3 ĐIỂM NGHẼN CỦA TÀI SẢN VÔ HÌNH: CHUYỂN HƯỚNG CHIẾN LƯỢC ĐỂ TĂNG TRƯỞNG BỀN VỮNG

Tại hội thảo “Khung khổ pháp lý và chính sách về thương mại hóa quyền sở hữu trí tuệ – động lực tăng trưởng kinh tế mới” diễn ra ngày 3.10, ông Phạm Đại Dương, Phó trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, đã nhấn mạnh vai trò của tài sản trí tuệ trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế. Ông khẳng định rằng tài sản trí tuệ không chỉ là công cụ để bảo vệ sáng tạo, mà còn phải trở thành động lực thực sự góp phần nâng cao năng suất và giá trị của nền kinh tế.

THEO SỐNG CỦA THẾ GIỚI, NƯỚC TA NHU CẦU HOÀN THIỆN HỆ THỐNG PHÁP LÝ

Trong bối cảnh toàn cầu đang chuyển dịch mạnh từ mô hình tăng trưởng dựa trên lao động và tài nguyên sang mô hình dựa trên tri thức, ông Dương nhấn mạnh rằng Việt Nam cần sớm hoàn thiện các khung pháp lý để tài sản trí tuệ không nằm im trên giấy chứng nhận, mà còn thực sự tham gia vào chuỗi giá trị thị trường.

TẠI SAO TÀI SẢN TRÍ TUỆ CẦN ĐƯỢC GIÁ NGHĨA VÀ GIAO DỊCH?

Trong phần thảo luận, luật sư Trương Anh Tú, Chủ tịch Công ty Luật TNHH Trương Anh Tú, đặt câu hỏi: Vì sao một thương hiệu có thể chiếm đến 90% giá trị doanh nghiệp tại Mỹ, nhưng ở Việt Nam lại gần như không thể trở thành tài sản thế chấp? Ông cho rằng, đang có sự bỏ quên nguồn lực phát triển bền vững do thiếu cơ chế tài chính phù hợp và niềm tin vào hệ thống thể chế.

QUYỀN SỞ HỮU TRÍ TUỆ PHẢI ĐƯỢC ĐỊNH GIÁ VÀ GIAO DỊCH NHƯ MỘT TÀI SẢN THỰC CHẤT

Luật sư Trương Anh Tú nhấn mạnh rằng quyền sở hữu trí tuệ chỉ thật sự có ý nghĩa khi có thể được định giá, chuyển nhượng, góp vốn hoặc thế chấp. Nếu không, nó chỉ là một biểu tượng pháp lý hình thức, thiếu khả năng sinh lợi trong kinh doanh. Ông nói: Mối liên kết giữa luật sở hữu trí tuệ và các thể chế liên quan như kế toán, tín dụng, bảo lãnh và định giá tài sản vô hình là điều kiện then chốt để tài sản trí tuệ trở thành nguồn lực tài chính thực thụ.

NHÓM GIẢI PHÁP ĐANG ĐƯỢC ĐỀ XUẤT

Các chuyên gia đều nhất trí rằng có ba vướng mắc lớn cần tháo gỡ để khai thác tối đa tiềm năng của tài sản trí tuệ: Thứ nhất là thiếu cơ chế định giá minh bạch; thứ hai là chưa có tiêu chuẩn ghi nhận tài sản trí tuệ trong hệ thống kế toán tài chính; thứ ba là ngân hàng chưa sẵn sàng chấp nhận tài sản trí tuệ làm tài sản bảo đảm do thiếu cơ chế kiểm soát rủi ro rõ ràng.

NGÂN HÀNG SẴN SÀNG ĐỒNG HÀNH VỚI TÀI SẢN TRÍ TUỆ

Về phần mình, Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, ông Phạm Tiến Dũng, khẳng định ngành ngân hàng sẵn sàng hợp tác khi có hệ thống pháp lý minh bạch và khả thi. Ông xem việc tín dụng hóa tài sản trí tuệ không chỉ là công cụ tài chính mới, mà còn là chỉ số cho thấy trình độ sáng tạo, đổi mới của nền kinh tế.

DỰ THẢO SỬA ĐỔI LUẬT SỞ HỮU TRÍ TUỆ VÀ NHỮNG ĐỀ XUẤT MỚI

Trong dự thảo sửa đổi luật sở hữu trí tuệ sẽ trình Quốc hội sắp tới, Thứ trưởng Bộ KH-CN, ông Hoàng Minh, cho biết sẽ mở rộng quyền định đoạt của chủ sở hữu, bao gồm quyền thế chấp, góp vốn và chuyển nhượng. Bộ này cũng đề xuất thiết lập hành lang pháp lý cho các tổ chức định giá, sàn giao dịch tài sản trí tuệ và quỹ đầu tư chuyên biệt trong lĩnh vực này.

NHỚ RẰNG TÀI SẢN TRÍ TUỆ LÀ NỀN TẢNG CHO SỨC CẠNH TRANH THỰC CHẤT

Phó trưởng ban Chính sách, Chiến lược trung ương, ông Phạm Đại Dương, kết luận rằng đã đến lúc nhìn nhận tài sản trí tuệ không còn là phần trang trí trong chiến lược phát triển, mà là nền tảng tạo ra giá trị gia tăng và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Ông đề nghị các bộ ngành phối hợp xây dựng báo cáo trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư, nêu rõ các khó khăn, hạn chế và đề xuất giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số và thương mại hóa tài sản trí tuệ trong giai đoạn tới.