ÂM NHẠC HAY, LẠI BỊ CHẾT CHóc VÌÂM NHẠC RÁC: MỐI NGUY HIỂM CHO XÃ HỘI VÀ GIỚI TRẺ

CÁC SẢN PHẨM ÂM NHẠC ĐÁNG LO NGẠI

Trong thời gian gần đây, vấn đề về sự tràn lan của các sản phẩm âm nhạc có nội dung phản cảm, dung tục, phản văn hóa trở thành đề tài gây tranh cãi dữ dội trong cộng đồng và giới quản lý. Một danh sách dài những bài hát bị gọi tên như Sự nghiệp chướng của Pháo, Miền mộng mị của Gducky, CLME của Hoàng Tôn cùng các ca khúc khác như Chưa bao giờ, Kẹo, Cao ốc 207, Trình, Em iu… khiến dư luận lo ngại về sự lệch chuẩn trong nội dung âm nhạc phổ biến hiện nay. Những bài hát này bị gọi là “đen list” bởi ca từ thô tục, nội dung phản cảm, làm mất đi sự trong sáng của tiếng Việt đồng thời cài cắm thông điệp tiêu cực, dung túng lối sống lệch lạc, đả kích hay cổ xúy hành xử giang hồ và các tệ nạn xã hội.

Trong buổi họp ngày 27.10, các cơ quan chức năng như Cục Nghệ thuật biểu diễn cùng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử đã chung tay đề ra các giải pháp xử lý nghiêm ngặt hơn nữa nhằm kiểm soát, chấn chỉnh dòng chảy âm nhạc lệch chuẩn, phản cảm tràn lan trên mạng xã hội. Ông Nguyễn Xuân Bắc, Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn, cam kết sẽ không khoan nhượng đối với các hoạt động sáng tạo âm nhạc phát tán ca từ phản cảm, cách ăn mặc phản cảm không phù hợp với thuần phong mỹ tục, gây ảnh hưởng tiêu cực đến tư duy và hình ảnh người nghệ sĩ.

NHIỀU NGHỆ SĨ BỊ XỬ PHẠT VÌ SẢN PHẨM PHẢN CẢM

Dù các hành động xử lý đã được thực hiện, nhiều nghệ sĩ vẫn không ngừng cho ra đời các sản phẩm gây tranh cãi. Năm 2021, rapper Chị Cả bị phạt vì bài Censored chứa ngôn từ phản cảm, trái với thuần phong mỹ tục; cùng năm đó, nhóm Rap Nhà Làm bị xử phạt 45 triệu đồng do nội dung xúc phạm tín ngưỡng tôn giáo. Năm 2022, Sơn Tùng M-TP phải tiêu hủy toàn bộ bản ghi MV There’s No One At All, vì mang thông điệp tiêu cực, thiếu tích cực và không phù hợp giáo dục cộng đồng. Dù có những cảnh báo, cảnh cáo từ các cơ quan quản lý, thực trạng này vẫn tồn tại, khiến câu hỏi về việc dẹp bỏ “nhạc rác” ngày càng trở nên nóng hổi.

HẬU QUẢ NẶNG NỀ TỪ “NHẠC RÁC”

Không ít khán giả trẻ vẫn đón nhận các bài hát phản cảm, dung tục dù biết rõ nội dung không phù hợp. Các ca khúc như Trình của Hieuthuhai, Sự nghiệp chướng của Pháo đều có lượt xem hàng chục triệu trên YouTube, phản ánh rõ sự phổ biến của dòng nhạc lệch chuẩn. Theo các tổ chức chuyên môn, ca từ độc hại và phản cảm của các sản phẩm này không chỉ phá vỡ các chuẩn mực đạo đức mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến tư duy, hành vi của giới trẻ. Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM nhấn mạnh: “Những biểu hiện âm nhạc như vậy làm ảnh hưởng đến thuần phong mỹ tục, thẩm mỹ nghệ thuật, chuẩn mực ứng xử, gây tác hại lâu dài đến hình ảnh giới trẻ và cách nhìn của công chúng về nghệ sĩ.”

Trong khi các sản phẩm này vẫn tiếp tục được lan truyền rộng rãi qua mạng xã hội, các hệ lụy về tâm lý, hành vi, thậm chí hình thành những chuẩn mực lệch lạc trong xã hội ngày càng rõ rệt. Có những nghệ sĩ, dù bị xử phạt, vẫn tiếp tục theo đuổi dòng nhạc này, tạo ra một “công thức” nguy hiểm, phá vỡ các giới hạn trong sáng tạo nghệ thuật.

Ý kiến chuyên gia và nghệ sĩ

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung nhấn mạnh: “Bài hát dù chủ đề nào, nội dung nào, đều phải được chọn lọc, chăm chút từng câu chữ. Không thể dùng những câu nói đời thường thô tục ghép vào giai điệu rồi gọi là sáng tạo âm nhạc. Âm nhạc là nghệ thuật, là đứa con tinh thần của người nghệ sĩ, thể hiện tâm hồn và trình độ văn hóa của họ.” Ông cũng khẳng định: “Người nghệ sĩ cần giữ vững cái tâm, sáng tạo có trách nhiệm, tránh để sản phẩm của mình trở thành công cụ tiếp tay cho tiêu cực.”

Người nghe, đặc biệt là giới trẻ, dễ bị ảnh hưởng bởi những ca từ dung tục, lối sống phản cảm được cổ súy trong các bài hát này. Nhạc sĩ Sỹ Luân chia sẻ: “Nếu các hiệu ứng tiêu cực này cứ lặp đi lặp lại, sẽ trở thành bình thường trong xã hội, gây ảnh hưởng dài lâu đến nhận thức và hành xử của thế hệ trẻ.” Tiến sĩ Phạm Thị Thúy, chuyên viên tâm lý, cảnh báo rằng “sự tung hô của đám đông sẽ khiến các bạn trẻ tưởng đó mới là phong cách, là cá tính. Khi nghe nhiều nội dung lệch lạc, tâm trí các em dễ bị biến chất, thậm chí bình thường hóa những hành vi tiêu cực.”

LÀM GÌ ĐỂ SẢN PHẨM ÂM NHẠC TRỞ VỀ VỚI CHÂN NGHỂNH?

Âm nhạc cần phải vượt ra khỏi khuôn khổ giải trí đơn thuần để trở thành phương tiện truyền cảm hứng, truyền tải các thông điệp tích cực. Các nghệ sĩ cần nâng cao ý thức trách nhiệm của mình, đừng để nghề nghiệp bị biến thành vũ khí xúc phạm hoặc lăng nhục đồng nghiệp, cộng đồng. Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung kết luận: “Chúng ta phải giữ gìn phẩm chất nghệ thuật, không để những sản phẩm lệch chuẩn chi phối xã hội. Đó không phải là hướng đi của nghề nghiệp này.”