lần tạo điều kiện để các bên hòa giải nhưng bất thành. Nguyên đơn nhấn mạnh mục đích kiện cáo không phải vì tiền bạc, mà vì cảm thấy mất đất, bị coi thường quyền lợi. Ông cũng sẵn sàng trả chi phí nếu tòa đồng ý chia đều đất cho tất cả các anh chị em để xây nhà thờ họ, với ý định để đất đứng tên chung và ghi chú rõ mục đích không chuyển nhượng.

Ông B. khẳng định sau khi cha mất, anh cả đã nhân danh con trưởng để họp gia đình bán khu đất, lấy tiền chia cho các con và không có ý định tranh chấp quyền sở hữu. Trong khi đó, bà V.T.C, con thứ hai của cha mẹ, cũng xác nhận khu đất đã được cha mẹ nói rõ cho ông B., và thời điểm đó không ai phản đối việc cấp sổ đỏ cho ông.

Trong tranh chấp này, tình anh chị em đã từng rất hòa thuận, nhưng từ năm 2020 tranh chấp bắt đầu nảy sinh do giá đất tăng cao. Hai bên từng thỏa thuận chia đất một nửa, song đến nay vẫn chưa đi đến thống nhất cuối cùng. Phía nguyên đơn khẳng định mong muốn giữ đất để xây nhà thờ tổ tiên, không muốn chuyển nhượng, còn ông B. mong muốn giữ phần đất của mình theo thủ tục đã thực hiện từ trước.

Những câu chuyện tranh luận trong phiên tòa cho thấy một vụ việc không đơn giản về quyền thừa kế đất đai trong một gia đình, mà còn là câu chuyện về tình thân, quyền lợi và trách nhiệm của các thế hệ.