Liệu phương thức xét học bạ có còn phù hợp trong tuyển sinh đại học hay không? Trong bối cảnh đã có tới 17 phương thức tuyển sinh khác nhau, những ý kiến từ các chuyên gia, nhà quản lý giáo dục cũng đa dạng và tranh luận sôi nổi về vai trò của học bạ trong quá trình tuyển sinh.

KHÔNG BỎ XÉT HỌC BẠ, CẦN ĐĂNG KÝ NGAY QUY ĐỊNH SỬ DỤNG ĐIỂM 3 NĂM HỌC

Ngày 18.9, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức hội nghị về giáo dục đại học 2025, tại đây ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH, cho biết trong số 17 phương thức xét tuyển thì phương thức dựa vào học bạ vẫn chiếm tới 42% lượng thí sinh trúng tuyển. Trong khi đó, phương thức sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT có tỷ lệ hơn 39%. Bộ trưởng Bộ GD-ĐT đang xin ý kiến về việc có nên duy trì hình thức xét tuyển bằng học bạ trong đợt 1.

Phó trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Văn hóa TP.HCM, thạc sĩ Nguyễn Thanh Tùng, nhấn mạnh rằng việc đánh giá dựa trên quá trình học tập của thí sinh trong 3 năm THPT là hợp lý. Ông còn đề cập đến thực tế quốc tế, nhiều trường đại học trên thế giới vẫn công nhận điểm học bạ như một phần trong tuyển sinh quốc tế. Những gì được công nhận ở nước ngoài, tại sao lại không phù hợp ở Việt Nam?

Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng, việc xét tuyển bằng học bạ cần dựa trên kết quả của tất cả 6 học kỳ của các lớp 10, 11 và 12. Ông nhấn mạnh, chỉ dựa vào một hoặc hai năm học không thể phản ánh đầy đủ quá trình học tập của học sinh. Theo ông, nếu xét theo nhiều kỳ học, thí sinh sẽ nỗ lực hơn để đạt thành tích toàn diện.

Chuyên gia này còn góp ý rằng thay vì chỉ chú trọng đến phương thức xét tuyển, cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông. “Chúng ta cần thực hiện chấm điểm trung thực, tránh việc làm đẹp hồ sơ vì điểm số đẹp dễ gây lệch lạc giữa kết quả thi tốt nghiệp và học bạ của học sinh”, ông nhấn mạnh.

Tiến sĩ Phạm Tấn Hạ, cố vấn tuyển sinh Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), cũng ủng hộ ý kiến không duy trì sử dụng điểm học bạ trong tuyển sinh. Theo ông, điểm học bạ chưa phản ánh chính xác năng lực học tập của học sinh do có nhiều biến số không trực tiếp thể hiện trình độ thực sự. Đặc biệt, nhiều trường không thể đánh giá đầy đủ toàn bộ quá trình 3 năm qua chỉ qua vài kỳ điểm.

Ông đề xuất, nếu tiếp tục dùng điểm học bạ, cần quy định rõ ràng về cách sử dụng kết quả của tất cả các năm học để đảm bảo công bằng và nâng cao ý thức nỗ lực của học sinh.

TẠO ĐIỀU KIỆN ĐỂ MỌI THÍ SINH TIẾP CẬN VÀ HỌC ĐẠI HỌC THẬT SỰ CẬN CỬ

Thạc sĩ Trịnh Hữu Chung, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Gia Định, cho rằng tuyển sinh đại học ngày nay cần đa dạng các phương thức để mở rộng cơ hội cho tất cả các thí sinh. Đưa ra ý kiến rằng học bạ chỉ là một trong những con đường, ông nhấn mạnh rằng việc các trường tự chủ trong lựa chọn phương thức tuyển sinh là quy luật tất yếu để nâng cao chất lượng đào tạo.

Chuyên gia này còn nhấn mạnh rằng Việt Nam đang hướng đến phân tầng đại học, trong đó các trường uy tín sẽ thu hút các học sinh giỏi, còn các trường thường trung bình sẽ phù hợp với thí sinh có năng lực thấp hơn, nhằm tạo ra hệ thống phù hợp mục tiêu nâng cao chất lượng từng cấp độ. Theo ông, chất lượng đầu vào chỉ là yếu tố trong tổng thể, và để đảm bảo sự công bằng cần để các trường tự quyết định phương thức tuyển sinh phù hợp.

Tiến sĩ Phạm Đình Trung, Hiệu trưởng Trường ĐH Yersin Đà Lạt, cũng nêu ý kiến rằng các trường cần được tự chủ trong tuyển sinh, bao gồm cả việc lựa chọn phương thức phù hợp. Nếu vẫn lo ngại về chất lượng, ông đề xuất cần xem xét vấn đề về chất lượng giáo dục phổ thông và năng lực của các trường THPT chứ không nên bỏ phương thức xét học bạ hoàn toàn.

PGS-TS Nguyễn Vũ Quỳnh, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Lạc Hồng, ủng hộ duy trì xét học bạ như một phương thức phản ánh quá trình dài hạn, giảm áp lực thi cử, đồng thời tạo cơ hội và chủ động cho thí sinh. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo việc lạm dụng có thể gây ra thiếu công bằng do sự chênh lệch về chất lượng dạy học giữa các trường và nguy cơ “làm đẹp” điểm số. Theo ông, xét học bạ nên kết hợp với điểm thi để bảo đảm công bằng và đa dạng hóa cơ hội tuyển sinh.