Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ TĂNG CAO TẠI HÀ NỘI: GIẢI PHÁP TỪ CÂY LƯỠI HỔ ĐANG ĐƯỢC QUAN TÂM

Trong những ngày gần đây, chất lượng không khí tại Hà Nội liên tục ở mức kém đến xấu, gây lo ngại nghiêm trọng về sức khỏe của cộng đồng, đặc biệt là trẻ nhỏ, người cao tuổi và những người mắc bệnh đường hô hấp. Theo dữ liệu cập nhật từ nền tảng theo dõi chất lượng không khí quốc tế IQAir, chỉ số AQI tại nhiều khu vực nội thành Hà Nội thường xuyên vượt mức khuyến cáo, thậm chí có những thời điểm chạm ngưỡng “không tốt cho sức khỏe”. Nồng độ bụi mịn PM2.5 được ghi nhận cao hơn nhiều lần so với tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khiến cộng đồng ngày càng lo lắng hơn về tác động của ô nhiễm đến sức khỏe.

Chỉ số ô nhiễm không khí ở Hà Nội hiện đứng ở mức xấu, thậm chí xếp thứ ba trên thế giới về mức độ ô nhiễm sáng 12/12, theo dữ liệu của IQAir Earth. Trong bối cảnh đó, nhiều gia đình bắt đầu tìm kiếm các giải pháp đơn giản để cải thiện không gian sống, từ các thiết bị lọc khí đến việc trồng thêm cây xanh trong nhà. Ít người ngờ rằng, trong số các loại cây quen thuộc, cây lưỡi hổ lại được coi là một “máy lọc khí tự nhiên” hiệu quả, dễ chăm sóc và phù hợp để trồng trong nhiều không gian sinh hoạt.

CÂY LƯỠI HỔ – MÁY LỌC KHÍ TỰ NHIÊN HIỆU QUẢ

Cây lưỡi hổ, tên khoa học Dracaena trifasciata, trước đây gọi là Sansevieria trifasciata, là loại cây quen thuộc trong nhiều gia đình Việt Nam. Với dáng lá thẳng đứng, cứng cáp, dễ sống, cây thường được đặt ở phòng khách, hành lang, văn phòng hay thậm chí trong phòng ngủ. Không chỉ đơn thuần là cây trang trí, các nghiên cứu của NASA đã chỉ ra rằng cây lưỡi hổ có khả năng cải thiện chất lượng không khí trong không gian kín.

Theo nghiên cứu NASA Clean Air Study bắt đầu từ cuối thập niên 1980, cây lưỡi hổ có khả năng hấp thụ một số hợp chất hữu cơ dễ bay hơi như formaldehyde, benzene, trichloroethylene, xylene và toluene – những chất thường phát sinh từ sơn tường, đồ gỗ công nghiệp, chất tẩy rửa, keo dán hay khói thuốc. Quá trình này không chỉ diễn ra qua lá mà còn liên quan đến vi sinh vật trong đất, giúp phân hủy các hợp chất ô nhiễm, nâng cao chất lượng không khí trong nhà.

Điểm đặc biệt của cây lưỡi hổ là cơ chế quang hợp theo phương thức CAM (Crassulacean Acid Metabolism), cho phép cây mở khí khổng vào ban đêm để hấp thụ CO2. Tính năng này khiến cây phù hợp để đặt trong không gian sinh hoạt ban đêm, dù lượng oxy tạo ra không đáng kể và không thể thay thế vai trò của hệ thống thông gió hoặc lọc khí.

Nhiều nghiên cứu khác trên các tạp chí khoa học như Healthline và ResearchGate đã xác nhận rằng cây lưỡi hổ giúp giảm nồng độ VOCs trong không gian kín, nhất là các phòng ít thông gió. Tuy nhiên, các chuyên gia đều nhấn mạnh rằng cây xanh chỉ là giải pháp hỗ trợ, không thể thay thế việc thông gió tự nhiên và sử dụng thiết bị lọc khí trong điều kiện ô nhiễm cao.

DỄ CHĂM SÓC VÀ PHÙ HỢP NHIỀU KHÔNG GIAN

Không chỉ tiện lợi trong công năng, cây lưỡi hổ còn nổi bật bởi độ “dễ tính” trong chăm sóc. Theo hướng dẫn từ The Old Farmer’s Almanac, cây phát triển tốt trong điều kiện ánh sáng gián tiếp, gần cửa sổ, hoặc trong các khu vực ít tiếp xúc trực tiếp với nắng gắt. Trong điều kiện ánh sáng yếu, cây vẫn sống tốt nhưng phát triển chậm hơn. Vì vậy, cây phù hợp đặt trong phòng khách, phòng làm việc, hành lang hoặc phòng ngủ.

Về tưới nước, các chuyên gia khuyên chỉ nên tưới khi đất đã hoàn toàn khô, vì cây tích nước trong lá và rất dễ bị thối rễ nếu tưới quá nhiều. Thông thường, mỗi lần tưới cách nhau vài tuần hoặc lâu hơn vào mùa lạnh. Đất trồng nên thoát nước tốt, có thể trộn thêm cát, xơ dừa hoặc perlite để hạn chế tình trạng úng.

Về vị trí đặt cây, phù hợp nhất là những nơi tránh gió lạnh từ điều hòa hoặc ánh nắng trực tiếp gay gắt. Dáng cây thẳng đứng, gọn gàng thích hợp với nhiều phong cách nội thất, vừa đẹp mắt lại dễ kết hợp.

Tuy dễ trồng và an toàn, các chuyên gia cảnh báo lá của cây lưỡi hổ chứa độc tố nhẹ, có thể gây kích ứng nếu ăn phải. Do đó, cần đặt cây ở nơi trẻ nhỏ và vật nuôi không thể tiếp cận.

Việt Nam có nhiều loại cây phù hợp làm “máy lọc khí” tự nhiên như lưỡi hổ, đang ngày càng được quan tâm trong bối cảnh ô nhiễm môi trường gia tăng. Việc trồng cây không chỉ giúp làm đẹp không gian sống, mà còn góp phần nâng cao sức khỏe cộng đồng trong những ngày “ô nhiễm như hiện nay”.