TÀU CỔ BỊ BỊT CHƯA KHÁM PHÁ HOÀN CHỈNH, MỞ RA HÀNG NGÀN HỘI ĐỂ CÙNG KHÁM PHÁ LỊCH SỬ HÀNG HẢI VIỆT NAM

Trong những ngày gần đây, bãi biển Hội An trở thành tâm điểm thu hút của giới địa chất, khảo cổ và du khách khi con tàu cổ bất ngờ lộ diện khỏi lớp cát ven biển, mở ra câu chuyện về một trang sử hàng hải huy hoàng của Việt Nam. Con tàu này, được phát hiện tại địa bàn khối phố Thịnh Mỹ (phường Hội An Tây, TP.Đà Nẵng), đã gây xôn xao và dấy lên kỳ vọng về những phát hiện quan trọng liên quan đến quá khứ biển Đông của đất nước.

TRƯỚC ĐÓ, NHỮNG PHẦN GẦN NGUYỆN NỔI LÊN TỪ ĐẤT BIỂN

Vào cuối tháng 12.2023, người dân địa phương phát hiện phần khung gỗ của con tàu nằm dần nổi lên ở khu vực bờ biển P.Cẩm An, cách trung tâm Hội An khoảng 400 m. Các chuyên gia đánh giá đây có thể là một “bảo vật quốc gia” bởi sự gần như nguyên vẹn khi mới lộ diện. Ông Nguyễn Văn Hoài, 62 tuổi, cho biết xác tàu nằm dưới đồi cát ven biển, gần tuyến đường đất đỏ xây dựng từ thời Pháp, và theo thời gian, các yếu tố tự nhiên như xâm thực, sóng biển đã giúp xác tàu dần lộ rõ hơn.

KẾT QUẢ KHẢO SÁT VÀ NGHIÊN CỨU BAN ĐẦU

Các nhà khảo cổ cho biết tàu có kích thước lớn, cấu trúc vững chắc, làm từ các loại gỗ bền như bằng lăng, kiền kiền và gỗ thông. Chất keo trét chống thấm giúp tàu có khả năng thực hiện những hành trình dài, phục vụ thương mại hoặc chiến tranh trên biển. Mặc dù việc định tuổi chính xác bằng phương pháp C14 chưa hoàn tất, các chuyên gia nhận định con tàu có thể được đóng trong khoảng cuối thế kỷ 14 đến đầu thế kỷ 16 dựa trên vị trí phát hiện và đặc điểm kỹ thuật, vật liệu xây dựng phù hợp với các tàu cổ trong khu vực.

MẠNH MẼ GHI NHẬN TỪ KHẢO CỔ VÀ BẢO TỒN

Trong đợt mưa lũ do bão Fengshen gây ra, biển xâm thực mạnh khiến các phần của con tàu lại bị bồi lấp, xuất hiện rõ nét hơn. Trung tâm Quản lý bảo tồn di sản văn hóa Hội An đã tiến hành khảo sát, đo đạc các phần của tàu, cho thấy chiều rộng hơn 5 m và chiều dài 17,4 m ở phần lộ ra. Các chi tiết như giang, ván be, vách ngăn đều thể hiện rõ nét, góp phần làm rõ hơn về qui mô cũng như kết cấu của con tàu.

NHỮNG CHIẾC ÁNH SÁNG TỪ NGHỀ KHẢO CỔ

Việc khai quật và bảo tồn con tàu này không chỉ bổ sung thêm chứng cứ về lịch sử hàng hải của Việt Nam mà còn góp phần khẳng định vị thế của Hội An trong các tuyến đường biển quốc tế từng huyền thoại. Phó giám đốc Trung tâm Quản lý bảo tồn di sản Hội An, ông Phạm Phú Ngọc, nhấn mạnh: trung tâm đã thực hiện nhiều biện pháp tạm thời như dựng biển cảnh báo, phối hợp trông coi cùng cộng đồng địa phương để ngăn chặn xâm phạm và đào bới trái phép. Ông Ngọc cũng cho biết sẽ xem xét mọi phương án, trong đó có khả năng tổ chức khai quật khẩn cấp để bảo vệ hiện vật trước tác động của tự nhiên và con người.

ĐÓN ĐẦU CHIẾC TÀU VÀNG SÁNG TƯƠNG LAI

Việc quyết định trục vớt hay giữ nguyên tại hiện trường sẽ phụ thuộc vào điều kiện thực tế và các chuyên gia sẽ cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo bảo vệ tốt nhất di vật quý giá này. Ngoài ra, việc bảo quản sau khi đưa lên bờ gặp nhiều thách thức do điều kiện môi trường khắc nghiệt, gây nguy cơ xuống cấp nhanh chóng nếu không có biện pháp xử lý phù hợp. Trung tâm dự kiến mời chuyên gia khảo cổ trong nước và quốc tế, kể cả các nhà nghiên cứu Nhật Bản, tham gia tư vấn và thực hiện các bước cần thiết nhằm đảm bảo sự an toàn tối đa cho di vật quý giá này.

Tổng thể, con tàu cổ lộ diện ở Hội An không chỉ làm sáng tỏ phần còn lại của lịch sử hàng hải Việt Nam, mà còn mở ra cơ hội mới để chúng ta hiểu rõ hơn về hành trình phát triển của nền thương mại biển đã từng sôi động trong quá khứ, đồng thời góp phần giữ gìn di sản có ý nghĩa quốc gia và thế giới.