BỘ TÀI CHÍNH ĐỀ XUẤT LUẬT MỚI GÂY CHAO ĐẢO TRONG CỘNG ĐỒNG HỘ KINH DOANH

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đóng góp cho dự thảo lần thứ hai về nghị định quy định việc khai, tính thuế, khấu trừ thuế, nộp thuế và sử dụng hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Dự thảo đã hoàn thiện nhiều nội dung chi tiết so với lần gửi lấy ý kiến đầu tiên vào ngày 3.12, nhằm hướng tới minh bạch, rõ ràng hơn trong việc quản lý thuế đối với các hộ kinh doanh nhỏ lẻ.

HỘ KINH DOANH ĐƯỢC TÍNH THUẾ DÙNG DOANH THU ỔN ĐỊNH TRONG 2 NĂM

Theo dự thảo, hộ kinh doanh có doanh thu năm dưới 500 triệu đồng sẽ được miễn cả thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng. Điều này nhằm hỗ trợ các hộ, cá nhân kinh doanh có quy mô nhỏ, giúp họ dễ dàng hoạt động mà không lo gánh nặng thuế khóa quá cao.

Làm thế nào để xác định mức doanh thu này khi hoạt động trong nhiều ngành nghề, nhiều địa điểm kinh doanh? Bộ Tài chính đề cập rõ: nếu mức doanh thu từ 500 triệu đồng đến 3 tỉ đồng, các hộ, cá nhân có thể lựa chọn nộp theo phương pháp tính thuế dựa trên doanh thu hoặc dựa trên thu nhập tính thuế.

Đối với các doanh thu trên 3 tỉ đến 50 tỉ đồng, thuế suất thu nhập cá nhân sẽ là 17%, còn những doanh thu vượt trên 50 tỉ đồng sẽ phải nộp thuế với mức 20%. Đặc biệt, hộ kinh doanh có nhiều ngành nghề hoặc nhiều địa điểm có thể trừ 500 triệu đồng vào doanh thu của các hoạt động do họ tự lựa chọn, nhưng tổng số trừ không quá giới hạn này cho tất cả các hoạt động cộng lại.

Một điểm mới đáng chú ý là phương pháp tính thuế áp dụng ổn định trong vòng 2 năm liên tiếp. Trong trường hợp hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu vượt mức 3 tỉ đồng trong 2 năm liên tiếp, từ năm thứ ba bắt buộc phải chuyển sang phương pháp tính thuế dựa trên thu nhập thực tế.

NHỮNG KHOẢN CHI KHÔNG ĐƯỢC TRỪ KHI TÍNH THU NHẬP

Dự thảo cũng đề cập rõ các khoản chi không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế. Bao gồm những khoản chi không liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc không có đầy đủ chứng từ hợp pháp. Đặc biệt, các khoản chi lương, tiền công đã hạch toán nhưng thực tế không chi trả hoặc không có chứng từ hợp lệ cũng bị loại khỏi chi phí hợp lệ.

Ngoài ra, các khoản chi khấu hao tài sản cố định vượt mức quy định hoặc không phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh, các khoản phạt vi phạm hành chính, bồi thường do lỗi của hộ, cá nhân kinh doanh cũng không được trừ. Các loại đất ở, công trình sinh hoạt, xe ô tô và các tài sản cá nhân khác không phục vụ hoạt động kinh doanh cũng bị loại khỏi chi phí hợp lệ.

Hộ, cá nhân kinh doanh cần phân biệt rõ thu chi phục vụ mục đích cá nhân và kinh doanh. Trường hợp doanh thu từ 500 triệu đến 3 tỉ đồng, nếu lựa chọn phương pháp tính dựa trên thu nhập, những khoản chi không đủ điều kiện sẽ không được khấu trừ, buộc họ phải chuyển sang phương pháp dựa trên doanh thu.

Dự kiến nghị định này sẽ có hiệu lực từ ngày 1.1.2026, tạo ra những thay đổi đáng chú ý trong cách quản lý thuế đối với hộ kinh doanh nhỏ lẻ, góp phần minh bạch, công bằng hơn trong lĩnh vực này.