CÂU NÓI GÂY SÓNG GHIÊN MẠNG XÃ HỘI: AI MỚI LÀ CHUYÊN MÔN THỰC SỰ TRONG ÂM NHẠC?

Trong cuối tuần vừa qua, mạng xã hội xôn xao sau câu nói của Bằng Kiều về một dòng trạng thái liên quan đến G-Dragon — biểu tượng K-pop thế hệ mới. Anh viết: “Về chuyên môn thì chỉ ba bạn trong ảnh cũng chấp bạn kia một mắt luôn”. Tuy chỉ là một câu bình luận mang tính ví von, nhưng nhanh chóng trở thành tâm điểm tranh luận về khái niệm “chuyên môn” trong âm nhạc hiện đại.

Nhiều người đặt câu hỏi: Chuyên môn trong âm nhạc là gì? Và tại sao một nghệ sĩ có thâm niên, tên tuổi lại mang tư duy “điểm mặt chấm điểm” đồng nghiệp bằng tiêu chuẩn cũ kỹ?

Điều đáng nói ở đây không phải là ai giỏi hơn ai, mà là sự khác biệt rõ nét trong hệ quy chiếu của các thế hệ nghệ sĩ. Bằng Kiều, với kỹ thuật thanh nhạc chuẩn mực, dựa trên nền tảng đào tạo bài bản tại Nhạc viện, thể hiện bản lĩnh bằng khả năng hát live, nốt cao, độ ngân của giọng hát. Trong mắt anh, “chuyên môn” là những kỹ thuật thanh nhạc, là sở trường của các ca sĩ truyền thống, những người giữ vị trí thánh ca của kỹ thuật hát.

Ngược lại, G-Dragon không chỉ đơn thuần là một ca sĩ, mà còn là một nhà sáng tạo, biểu tượng văn hoá toàn cầu. Với vai trò đàn anh, thủ lĩnh nhóm BIGBANG, anh đã góp phần định hình cả một dòng chảy mới của K-pop, từ sản xuất âm nhạc, concept hình ảnh, thời trang đến phong cách biểu diễn. Trong hệ quy chiếu của GD, “chuyên môn” bao gồm khả năng kiến tạo ý tưởng, dẫn dắt xu hướng, xây dựng thương hiệu cá nhân và ảnh hưởng văn hoá rộng lớn. Anh đã vượt ra ngoài giới hạn của việc hát giỏi để trở thành một người tiên phong, tạo ra các chuẩn mực mới cho nền âm nhạc toàn cầu.

Việc đem hai hệ quy chiếu này đặt cạnh nhau đã khiến nhiều người tranh cãi. Một bên là những tiêu chuẩn kỹ thuật thuần túy, dễ đo đếm; bên kia là khả năng tạo ảnh hưởng, đổi thay văn hoá không thể định lượng rõ ràng. Khi hệ quy chiếu đã khác biệt, so sánh “ai hơn ai” trở nên vô nghĩa. Bằng Kiều có vị trí vững trong thị trường Việt Nam dựa trên khả năng hát, còn G-Dragon là biểu tượng không thể thay thế của ngành công nghiệp âm nhạc Hàn Quốc toàn cầu.

Thực tế, thế giới âm nhạc ngày nay không còn đơn thuần là nơi để thể hiện kỹ thuật cá nhân nữa. Nó là một hệ sinh thái sáng tạo, nơi mà nghệ sĩ như Taylor Swift, Kanye West, Justin Bieber đều thể hiện khả năng đa dạng từ sáng tác, sản xuất, biểu diễn đến xây dựng hình ảnh, thương hiệu. Ở Việt Nam, thế hệ trẻ như Mỹ Anh, Orange, Sơn Tùng cũng không chỉ hát mà còn sáng tác, sản xuất, định hình phong cách riêng, tạo ra giá trị toàn diện.

Điều này lý giải tại sao khái niệm “chuyên môn” cần được hiểu theo cách mới. Không còn là việc đo đếm nốt cao hay giọng hát đẹp, mà là khả năng ảnh hưởng, đổi thay, sáng tạo và dẫn dắt ngành công nghiệp âm nhạc. Một nghệ sĩ lớn không chỉ dựa vào kỹ thuật cá nhân, mà còn phải biết trân trọng và thích nghi với sự phát triển của văn hoá đại chúng.

Sự khác biệt trong quan điểm của Bằng Kiều và G-Dragon phản ánh rõ ràng điều đó. Việc anh bình luận “chấp một mắt” tuy chỉ là một câu nói, nhưng lại hé lộ sự bảo thủ và thiếu nhạy bén của thế hệ cũ trong việc nhìn nhận thế giới âm nhạc mới. Trong khi các nghệ sĩ trẻ đương đại không ngừng mở rộng phạm vi sáng tạo, lấy ảnh hưởng và đổi mới làm trung tâm, thì một số nghệ sĩ kỳ cựu vẫn cố gắng giữ vị trí dựa trên tiêu chuẩn cũ.

Chung quy, nguyên nhân sâu xa ở đây là sự tự cao và không muốn thay đổi tư duy. Đúng là kỹ thuật hát hay là một phần quan trọng của nghề, nhưng không thể đồng nhất nó với toàn bộ giá trị nghệ sĩ. G-Dragon đã trở thành di sản sống của văn hoá đương đại, còn Bằng Kiều, dù thành danh từ nền tảng kỹ thuật, lại có thể bị hạn chế bởi lối suy nghĩ cũ. Thế giới đã chuyển mình, và nghệ sĩ chân chính là người biết đứng đúng vị trí của mình trong bản đồ đó.

Ai đúng, ai sai? Không ai phủ nhận khả năng kỹ thuật của Bằng Kiều, nhưng nghệ thuật tiến bộ khi mở rộng khả năng ảnh hưởng, sáng tạo. Có thể nói, câu chuyện này là lời nhắc nhở cho các nghệ sĩ về sự thay đổi là tất yếu trong một thế giới chuyển động không ngừng. Muốn góp phần vào sân chơi đa chiều, nghệ sĩ cần biết cách định vị mình trong hệ quy chiếu mới — nơi nghệ thuật không chỉ đứng yên trong nốt cao, mà còn ở khả năng dẫn dắt, tạo dựng xu hướng và chuyển tải thông điệp cuộc sống.