SỐNG DƯỚI ÁP LỰC CÔNG NGHỆ: KHI BẠN 30 TUỔI, KIẾN THỨC KHÔNG ĐỦ ĐỂ ĐÁNH BẠI THẾ GIỚI
Tôi 30 tuổi, có công việc ổn định, lương tạm gọi là tốt, môi trường không tệ. Mỗi tháng đều đều nhận lương, đóng bảo hiểm, có khoản tiết kiệm nhỏ. Nghe qua tưởng yên tâm nhưng càng lâu trong nghề tôi càng thấy bất an.
Không phải vì bị la mắng hay đánh giá kém, mà vì tôi nhận ra: mình có thể bị thay thế bất cứ lúc nào. Những người trẻ hơn vào làm nhanh, bắt trend tốt, học công cụ mới chỉ trong vài ngày. Trong khi tôi phải mất cả tháng mới quen với một hệ thống.
30 tuổi tôi sợ bị đuổi việc bất cứ lúc nào
Trước đây, tôi tin chỉ cần làm tốt là đủ. Nhưng giờ thì khác, năng lực thôi chưa chắc giữ được ghế. Thị trường lao động đang thay đổi nhanh hơn chính mình kịp thích nghi. AI giờ đây viết báo, thiết kế, phân tích dữ liệu. Một nửa những gì tôi từng nghĩ là “không thể thay thế” đang dần bị máy móc làm tốt hơn, rẻ hơn, nhanh hơn.
Cảm giác “ổn định” ngày nay như đứng trên cát ướt: nhìn thì vững, nhưng chỉ cần một làn sóng công nghệ mới là mọi thứ có thể trôi sạt. Tôi chứng kiến điều đó qua những đồng nghiệp bị cắt giảm, qua những người bạn từng giỏi giang rơi vào thất nghiệp.
Ở tuổi 30, nỗi sợ không còn chỉ là “thiếu việc” mà còn là “mất giá trị”. Bạn vẫn có nghề, nhưng chẳng còn vị thế. Vẫn đi làm, nhưng không còn niềm tin vào sự cần thiết của bản thân.
Tôi bắt đầu nghĩ đến việc phòng bị, không chỉ về kỹ năng mà còn về tài chính. Không ai biết khi nào một cuộc tái cấu trúc xảy ra, hay khi một công cụ mới khiến công việc của mình trở nên dư thừa. Ít nhất, tôi muốn có một khoản dự phòng để không hoảng loạn khi chuyện đó xảy ra.
Tôi học cách đầu tư nhỏ, chia tiền ra nhiều phần, không để tất cả trong sổ tiết kiệm. Tôi cũng học thêm kỹ năng mới, không phải vì tham vọng, mà để tự do lựa chọn công việc thay vì bị ép buộc.
Có lẽ, ổn định ở tuổi 30 không còn nằm trong việc giữ mãi một công việc, mà là duy trì khả năng thích nghi và tồn tại trước sự thay đổi không ngừng của thế giới. Tương lai không thể đoán trước, nhưng điều chắc chắn là tự thân chúng ta phải luôn sẵn sàng cho những ngày bị thay thế.