NHỮNG ĐỨT NỐI TRONG CUỘC SỐNG CỦA NGƯỜI GIAO HÀNG: BỖNG NHIÊN TRƯỚC ÁP LỰC KHẮC NGHIỆT
Gần đây, một video ghi lại hình ảnh xúc động về một shipper giao đồ ăn bật khóc giữa đường đã nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc, khiến cộng đồng mạng không khỏi xót xa và suy ngẫm. Trong đoạn clip, người đàn ông, mặc đồng phục và mũ bảo hộ, rưng rưng nước mắt trải lòng về cuộc sống của mình. Anh cho biết đã làm việc hơn 10 tiếng mỗi ngày, không nghỉ ngơi, không dám lơ là dù chỉ một giây vì sợ mất việc hoặc bị trừng phạt. Anh cho biết, từ nhỏ đã nghỉ học, hiện tại làm đủ ca nhưng vẫn không đủ lo cho gia đình, cũng không còn hy vọng rõ ràng về tương lai.
Anh chia sẻ: “Tôi giao đồ ăn hơn 10 tiếng mỗi ngày, không nghỉ. Nếu lơ là một chút, sẽ bị phạt, thất nghiệp hoặc đói thấy rõ hơn.” Những lời tâm sự chân thành này khiến người xem không khỏi cảm thương, đồng thời đặt câu hỏi về điều kiện và quyền lợi của lực lượng làm việc trong ngành dịch vụ giao hàng – những người ngày đêm chạy đua theo đơn hàng trong điều kiện làm việc ngày càng khắc nghiệt.
Các nghiên cứu và bài phân tích của giới học giả Trung Quốc cho thấy, trong nền kinh tế gig economy, các shipper phải đối mặt với áp lực khắc nghiệt về thời gian, số lượng đơn hàng, chỉ tiêu doanh thu, trong khi thu nhập lại không ổn định, thiếu bảo hiểm xã hội và các quyền lợi căn bản. Họ thường làm việc liên tục từ sáng sớm tới khuya, có thể kéo dài hơn 12-14 tiếng mỗi ngày, ít có thời gian nghỉ ngơi, ăn uống thất thường, dẫn đến mệt mỏi thể chất lẫn tinh thần. Tình trạng này còn dẫn đến nhiều hệ lụy như stress trầm trọng, suy nhược, thậm chí tai nạn giao thông.
Trong đoạn video, người đàn ông còn thể hiện sự day dứt, cảm thấy có lỗi vì không đủ khả năng chăm sóc gia đình, dành thời gian cho bản thân, và mơ ước về một tương lai tươi sáng dường như đã xa vời. Những lời chia sẻ chân thành đó đã làm dấy lên làn sóng cảm xúc trên mạng, với hàng nghìn người bày tỏ sự đồng cảm, tiếc thương và bất bình về điều kiện lao động quá khắc nghiệt của giới shipper.
Giới chuyên gia và nhà phân tích nhận định, câu chuyện của người shipper này không phải là trường hợp cá biệt. Các số liệu cho thấy, nhiều người trong ngành giao đồ ăn phải liên tục cày cuốc ngày đêm để không bị trừ tiền, mất đơn hoặc giảm điểm độ tin cậy do thuật toán điều chỉnh. Điều này tạo ra một vòng luẩn quẩn ép buộc các shipper làm việc quá sức, gây tổn hại đến sức khỏe thể chất và tâm thần.
Trong thực tế, người tiêu dùng có thể cảm thấy thuận tiện khi chỉ cần vài cú chạm để có đồ ăn giao đến tận tay. Tuy nhiên, ít ai nhận ra rằng phía sau mỗi đơn hàng ấy là những giọt mồ hôi, những căng thẳng và cả những nỗi đau trong lòng của người giao hàng – những người đang cố gắng nuôi sống chính mình và gia đình trong bối cảnh áp lực ngày càng đè nặng.
Nhiều ý kiến đã kiến nghị cần có những quy định pháp lý chặt chẽ hơn nhằm bảo vệ quyền lợi của lực lượng lao động trong ngành này, từ mức lương tối thiểu, bảo hiểm xã hội đến thời gian nghỉ ngơi hợp lý. Đồng thời, giới chuyên gia cũng chỉ ra rằng, các thuật toán phân đơn, yêu cầu giao nhanh gấp và điểm đánh giá đã phần nào ép các shipper vào guồng quay “chạy không ngừng”, gây ra nhiều hệ lụy về thể chất lẫn tâm lý.
Trong khi đó, những người tiêu dùng có thể chưa hiểu hết rằng, đằng sau những tiện ích nhỏ gọn là sự hy sinh lớn lao của những người lao động chân chính này. Có thể, chỉ một bài học nhỏ từ câu chuyện của người shipper kia sẽ giúp chúng ta nhìn nhận rõ hơn về những đứt nối trong cuộc sống của họ – những người đang ngày đêm chạy đua để giữ lấy chiếc bánh mì trên bàn ăn của chính mình.