Chuyển đổi xe hai bánh từ xăng sang điện: Bước đi cần thiết hướng tới thành phố xanh bền vững

Trong chiến lược phát triển giao thông xanh của TP.HCM, việc chuyển đổi xe máy xăng sang xe điện cho tài xế công nghệ và dịch vụ giao hàng đang trở thành ưu tiên hàng đầu. Chính quyền thành phố đã đề ra lộ trình rõ ràng nhằm chấm dứt hoạt động của xe xăng vào năm 2029, bắt đầu từ việc hạn chế đăng ký mới từ tháng 1.2026 và tiến tới cấm hoàn toàn xe xăng từ cuối năm 2029.

Theo đó, từ tháng 1.2026, không còn phép đăng ký mới phù hiệu cho các tài xế xe máy xăng có nhu cầu tham gia các nền tảng gọi xe công nghệ. Từ năm 2027, xe xăng sẽ bị hạn chế hoạt động trong khung giờ cao điểm tại các khu vực phát thải thấp, và từ 2028, chính sách kiểm soát khí thải trở nên chặt chẽ hơn. Đến hết năm 2029, xe xăng sẽ hoàn toàn không còn cơ hội cung cấp dịch vụ trên các nền tảng gọi xe công nghệ tại thành phố.

Một câu hỏi lớn đang đặt ra là liệu các tài xế công nghệ có đủ khả năng tài chính để chuyển đổi sang xe điện? Theo khảo sát của Viện Nghiên cứu và phát triển TP.HCM, trung bình mỗi tài xế kiếm về khoảng 8,7 triệu đồng mỗi tháng. Với mức thu nhập này, nhiều ý kiến cho rằng chỉ cần có chính sách hợp lý, tài xế hoàn toàn có khả năng mua xe điện, bởi vì việc chuyển đổi còn mang lại nhiều lợi ích về chi phí vận hành hàng ngày.

Lợi ích của việc sử dụng xe điện không chỉ nằm ở tiết kiệm nhiên liệu, mà còn giúp giảm chi phí bảo trì, sửa chữa. Theo các chuyên gia, mỗi tài xế có thể tiết kiệm từ 1 đến 1,3 triệu đồng mỗi tháng chỉ riêng tiền nhiên liệu. Chi phí nhiên liệu trung bình mỗi ngày cho xe xăng là khoảng 70.600 đồng đến 100.000 đồng, trong khi đó, điện năng tiêu thụ cho xe điện chỉ bằng một phần và giảm thiểu các khoản phí bảo dưỡng.

Viện Nghiên cứu nhấn mạnh, chuyển đổi xe cho tài xế công nghệ là bước đi then chốt trong lộ trình xây dựng đô thị thông minh, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững. Bởi đây là nhóm phương tiện phát thải cao nhất, di chuyển nhiều nhất trong thành phố, đồng thời có ảnh hưởng lớn về mặt nhận thức cộng đồng.

Chính sách hỗ trợ và cơ chế tài chính là yếu tố quyết định thành công của quá trình này. Công tác miễn thuế, phí trước bạ, giảm giá trị mua xe và pin, vay vốn ưu đãi cùng các chính sách bảo hiểm phù hợp sẽ giúp tài xế dễ dàng hơn trong việc chuyển đổi. Ngoài ra, các doanh nghiệp sản xuất xe điện như VinFast, Selex Motors, Datbike đang cung cấp các dòng xe phù hợp với nhu cầu đô thị, nhưng việc tiếp cận vốn vẫn còn là thách thức lớn đối với phần lớn tài xế, đặc biệt nhóm ngoại tỉnh.

Với thu nhập trung bình khoảng 8,7 triệu đồng mỗi tháng, đa số tài xế chưa thể tự trang trải chi phí mua xe điện một cách dễ dàng. Chính vì vậy, các chính sách hỗ trợ trực tiếp từ chính phủ và doanh nghiệp cần được thiết kế bao quát, hợp lý để thúc đẩy quá trình chuyển đổi diễn ra suôn sẻ hơn. Các khoản ưu đãi như miễn thuế VAT, giảm phí đăng ký, vay vốn tín chấp, giảm giá và hỗ trợ mua pin sẽ là những bước đi thiết thực giúp tài xế yên tâm chuyển đổi phương tiện.

Trong bối cảnh đó, việc xây dựng một hệ sinh thái công nghệ và phương tiện phù hợp sẽ góp phần hình thành hình mẫu đô thị xanh, thông minh, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững của thành phố.