NHẠC RÁC VÀ NGUY CƠ BÁO ĐỘNG: CẢNH BÁO VỀ SỰ XOÁY MẶT CỦA ÂM NHẠC PHẢN CẢM TRÊN MẠNG XÃ HỘI

Các sản phẩm âm nhạc độc hại lâu nay vẫn âm thầm len lỏi trong đời sống văn hóa, gây ra những hậu quả khó lường cho công chúng, đặc biệt là giới trẻ. Điều này đã trở thành một vấn đề nhức nhối, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan quản lý và ngành công nghiệp âm nhạc để bảo vệ giá trị văn hóa và sự phát triển lành mạnh của cộng đồng.

CÁC SẢN PHẨM ÂM NHẠC ĐƯỢC GỌI “DANH SÁCH ĐEN”

Trong thời gian gần đây, nhiều ca khúc bị “điểm danh” vì nội dung phản cảm, ca từ thô tục, vô nghĩa và mang tính gây phản cảm. Một số tiêu biểu như Sự nghiệp chướng của Pháo, Miền mộng mị của Gducky, CLME của Hoàng Tôn – Andree – Tinle, Chưa bao giờ của DSK, Kẹo của Andree, Cao ốc 207 của B Ray – Đạt G hay Trình của Hieuthuhai,… đều bị gọi tên trong danh sách đen do chứa đựng nội dung không phù hợp, làm giảm giá trị của tiếng Việt và đi ngược lại chuẩn mực văn hóa.

Không chỉ ca từ thiếu trong sáng, nhiều sản phẩm còn cài cắm những nội dung, thông điệp phản cảm như đả kích, trút giận, cổ súy lối sống lệch lạc, sử dụng chất kích thích hoặc hành xử giang hồ, các tệ nạn xã hội. Ngày 27.10, các cơ quan chức năng như Cục Nghệ thuật biểu diễn và Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử đã tổ chức họp bàn về giải pháp xử lý các ca khúc có lời lẽ phản cảm lan truyền trên mạng xã hội. Cục trưởng Nguyễn Xuân Bắc nhấn mạnh sẽ kiên quyết xử lý thật nghiêm các hoạt động âm nhạc lệch chuẩn, không phù hợp với thuần phong mỹ tục.

NHỮNG HÀNH ĐỘNG XỬ PHẠT NGHỊCH NGHỊCH

Thực tế, đã có nhiều nghệ sĩ bị xử phạt vì sản phẩm âm nhạc chứa nội dung phản cảm. Năm 2021, rapper Chị Cả bị phạt do bài Censored sử dụng từ ngữ phản cảm, trái thuần phong mỹ tục. Cùng năm, nhóm Rap Nhà Làm bị xử phạt 45 triệu đồng vì nội dung xúc phạm tín ngưỡng, tôn giáo. Năm 2022, Sơn Tùng M-TP bị tiêu hủy toàn bộ MV There’s No One At All sau khi bị phạt 70 triệu đồng vì mang thông điệp tiêu cực, thiếu tích cực giáo dục. Dù đã có những hình phạt, hiện tượng này vẫn không giảm sút, đặt ra câu hỏi về hiệu quả của các biện pháp xử lý.

HẬU QUẢ NGUY HIỂM TỪ NHẠC RÁC

Trong khi các ca khúc phản cảm thu hút lượt xem khủng (các nghệ sĩ như Hieuthuhai, Pháo, hoặc nhóm nhạc như Sơn Tùng M-TP…), thì lại mang đến nhiều hệ lụy tiêu cực cho khán giả trẻ. Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM từng chỉ rõ rằng những bài hát này làm ảnh hưởng đến thuần phong mỹ tục, thẩm mỹ nghệ thuật, chuẩn mực ứng xử và hình thành nhận thức lệch lạc trong xã hội, đặc biệt là giới trẻ. Những nội dung tiêu cực, dung tục, cổ súy lối sống buông thả dễ dàng trở thành một phần quen thuộc trong đời sống kỹ thuật số, gây ra nguy cơ nghiêm trọng cho sự phát triển nhân cách và suy nghĩ của giới trẻ.

Chia sẻ quan điểm, nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung nhấn mạnh: Bài hát, dù chủ đề gì, cũng cần được chăm chút ý tứ, câu từ. Một tác phẩm âm nhạc chân chính không thể đem những câu nói đời thường thô tục vào để câu khách hay gây sốc một cách phản cảm. Ông nói: “Một bài hát có thể hay hoặc chưa hay, phù hợp hay không, nhưng tuyệt đối không được vô sỉ, bởi đó chính là tác phẩm của tâm hồn và tri thức của người sáng tác.”

Người nghe, đặc biệt là giới trẻ, dễ bị ảnh hưởng bởi những nội dung dung tục và phản cảm. Tiến sĩ Phạm Thị Thúy cảnh báo rằng, khi những hình ảnh và nội dung lệch chuẩn này cứ lặp đi lặp lại, chúng sẽ trở thành điều quen thuộc, thậm chí bình thường trong mắt cộng đồng. Điều này gây nguy hiểm lâu dài, khi đó những hành vi lệch lạc dễ dàng được chấp nhận và xem là phong cách cá nhân.

NGHỆ THUẬT VÀ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI

Âm nhạc không chỉ là giải trí, mà còn là phương tiện truyền tải cảm xúc, thông điệp tích cực, góp phần xây dựng nền văn hóa lành mạnh. Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung chia sẻ: “Nghệ sĩ đừng làm nghề của mình bị biến dạng thành công cụ để xúc phạm hoặc hạ thấp người khác.” Ông khẳng định, âm nhạc chân chính không thể và không nên trở thành vũ khí gây chia rẽ hay tổn thương xã hội.

Trong khi đó, nhiều ý kiến bày tỏ mong muốn các cơ quan chức năng và ngành công nghiệp âm nhạc cần phối hợp chặt chẽ hơn để kiểm soát chặt chẽ những sản phẩm tràn lan, đồng thời khuyến khích sáng tạo theo hướng tích cực, giữ gìn giá trị truyền thống, góp phần nâng cao đời sống văn hóa ngày càng trong sáng và bền vững.