NẠN NHÂN CỦA NHỮNG CUỘC LÙA GÀ: KHI HỌC VIÊN SUY NGHĨ MÌNH ĐÃ ĐẬU TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC NGOÀI

Mấy ngày qua, các báo chí và mạng xã hội xôn xao về câu chuyện của hàng chục học viên đã nhận bằng tốt nghiệp đại học do ĐH Liverpool John Moores cấp. Thế nhưng, điều đáng nói là những văn bằng này hoàn toàn không được Bộ GD-ĐT công nhận, khiến nhiều người rơi vào hoàn cảnh oan ức, còn các nhóm liên quan đang bị tố cáo về hành vi mập mờ, lừa dối người học.

TRÁI VÒNG THẬT- GIẢ VÀO NƠI TRƯỚC

Nhóm người học này theo quảng cáo của Học viện Thiết kế và Thời trang London, dưới danh nghĩa LCFS (tên viết tắt của Trường CĐ nghề Thiết kế và Thời trang London, còn gọi là LCDF sau này), đã tham gia chương trình học liên kết, học chuyển tiếp kéo dài thêm một năm để lấy bằng đại học nước ngoài tại Việt Nam. Nguyên tắc là, bằng cấp sẽ do đối tác ĐH Liverpool John Moores cấp tại Anh. Học phí mỗi năm chuyển tiếp lên tới 289 triệu đồng.

Sau thời gian, nhiều người mới ngỡ ngàng khi nhận bằng, nhưng không thể công nhận vì Bộ GD-ĐT khẳng định chưa từng cấp phép liên kết đào tạo với các trường nước ngoài trong lĩnh vực này. Thông báo ngày 12.12 của Bộ rõ ràng khẳng định tất cả các văn bằng của trường LCDF đều không có giá trị chính thức tại Việt Nam. Đặc biệt, các học viên phản ánh việc đã nhận bằng, đã gửi hồ sơ xét công nhận, nhưng đều bị từ chối hoặc làm rối rắm thủ tục, gây ra sự mất niềm tin cũng như tổn thất lớn về tài chính và thời gian.

Học viên Lê, người đầu tiên trong số hàng chục người bị lừa, kể: “Việc tôi nhận bằng rất trúc trắc, dù đã gửi hồ sơ đến Bộ thì vẫn bị từ chối vì không có căn cứ rõ ràng. Tôi không biết bằng của mình có phải là thật hay không.”

Làm rõ nhận thức của mình, một học viên khác cho hay, ngay từ đầu, cô đã bị các chiến thuật đẩy chạy, “lùa gà” ép học viên theo chương trình không rõ ràng, rồi hứa hẹn đủ kiểu: học tại VN, nhận bằng Anh, rồi sau đó rốt cuộc chẳng ai đi sang Anh như cam kết. Có người đã phải đấu tranh rất vất vả để lấy lại số tiền đã đóng, trong khi nhiều người khác vẫn đang rơi vào vòng luẩn quẩn của các lời hứa suông.

CHIÊU TRÒ DỤ DỖ VÀ SỰ LỪA DỐI TRÊN NGƯỜI HỌC

Theo trần tình của các học viên, trong khoản học phí dành cho chương trình, có tới 70 triệu đồng dành cho chi phí giải trình, săn vé, thủ tục sang Anh dự lễ tốt nghiệp, nhưng không ai được đi. Khi hỏi về khoản này, các học viên đều nhận được câu trả lời quanh co, thậm chí bị dọa dẫm, gây hoang mang, mất niềm tin. Một số còn kể, sau nhiều tháng tranh cãi, nhà trường mới trả lại tiền mà ban đầu đã thu, nhưng tới giờ vẫn không rõ bằng của mình là thật hay giả.

Chị Lê kể lại: “Việc nhận bằng tôi còn gặp trục trặc, thi thoảng nhà trường nói bằng thất lạc, đợi cả năm sau tôi mới có. Khi tôi gửi hồ sơ để làm thủ tục công nhận văn bằng, bị từ chối vì Bộ không công nhận. Gần như tôi không biết có thật là bằng của ĐH Liverpool cấp hay chỉ do trường tự in ra.”

Không chỉ thế, những người này đều nhận thức rõ rằng, ban đầu, các trường đã thúc ép họ tốt nghiệp sớm, học vượt chương trình định trước để lấy bằng đại học Anh chỉ trong vòng một năm, dù chưa hoàn thành các yêu cầu tối thiểu về nội dung và chất lượng đào tạo. Một cựu học viên cho biết, đây là dấu hiệu rõ ràng của việc “lùa gà” và hoạt động không minh bạch, khiến nhiều người mất trắng, rơi vào cảnh tiền mất tật mang.

CÓ ĐỦ DẤU HIỆU ĐỂ NGHI VẤN

Sau khi Bộ GD-ĐT chính thức bác bỏ mọi giá trị pháp lý của các văn bằng, nhiều người học cùng lúc yêu cầu làm rõ trách nhiệm của trường và các đối tác. Trường LCDF sau đó gửi lời xin lỗi và đổ lỗi cho “quy trình phức tạp” trong quy định của Bộ về việc công nhận văn bằng. Tuy nhiên, không ít học viên vẫn bất bình và tố cáo hành vi lừa đảo của trường, thậm chí đề nghị cơ quan chức năng vào cuộc điều tra về việc giả mạo giấy tờ, rửa tiền hoặc các hành vi phạm pháp khác của công ty liên quan.

Trong một số tài liệu, các pháp nhân liên quan cung cấp các lý do “dấu hiệu bất thường” như lý do dịch Covid-19 khiến việc xuất cảnh sang Anh bị trì hoãn, trong khi thực tế là các lớp chuyển tiếp đã khai giảng từ tháng 11.2022, đúng thời điểm dịch đã qua. Trong khi đó, các học viên đều khẳng định, các lớp học đều diễn ra trực tiếp, không phải đào tạo trực tuyến như đã tuyên bố ban đầu.

Sự mâu thuẫn trong các phúc trình, hồ sơ, đưa ra những câu trả lời hoàn toàn trái ngược nhau của các bên liên quan đã khiến cho dư luận hoài nghi về tính minh bạch của toàn bộ quá trình. Liệu có phải chỉ là sơ suất hành chính, hay còn ẩn chứa những hành vi lừa đảo tinh vi đang chờ bị bóc trần?

HẬU QUẢ VÀ ÁNH MẶT PHÁP LÝ

Vụ việc này không chỉ dừng lại ở chuyện thủ tục hành chính hay tranh chấp dân sự. Nhiều người học đã nộp đơn tố cáo về các hành vi giả mạo, lừa đảo, gây thiệt hại về tài chính và uy tín. Các mức hình sự như “lừa đảo” hoặc “giả mạo trong công tác” đã được các cơ quan đơn vị liên quan xem xét, và nhiều khả năng sẽ dẫn đến các cuộc điều tra hình sự hơn nữa trong thời gian tới.

Tổng thể, câu chuyện này là hồi chuông cảnh báo về việc siết chặt quản lý hoạt động đào tạo liên kết, cẩn trọng trong lựa chọn các đối tác nước ngoài, đồng thời nâng cao cảnh giác của người học trước những quảng cáo có vẻ quá tốt để mua lấy những tấm bằng giá trị ảo, dễ dàng bị lừa đảo.

Chỉ qua vụ việc này, rõ ràng cần phải có những giải pháp chấn chỉnh mạnh mẽ hơn để bảo vệ quyền lợi chính đáng của người học, tránh những hệ lụy lớn về sau.