Giun đất trồi lên mặt đường hàng loạt: Chuyện lạ hay phản ứng tự nhiên của sinh thái?

Hôm nay, người dân xã Phú Trạch, tỉnh Quảng Trị, bất ngờ phát hiện hàng loạt giun đất trồi lên mặt đường và chết khô hàng loạt, gây lo lắng về tình hình môi trường khu vực. Hiện tượng này xuất hiện gần vị trí có vết nứt dài trên Quốc lộ 1 tại khu vực Đèo Ngang, cách đó không xa nơi các con giun bắt đầu xuất hiện dày đặc rồi chết khi gặp nắng nóng kéo dài.

Trước đó, người dân thôn Vịnh Sơn cũng ghi nhận hiện tượng giun đất xuất hiện trên các bề mặt bê tông và sân vườn, kéo dài nhiều ngày. Giun trồi lên rồi chết hàng loạt khi gặp phải điều kiện thời tiết khắc nghiệt đã khiến cộng đồng lo lắng về sự can thiệp của các yếu tố tự nhiên hoặc biến đổi địa chất nhưng đến nay, các cơ quan chức năng vẫn chưa đưa ra kết luận chính thức.

Không chỉ Quảng Trị, từ giữa tháng 11, hiện tượng giun đất chết khô hàng loạt trên các lối đi cũng diễn ra tại nhiều nơi, gây bất an trong cộng đồng dân cư.

Liên hệ với PGS-TS Hoàng Đức Huy, Phòng thí nghiệm Động vật học, Trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM, chuyên gia đã giải thích về hiện tượng này dựa trên các phản ứng sinh học tự nhiên của giun đất.

Theo ông, giun đất có khả năng sống trong nước do chúng thở qua da, nên việc ngập nước sau mưa không gây chết ngộp. Giun đất cần duy trì độ ẩm để sinh trưởng và hoạt động, vì da của chúng dễ bị khô và dẫn đến tử vong nếu mất độ ẩm quá mức. Tuy nhiên, chúng có thể sống trong môi trường ngập lụt có đủ oxy hòa tan trong nhiều ngày.

Chuyên gia nêu ra ba giả thuyết về hiện tượng giun đất bò lên mặt đất rồi chết hàng loạt:

Thứ nhất, giun đất có thể phản ứng với các rung động cảnh báo do hoạt động của động vật săn mồi như chuột chũi gây ra. Khi trời mưa, các rung động từ giọt nước hoặc các hoạt động dưới lòng đất dễ bị nhầm lẫn, khiến giun đất tưởng rằng nguy hiểm đang đến và phản ứng bằng cách trồi lên mặt đất để tránh bị săn mồi.

Thứ hai, mùa sinh sản là một lý do tự nhiên khác. Giun đất khi có điều kiện ẩm ướt sẽ di chuyển xa hơn và nhanh hơn để tìm kiếm đối tác và nguồn thức ăn mới. Việc di cư này là chiến lược sinh tồn nhằm duy trì đa dạng di truyền. Tuy nhiên, khi trời nắng, việc giun bị mắc kẹt trên bề mặt khô cứng sẽ dẫn tới mất độ ẩm nhanh chóng và gây tử vong.

Thứ ba, các thay đổi đột ngột trong môi trường đất như thiếu oxy, nhiệt độ cao hoặc các loại phân bón có thể kích thích giun đất bò lên mặt đất. Hiện tượng này là phản ứng tự nhiên khi điều kiện sinh thái đất thay đổi đột ngột.

Chuyên gia kết luận rằng, hiện tượng giun đất trồi lên hàng loạt không phải là điều bất thường mà là phản ứng sinh học tự nhiên của loài này trong quá trình thích nghi với môi trường. Các phản ứng này phản ánh khả năng thích ứng sinh thái của giun đất trước các biến đổi khí hậu, điều kiện đời sống hoặc hoạt động của con người trong khu vực.