TỐI ƯU HƠN CHO CHIẾC ÁO ĐẶC THÙ: TP.HCM ĐANG ĐI TÌM LỐI ĐỘT PHÁ VỀ CHÍNH SÁCH ĐẦU TƯ

Trong bối cảnh dự thảo chính sách mới được trình lên Quốc hội, TP.HCM kỳ vọng sẽ tạo đột phá trong thu hút nhà đầu tư chiến lược để thúc đẩy phát triển kinh tế. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, để biến kỳ vọng thành hiện thực, thành phố cần cân nhắc và điều chỉnh nhiều yếu tố chính sách cũng như nâng cao hiệu quả tổ chức thực thi.

Đại biểu Phan Đức Hiếu, ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, nhận định rằng, cơ chế đặc thù để thúc đẩy phát triển TP.HCM không chỉ mang tính địa phương mà phải mang tầm quốc gia. Ông nhấn mạnh, thành phố là nơi thử nghiệm thể chế lý tưởng vì cộng đồng doanh nghiệp và hoạt động kinh tế đa dạng nhất, có thể coi là “sandbox” để tạo ra các mô hình điển hình và phù hợp nhất.

Về các chính sách thu hút nhà đầu tư chiến lược, ông chỉ ra rằng, dự thảo hiện nay quy định rất chi tiết về danh mục dự án, điều này có thể gây cản trở thực hiện. Ông đề xuất, danh mục dự án nên mô tả mang tính chất căn bản, tập trung vào bản chất vấn đề, để nhà đầu tư có thể đề xuất các giải pháp sáng tạo, phát huy tính chủ động và khả năng liên hoàn của các dự án.

Ông cũng phân tích, cách xác định nhà đầu tư chiến lược còn mang nặng tính học thuật, và cần thay đổi tư duy để phù hợp hơn với thực tiễn thị trường, trong đó nhấn mạnh yếu tố về dòng tiền, hiệu quả dự án, và các cơ chế hợp đồng quốc tế linh hoạt. Thay vì các ràng buộc cứng nhắc về vốn, thời gian giải ngân, ông đề nghị ứng dụng hợp đồng đầu tư rõ ràng, minh bạch, giúp việc quản lý và cam kết của hai bên trở nên linh hoạt hơn, giảm bớt căng thẳng và tạo điều kiện hiệu quả hơn cho các dự án.

Trong bối cảnh các nguồn lực hiện tại còn bị đọng lại do các vướng mắc liên quan đến thanh toán quỹ đất cho các hợp đồng BT trước đây, ông cho rằng, đây là vấn đề trọng yếu cần sớm tháo gỡ. Các cơ chế mới chưa chắc đã ngay lập tức thu hút được ông trời “đại bàng”, nhưng những nguồn lực còn đang bị kìm hãm này hoàn toàn có thể là điểm xuất phát để thành phố bắt đầu thay đổi.

Ông đề nghị thành phố cần thiết lập một cơ quan đầu mối có thẩm quyền giải quyết tất cả các thủ tục cho nhà đầu tư chiến lược, giúp giảm thiểu các thủ tục rườm rà, tập trung quyền hạn để nhà đầu tư chỉ cần một điểm liên hệ duy nhất trong suốt quá trình thực hiện dự án, thay vì phải qua nhiều bộ phận trung gian. Đồng thời, việc sử dụng các bảng xếp hạng doanh nghiệp uy tín trong và ngoài nước để sơ loại nhà đầu tư sơ bộ cũng là hướng đi khả thi giúp rút ngắn quy trình và nâng cao hiệu quả.

Thêm vào đó, các vướng mắc liên quan đến xác định giá đất để thanh toán quỹ đất trong các hợp đồng BT cần được rà soát, điều chỉnh nhằm đảm bảo nguyên tắc công bằng và tránh thất thoát nguồn lực. Ông cho rằng, giá đất cần tính theo thời điểm bàn giao công trình và đưa vào sử dụng, nhằm đảm bảo quyền lợi hài hòa giữa Nhà nước và các nhà đầu tư.

Với những đề xuất này, ông Hiếu nhấn mạnh, thành phố cần có những bước đi đột phá trong chính sách, tổ chức quản lý để tạo ra môi trường đầu tư thật sự hấp dẫn, phù hợp với tinh thần phát triển bền vững và quy mô lớn.