VCCI KIẾN NGHỊ GIẢI PHÁP ĐỂ KHẮC PHỤC VẤN ĐỀ THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG CHO NGÀNH NÔNG SẢN VÀ THỦY SẢN

Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa gửi văn bản đề xuất Chính phủ xem xét và có các giải pháp tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến chính sách thuế giá trị gia tăng, nhằm giúp doanh nghiệp giảm thiểu những rủi ro tài chính, đảm bảo khả năng cạnh tranh và duy trì chuỗi cung ứng xuất khẩu.

TÁM NỘP THUẾ GẦN 10.000 TỶ ĐỒNG MỖI NĂM ẢNH HƯỞNG NHƯ THẾ NÀO

Sau hơn 3 tháng luật Thuế giá trị gia tăng 2024 có hiệu lực, nhiều doanh nghiệp trong các lĩnh vực như thủy sản, cà phê, hồ tiêu, chăn nuôi, gỗ và lâm sản đã phản ánh gặp phải nhiều khó khăn lớn liên quan đến việc thực hiện nghĩa vụ thuế. Trong đó, ngành cà phê phải tạm nộp gần 10.000 tỷ đồng thuế giá trị gia tăng hàng năm, gây áp lực lớn đối với dòng tiền và làm giảm khả năng cạnh tranh của sản phẩm xuất khẩu so với các quốc gia khác như Brazil, Indonesia hay Ấn Độ, nơi các mặt hàng thô hoặc miễn thuế.

Theo quy định, các sản phẩm chưa chế biến hoặc chỉ qua sơ chế đơn giản như bóc vỏ, phơi, sấy… sẽ bị áp thuế suất 5%. Tuy nhiên, những hoạt động sơ chế này không tạo ra giá trị gia tăng đáng kể, dẫn tới phản ánh rằng cách áp dụng thuế này không phù hợp với bản chất của thuế giá trị gia tăng vốn chỉ đánh vào phần giá trị gia tăng thực sự trong quá trình sản xuất và kinh doanh.

VCCI cũng nhấn mạnh rằng cơ chế “thu trước – hoàn sau” đang gây khó khăn cho doanh nghiệp khi họ phải ứng trước số tiền thuế lớn, trong khi lợi nhuận biên của các ngành này rất thấp, chỉ từ 1 đến 3%. Điều này khiến dòng tiền bị ảnh hưởng nghiêm trọng, đồng thời còn tăng thêm gánh nặng đối với doanh nghiệp trong việc hoàn thuế, khi thủ tục hoàn thuế ngày càng phức tạp, chậm trễ hoặc thậm chí bị từ chối vì lý do ngoài khả năng kiểm soát.

Ngoài ra, quy định mới trong luật Thuế giá trị gia tăng yêu cầu bên bán phải kê khai và nộp thuế để được hoàn thuế, điều này chuyển trách nhiệm từ người bán sang người mua – đại diện đã thực hiện đúng nghĩa vụ thuế, gây bất hợp lý trong thực tiễn.

KIẾN NGHỊ GIẢI PHÁP ĐỂ CÙNG CẢI THIỆN HỆ THỐNG THUẾ

VCCI kiến nghị Chính phủ cần xem xét giảm bớt hoặc tạm hoãn việc áp dụng thuế đối với các sản phẩm sơ chế hoặc chưa qua chế biến, đồng thời khôi phục hoặc áp dụng tạm thời các quy định “không phải kê khai, tính thuế” như đã từng được áp dụng trong Nghị định 209/2013/NĐ-CP đối với các mặt hàng nông nghiệp.

Về phía hoàn thuế, VCCI đề xuất Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính xây dựng một cơ chế tự động hoàn thuế đối với các hồ sơ hợp lệ, không có dấu hiệu gian lận, theo mô hình đã thành công tại một số quốc gia như Ấn Độ. Đồng thời, cần phát triển hệ thống dữ liệu điện tử liên thông giữa các cơ quan thuế, hải quan và doanh nghiệp nhằm hỗ trợ quá trình xác thực, đối chiếu nhanh chóng, chính xác hơn.

Ngoài ra, việc loại bỏ điều kiện doanh nghiệp chỉ được hoàn thuế khi nhà cung cấp đã kê khai và nộp thuế là cần thiết để giảm thiểu rủi ro từ những lỗi của bên thứ ba, đặc biệt là trong các hoạt động mua bán, chế biến và xuất khẩu.

VCCI nhấn mạnh rằng trách nhiệm quản lý nghĩa vụ thuế của người bán cần thuộc về cơ quan thuế, không thể chuyển giao rủi ro hoặc gây khó khăn cho người mua khi họ đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của mình. Chính sách này nhằm bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp, thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành hàng nông, lâm, thủy sản tại Việt Nam trong bối cảnh thay đổi chính sách thuế mới.