TRÙNG PHÁO AI GẦN NHƯ PHỦ CHỦY NIỀM TIN CỦA THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ

Các nền tảng mua sắm trực tuyến từ lâu đã dựa vào việc xác thực yêu cầu hoàn tiền bằng hình ảnh khách hàng cung cấp. Tuy nhiên, sự ra đời của trí tuệ nhân tạo tạo sinh đang đặt ra một thách thức chưa từng có: các kẻ lừa đảo sử dụng hình ảnh và video giả mạo tinh vi để trục lợi, khiến hệ thống niềm tin bị xói mòn nhanh chóng.

AI ‘TIẾP TAY’ TẠO RA NHỮNG BẰNG CHỨNG HOÀN TIỀN PHI LÝ

Tại Trung Quốc, các chủ shop trên nền tảng như Tiểu Hồng Thư (RedNote) và Douyin (TikTok Trung Quốc) đã phát hiện ra một thủ đoạn lừa đảo mới sử dụng AI để tạo ra hình ảnh sản phẩm bị hư hỏng nặng, làm bằng chứng đòi hoàn tiền. Những vụ việc này trở nên ngày càng đa dạng và phi lý. Có trường hợp người bán nhận được ảnh sản phẩm ga trải giường bị xé vụn, nhưng nhãn mác lại là ký tự Hán do AI tạo ra lỗi, hoặc hình ảnh chiếc cốc gốm nứt trông như giấy rách.

Trong tháng 11, một vụ tố cáo đặc biệt gây chú ý là của một người bán cua sống trên Douyin. Khách hàng gửi video quay cảnh cua chết cùng hành động chọc vào cua, nhưng người bán với kinh nghiệm 30 năm đã nhận thấy điều bất thường. Sau khi soi kỹ, họ phát hiện số lượng và giới tính cua trong hai video không trùng khớp, thậm chí có con mọc tới chín chân. Cảnh sát sau đó xác nhận video giả mạo và tạm giữ người mua. Đây là vụ lừa đảo hoàn tiền bằng AI đầu tiên tại Trung Quốc bị pháp lý xử lý.

LỖ HỔNG TRONG CHÍNH SÁCH VÀ MÔI TRƯỜNG TOÀN CẦU

Chính sách không yêu cầu khách gửi trả hàng trong nhiều trường hợp, đặc biệt với thực phẩm tươi sống, mỹ phẩm hoặc đồ dễ vỡ, đã tạo điều kiện cho các vụ gian lận phát triển. Các thương nhân khẳng định rằng các tên gọi lừa đảo ngày càng tinh vi hơn, nhất là khi các công cụ AI tạo ảnh chỉnh sửa tinh vi.

Số liệu từ Forter, công ty phát hiện gian lận tại New York, cho biết số lượng yêu cầu hoàn tiền dựa trên hình ảnh chỉnh sửa bằng AI đã tăng hơn 15% toàn cầu kể từ giữa năm 2024, trùng thời điểm các công cụ tạo ảnh AI trở nên phổ biến và dễ tiếp cận hơn. CEO Michael Reitblat cảnh báo rằng tội phạm có tổ chức đang tận dụng AI để thực hiện các vụ lừa đảo tinh vi, như tạo vết nứt, móp méo trong hình ảnh thiết bị gia dụng để đạt được khoản lợi lớn trong thời gian ngắn. Họ còn thay đổi IP liên tục nhằm né tránh hệ thống kiểm duyệt.

CUỘC CHIẾN VỀ NIỀM TIN ĐANG NỔI LÊN

Thị trường thương mại điện tử vốn đặt niềm tin vào sự trung thực của phần lớn người tiêu dùng. Nhưng với sự xuất hiện của AI tạo sinh, niềm tin này đang đối mặt với thử thách nghiêm trọng hơn bao giờ hết. Một số nhà bán hàng đã bắt đầu thử nghiệm sử dụng chính AI để phân tích ảnh, xác định xem liệu chúng có bị chỉnh sửa hay không. Tuy nhiên, các công cụ này vẫn chưa đủ hoàn hảo.

Việc các nền tảng thương mại điện tử thắt chặt chính sách đổi trả để chống lại các vụ lừa đảo có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến trải nghiệm của khách hàng chân chính. Đây là bài toán nan giải đối với ngành thương mại điện tử, khi làm thế nào để duy trì niềm tin trong khi các công cụ AI khiến việc phân biệt thật giả trở nên ngày càng khó khăn hơn.