Chính sách mới về căn cước và cư trú sẽ thay đổi diện mạo chứng minh nhân dân và hồ sơ cư trú của người dân từ tháng 7 năm 2026

Tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã thông qua dự luật sửa đổi 10 luật về an ninh trật tự, trong đó có các quy định liên quan đến căn cước công dân và đăng ký cư trú, có hiệu lực thi hành từ ngày 1.7.2026. Những điều chỉnh này hướng tới hiện đại hóa hệ thống pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

SỬA ĐỔI LUẬT CĂN CƯỚC ĐỂ TĂNG CƯỜNG QUYỀN LỢI CHO TRẺ DƯỚI 6 TUỔI

Trong đó, đáng chú ý là quy định về đăng ký thường trú cho trẻ em dưới 6 tuổi. Theo luật sửa đổi, trẻ dưới 6 tuổi được đăng ký thường trú chung với cha mẹ hoặc người giám hộ tại nơi cư trú hợp pháp mà không cần sự đồng ý của chủ sở hữu chỗ ở. Cơ quan đăng ký cư trú là công an xã, phường hoặc đặc khu, có trách nhiệm thực hiện đúng quy trình.

Chính phủ giải thích rằng, giai đoạn đầu đời của trẻ là thời điểm vàng cho phát triển toàn diện về thể chất, tinh thần và trí tuệ. Việc quy định trẻ dưới 6 tuổi được đăng ký thường trú tự nhiên theo bố mẹ nhằm đảm bảo quyền được chăm sóc, giáo dục và hỗ trợ phát triển của trẻ, đồng thời giúp đơn giản thủ tục hành chính cho gia đình.

CĂN CƯỚC ĐIỆN TỬ VÀ NHỮNG QUY ĐỊNH MỚI

Trong lĩnh vực căn cước, dự luật nâng cao hiệu quả quản lý bằng cách cấm yêu cầu công dân xuất trình giấy tờ đã tích hợp trong căn cước điện tử và ứng dụng định danh quốc gia khi thực hiện thủ tục hành chính, trừ trường hợp thông tin không thống nhất hoặc pháp luật quy định khác. Điều này giúp người dân không phải mang theo giấy tờ giấy mỗi khi cần xác thực danh tính.

Luật cũng quy định rõ thời hạn và lộ trình liên thông dữ liệu giữa các bộ ngành, đảm bảo kết nối giữa hệ thống căn cước điện tử và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Chính phủ sẽ ban hành các kế hoạch cụ thể để hoàn thiện quá trình này, qua đó nâng cao tính liên thông và chia sẻ thông tin, giảm thiểu thủ tục, giấy tờ rườm rà cho công dân.

Một điểm mới khác là người dân có thể thực hiện cấp đổi thẻ căn cước trực tuyến hoặc tại nơi làm thủ tục trực tiếp, thay vì chỉ trong trường hợp cấp lại như hiện nay. Luật cũng quy định rõ việc thu hồi thẻ căn cước trong các trường hợp bị hủy bỏ quyết định trở lại quốc tịch Việt Nam.

Các quy định mới này hướng tới xây dựng hệ thống quản lý dân cư hiện đại, đồng bộ, giúp giảm thiểu gian lận, nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước và tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân trong việc thực hiện các thủ tục hành chính liên quan đến căn cước và cư trú.