Chuyên gia Thuế cảnh báo: Một gia đình nếu chồng sản xuất đậu, vợ bán đậu tại chợ sẽ bị tính là hai cá thể kinh doanh riêng biệt

NGHĨA VỤ THUẾ VÀ ĐIỀU KIỆN CHỊU TRÁCH NHIỆM

Ngày 10/12, Hội Các nhà quản trị doanh nghiệp Việt Nam (VACD) phối hợp cùng Tạp chí điện tử Nhà quản trị (TheLEADER) tổ chức buổi tọa đàm nhằm tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến chuyển đổi thuế khoán sang kê khai đối với hộ kinh doanh. Trong cuộc họp, bà Lê Thị Duyên Hải, Phó Tổng Thư ký Hội tư vấn Thuế Việt Nam, đã cung cấp những phân tích về các khoản thuế phải nộp và ngưỡng chịu thuế hiện nay.

Bà Hải cho biết, các hộ kinh doanh chủ yếu phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân từ hoạt động kinh doanh. Một số trường hợp đặc thù có thể phát sinh nghĩa vụ thuế khác, như hộ sản xuất túi nilon phải nộp thuế bảo vệ môi trường hay các cơ sở dịch vụ như massage phải chịu thuế tiêu thụ đặc biệt. Tuy nhiên, phần lớn hộ kinh doanh khi vượt ngưỡng chịu thuế sẽ chỉ phải nộp hai loại thuế phổ biến này.

Hiện tại, hộ kinh doanh được phân thành hai nhóm rõ rệt. Trong tổng số khoảng 5 triệu hộ, có tới một nửa hoạt động trong lĩnh vực linh hoạt như bán hàng rong, chạy xe dịch vụ Grab hoặc các hình thức kinh doanh cá thể khác. Điểm đáng chú ý, theo bà Hải, là trong cùng một gia đình, nếu chồng sản xuất đậu và vợ mang đậu ra chợ bán, mỗi người sẽ được xem là một cá thể kinh doanh riêng biệt. Điều này dẫn đến việc thống kê hoạt động kinh doanh thường lớn hơn thực tế, do phương pháp tính thuế khác nhau.

VỀ QUY TRÌNH KHAI THUẾ VÀ LỰA CHỌN HÌNH THỨC KÊKHAI

Theo bà Hải, phần lớn các hộ kinh doanh tự kê khai thuộc nhóm có doanh thu từ các hoạt động phổ biến như bán lẻ, dịch vụ ăn uống, tạp hóa hoặc cung cấp dịch vụ, chủ yếu dựa trên tỷ lệ phần trăm thuế suất quy định sẵn. Những hộ làm việc với tổ chức, như đại lý bán hàng, xổ số, hoặc cho thuê tài sản, thì thường có đơn vị hợp tác thực hiện nghĩa vụ khai thuế thay.

Gần như tất cả các hộ trong nhóm A đều phải tự thực hiện khai thuế và nộp thuế. Trong đó, đa phần lựa chọn kê khai theo quý, theo quy định của Luật Quản lý thuế, vì doanh thu dưới 50 tỷ đồng mỗi năm sẽ phải khai thuế theo quý, còn nếu vượt mức này mới phải tính theo tháng. Như vậy, thủ tục đã được đơn giản hơn rất nhiều so với trước đây.

Chính sách mới và những thay đổi pháp lý

Trong sáng 10/12, Quốc hội đã thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) cùng các nội dung sửa đổi trong Luật Quản lý thuế. Theo đó, mức doanh thu được miễn thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh đã được nâng lên 500 triệu đồng mỗi năm. Đặc biệt, những hộ kinh doanh có doanh thu từ trên 500 triệu đến 3 tỷ đồng/năm sẽ có quyền lựa chọn phương pháp tính thuế phù hợp nhất với tình hình thực tế.

Có hai phương pháp chính để tính thuế: Thứ nhất, dựa trên doanh thu trừ chi phí hợp lý, áp mức thuế suất 15%. Thứ hai, tính theo tỷ lệ trên doanh thu, trong đó chỉ phần doanh thu vượt mức 500 triệu đồng mới được tính vào căn cứ thuế. Các quy định mới này nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hộ kinh doanh trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế và giảm thiểu thủ tục hành chính, đồng thời phù hợp với xu hướng phát triển của hoạt động kinh doanh cá thể hiện nay.