AI GIẢ MẠO ĐẨY NỔI LO TRONG THỊ TRƯỜNG MUA SẮM TRỰC TUYẾN

Theo Wired, từ lâu các nền tảng mua sắm trực tuyến đã dựa vào hình ảnh do khách hàng cung cấp để xác thực các yêu cầu hoàn tiền. Tuy nhiên, sự phát triển của công nghệ trí tuệ nhân tạo tạo sinh đang làm lu mờ niềm tin này, khi các đối tượng lừa đảo dùng các hình ảnh và video giả mạo tinh vi để trục lợi mà không cần gửi trả hàng.

AI ‘HỖ TRỢ’ TẠO BẰNG CHỨNG HOÀN TIỀN GIẢ

Tại Trung Quốc, nhiều chủ cửa hàng đã phát hiện ra các hành vi gian lận mới dùng AI để tạo ra các hình ảnh ảnh sản phẩm bị hư hỏng nặng dưới dạng bằng chứng đòi hoàn tiền. Những trường hợp này rất đa dạng, từ việc chủ shop nhận được hình ảnh ga trải giường xé vụn với ký tự vô nghĩa do AI tạo ra, đến chiếc ly gốm vết nứt trông giống giấy rách mà người mua gửi đi.

Đặc biệt, vụ việc một người bán cua sống trên Douyin vào tháng 11 gây chú ý. Khách hàng gửi video cho thấy cua chết và cử động kỳ quặc, nhưng người bán, với hơn 30 năm kinh nghiệm, đã phát hiện ra những điểm bất thường trong hình ảnh và video. Sự thật được làm rõ khi kiểm tra kỹ, số lượng và giới tính cua trong các clip không khớp nhau, thậm chí có con mọc ra chín chân. Cảnh sát đã xác nhận các video là giả mạo và tạm giữ người mua, đánh dấu vụ lừa đảo hoàn tiền sử dụng AI đầu tiên tại Trung Quốc bị xử lý bằng pháp luật.

LỖ HỔNG CHÍNH SÁCH VÀ TÍNH TOÁN TOÀN CẦU

Các nhà bán hàng cho biết, các đối tượng lừa đảo thường nhắm vào các mặt hàng tươi sống, mỹ phẩm giá rẻ hoặc đồ dễ vỡ, vì thường ở những lĩnh vực này, người bán sẵn sàng hoàn tiền mà không yêu cầu gửi trả lại hàng, giúp các thủ đoạn gian lận dễ thực hiện hơn.

Không chỉ riêng Trung Quốc, Forter – công ty phát hiện gian lận tại New York – ước tính số yêu cầu hoàn tiền dựa trên hình ảnh chỉnh sửa bằng AI đã tăng hơn 15% toàn cầu kể từ giữa năm 2024, thời điểm các công cụ tạo ảnh AI trở nên phổ biến và dễ sử dụng hơn. CEO Michael Reitblat cảnh báo rằng nhóm tội phạm có tổ chức đang tham gia vào trào lưu này, sử dụng các hình ảnh AI để tạo ra các vết nứt, móp méo trên đồ gia dụng nhằm hợp thức hóa các yêu cầu hoàn tiền trị giá hàng triệu đô la, đồng thời thay đổi IP liên tục để tránh bị phát hiện.

CHIẾN TRANH VỀ NIỀM TIN TRONG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ

Thị trường thương mại điện tử dựa trên giả định rằng phần lớn khách hàng trung thực. Nhưng, với sự trỗi dậy của AI giả mạo, niềm tin này đang bị lung lay dữ dội. Nhiều nhà bán hàng đang sử dụng chính AI để phát hiện các hình ảnh chỉnh sửa, nhưng các công cụ này vẫn còn hạn chế và không phải lúc nào nền tảng thương mại cũng sẵn lòng ủng hộ người bán trong các vụ tranh chấp.

Nếu các nền tảng chọn cách thắt chặt chính sách đổi trả để giảm thiểu gian lận, điều này có thể gây ảnh hưởng tiêu cực tới trải nghiệm của khách hàng chân chính. Đó là bài toán nan giải cho ngành thương mại điện tử: duy trì sự công bằng giữa việc bảo vệ người bán và giữ gìn lòng tin của khách hàng khi công nghệ AI ngày càng khiến việc phân biệt thật-giả trở nên bất khả thi.