NGHĨA VỤ KÊ KHAI TÀI KHOẢN NGÂN HÀNG CỦA HỘ KINH DOANH: ĐẢM BẢO MINH BẠCH VÀ TRÁNH RỦI RO TRUY THU

Trong dự thảo nghị định về kê khai, tính thuế, khấu trừ thuế và sử dụng hóa đơn điện tử đối với hộ kinh doanh, Bộ Tài chính đang lấy ý kiến nhằm cập nhật quy định quan trọng liên quan đến việc thông báo các tài khoản ngân hàng của hộ kinh doanh. Điểm mới đáng chú ý là hộ, cá nhân kinh doanh cần phải kê khai tất cả các tài khoản ngân hàng phục vụ hoạt động kinh doanh, không chỉ riêng các tài khoản liên quan đến nghĩa vụ nộp thuế. Quy định này nhằm tăng cường kiểm soát dòng tiền, doanh thu và hạn chế các hành vi gian lận, thất thu thuế trong lĩnh vực kinh doanh nhỏ lẻ.

Chuyên gia pháp lý Trần Xoa, đại diện Công ty luật TNHH Minh Đăng Quang, nhận định rằng quy định này là hợp lý nhằm thúc đẩy môi trường kinh doanh minh bạch và công bằng. Thời gian qua, đã có nhiều trường hợp hộ kinh doanh bị buộc phải chuyển khoản mua bán vào tài khoản cá nhân hoặc chủ quán từ chối nhận tiền chuyển khoản vì sợ bị kiểm tra. Điều này cho thấy rõ tình trạng đối phó nhằm giảm doanh thu và trốn thuế. Việc yêu cầu kê khai tất cả các tài khoản giúp cơ quan thuế dễ dàng kiểm soát dòng tiền, phát hiện hành vi trốn thuế và phối hợp với ngân hàng khi cần thiết.

Các chuyên gia khuyến nghị rằng hộ kinh doanh nên có tài khoản ngân hàng riêng phục vụ hoạt động kinh doanh. Việc phân biệt rõ ràng giữa tài khoản kinh doanh và tài khoản cá nhân sẽ giúp quá trình quản lý, kê khai thuận tiện và chính xác hơn. Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán thuế Keytas, cho biết: “Việc yêu cầu kê khai các tài khoản hoạt động mua bán là bình thường và cần thiết để kiểm soát chính xác doanh thu, giảm thiểu các rủi ro trốn thuế.”

Tuy nhiên, nhiều hộ kinh doanh bày tỏ lo ngại về quyền riêng tư và khó khăn trong việc quản lý tài chính cá nhân khi phải kê khai tất cả các khoản thu chi trong tài khoản chung. Bà Cẩm Tú, chủ hộ kinh doanh hàng bách hóa tại TP.HCM, lo lắng về việc giúp cơ quan thuế kiểm soát các tiền vào ra, đồng thời đề cập đến khả năng sai sót trong quá trình kê khai. Bà Hồng Diệu, chủ hệ thống bán hàng thời trang online, lo ngại về việc phải kê khai các tài khoản của con cái hoặc các tài khoản liên quan đến sinh hoạt, học hành, khi các khoản tiền này đều xuyên suốt hoạt động kinh doanh như chuyển khoản qua app Momo, Zalopay.

Nhiều hộ kinh doanh đề xuất cần có quy định rõ ràng và đơn giản hơn về việc kê khai tài khoản, tránh gây phiền hà hoặc dẫn đến vi phạm vô ý. Họ mong muốn các hướng dẫn cụ thể nhằm giảm thiểu rủi ro bị xử phạt hoặc gặp khó khăn khi áp dụng quy định mới.

Chia sẻ về các chính sách dự kiến, ông Lê Văn Tuấn nhấn mạnh rằng hộ kinh doanh nên chủ động có tài khoản ngân hàng riêng phục vụ hoạt động kinh doanh, đồng thời giữ trung thực trong nghĩa vụ thuế để tránh các rủi ro truy thu hoặc xử lý hành chính. Khi đã bước vào hoạt động kinh doanh, việc sử dụng nhiều tài khoản rắc rối hoặc dùng chung tất cả các tài khoản sẽ gây khó khăn trong kiểm soát và quản lý tài chính cá nhân cũng như của cơ quan thuế.

Luật sư Trần Xoa khẳng định rằng đã đến lúc các hộ kinh doanh cần sở hữu tài khoản ngân hàng riêng biệt để phục vụ việc mua bán cũng như quản lý đúng các khoản chi, thu. Việc này sẽ giúp xác định rõ ràng dòng tiền, tránh nhầm lẫn với các khoản chi tiêu cá nhân, đồng thời thuận tiện trong quá trình kiểm tra và giám sát của cơ quan thuế.

Theo quy định hiện tại và dự thảo mới, các hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 200 triệu đồng mỗi năm sẽ cần mở tài khoản ngân hàng riêng từ ngày 1.1.2026 để đáp ứng yêu cầu kê khai doanh thu, chi phí và nghĩa vụ thuế. Những hộ có doanh thu dưới mức này, dự kiến có thể không bắt buộc mở tài khoản, nhưng vẫn bắt buộc khai báo các tài khoản phục vụ hoạt động kinh doanh.

Hồ sơ, sổ sách và công tác quản lý cũng cần đảm bảo đúng quy định pháp luật, đồng thời đối với hoạt động thương mại điện tử, hộ và cá nhân kinh doanh phải thực hiện kê khai, nộp thuế đầy đủ, đồng thời cung cấp thông tin định danh chính xác theo quy định của pháp luật nhằm tăng cường hiệu quả kiểm soát và thu thuế.