ZALO ĐỐI MẶT VỚI CUỘC TRANH LUẬN VỀ RỦI RO BẢO MẬT DỮ LIỆU TRONG GẦN “ĐÒI” QUYỀN TỰ CHỦ NGƯỜI DÙNG

Gần đây, cuộc tranh luận về việc Zalo cập nhật điều khoản dịch vụ đã thu hút sự chú ý lớn từ cộng đồng người dùng Việt Nam, đặc biệt khi nhiều người lo ngại về quyền kiểm soát dữ liệu cá nhân. Theo thông báo mới, nếu không đồng ý với các điều khoản này, người dùng sẽ không thể tiếp tục sử dụng ứng dụng. Điều này đặt ra câu hỏi lớn về sự cân bằng giữa quyền lợi của nhà cung cấp dịch vụ và quyền riêng tư của người dùng.

Trong đó, điều khoản số 5 về “Thu thập, Bảo vệ và Sử dụng thông tin người dùng” khiến nhiều người lo lắng khi VNG – đơn vị phát hành Zalo – có quyền sử dụng các phương pháp kỹ thuật để thu thập các dữ liệu như số điện thoại, căn cước công dân, họ tên, tuổi, giới tính, quan hệ gia đình, email, hình ảnh cá nhân. Việc người dùng đăng nhập đồng nghĩa với việc chấp thuận sự thu thập này.

Điều khoản số 8 về “Quyền của chủ thể dữ liệu” cho phép người dùng rút lại sự đồng ý, hạn chế hoặc phản đối việc xử lý dữ liệu cá nhân đã từng chấp thuận. Tuy nhiên, VNG có quyền từ chối thực hiện yêu cầu này nếu không phù hợp hoặc không đáp ứng các điều kiện của hãng, và việc rút lại sự đồng ý cũng không ảnh hưởng đến tính hợp pháp của dữ liệu đã được xử lý trước đó.

Ngoài ra, điều 14 quy định rằng VNG sẽ cố gắng duy trì sự ổn định của dịch vụ nhưng không đảm bảo sẽ đáp ứng hoàn hảo mọi mong đợi của người dùng, mở ra khả năng dịch vụ có thể gặp trục trặc bất kỳ lúc nào.

Người dùng “kháng cự yếu ớt” trước những yêu cầu này, vì đa phần phụ thuộc vào Zalo trong công việc và hoạt động liên lạc hàng ngày. Việc phải chấp nhận các điều khoản dài, phức tạp, viết bằng tiếng Việt, khiến nhiều người cảm thấy bị ép buộc mà không rõ ràng về quyền lợi của mình. Một số ý kiến cho rằng, sự phổ biến của các phần mềm như Facebook, Telegram, TikTok trên thị trường có thể khiến nhiều người dễ bỏ qua nội dung điều khoản, chỉ nhấn “Đồng ý” để khỏi mất thời gian.

Chuyên gia công nghệ nhận định, việc yêu cầu người dùng chấp nhận các điều khoản pháp lý khi sử dụng dịch vụ là điều bình thường trong thế giới số hiện đại. Tuy nhiên, thực tế là nhiều người đã quen không đọc kỹ hoặc bỏ qua phần này, do nội dung dài, khó hiểu hoặc bằng tiếng Anh. Vì vậy, việc Zalo bị “soi” vì nội dung bằng tiếng Việt cho thấy mức độ quan tâm của người dùng nội địa cao hơn các dịch vụ quốc tế.

Trong khi đó, các ông lớn như Adobe cũng từng gặp phải phản ứng dữ dội khi đưa ra các điều khoản mới, đặc biệt là liên quan đến quyền sử dụng dữ liệu cá nhân để phục vụ hoạt động AI, gây ra làn sóng tẩy chay từ cộng đồng sáng tạo nội dung.

Cuộc tranh luận về quyền riêng tư và dữ liệu cá nhân của người dùng tại Việt Nam vẫn còn nóng bỏng, khi mà các dịch vụ nhỏ lẻ hay lớn đều không tránh khỏi những áp lực về khai thác dữ liệu để duy trì phát triển và cạnh tranh trong thị trường số ngày càng phức tạp.