Giao dịch chuyển tiền vào tài khoản cá nhân không phải lúc nào cũng bị đánh thuế – Thực tế và những hiểu lầm cần rõ ràng

Gần đây, mạng xã hội xôn xao với thông tin rằng mọi khoản tiền người dân chuyển vào tài khoản cá nhân đều phải nộp thuế thu nhập cá nhân, gây hoang mang trong dư luận. Tuy nhiên, theo các chuyên gia thuế và kế toán, đây là một hiểu lầm nghiêm trọng. Thanh Niên đã có cuộc trao đổi để làm rõ vấn đề này.

CHUYỂN TIỀN VÀO TÀI KHOẢN CÁ NHÂN KHÔNG PHẢI LÀ TẤT CẢ ĐỀU BÁO HIỆU PHẢI NỘP THUẾ

Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, cho biết quy định pháp luật không yêu cầu phải nộp thuế thu nhập cá nhân cho mọi khoản tiền chuyển vào tài khoản cá nhân. Lí do là có nhiều khoản không phải là thu nhập, hoặc là thu nhập đã được miễn thuế, thậm chí nhiều khoản có thu nhập đã bị khấu trừ thuế tại nguồn trước khi chi trả.

Thông tin về thu nhập được miễn thuế khi chuyển tiền vào tài khoản cá nhân còn gây nhiều nhầm lẫn. Dòng tiền đổ vào tài khoản có thể gồm nhiều loại khác nhau, chia thành bốn nhóm chính.

THỨ NHẤT là khoản thu nhập từ tiền lương, tiền công hoặc các khoản có tính chất tương tự do tổ chức, cá nhân chi trả. Những khoản này thường đã được khấu trừ thuế theo mức lũy tiến hoặc 10% trước khi chuyển vào.

Tuy nhiên, có những khoản thu nhập từ làm việc tự do hoặc công việc khác đến chưa được khấu trừ thuế hoặc kê khai đầy đủ, dẫn đến việc nộp thuế bị bỏ sót hoặc chậm trễ.

THỨ HAI là dòng tiền từ hoạt động kinh doanh chưa đăng ký hoặc chưa nộp thuế đầy đủ. Các hộ kinh doanh, cá nhân có hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ nhưng chưa kê khai, nộp thuế sẽ cần thực hiện nghĩa vụ thuế bổ sung để tránh bị xử phạt, truy thu và tính lãi chậm nộp.

THỨ BA là các khoản thu nhập gián tiếp tạo ra từ dòng tiền, như phí dịch vụ chuyển khoản rút tiền mặt của các cá nhân kinh doanh, hoặc thu phí hoa hồng. Các khoản này sẽ phải chịu thuế trên phần thu nhập từ phí dịch vụ.

THỨ TƯ là các khoản tiền không liên quan đến hoạt động kinh doanh hay nguồn thu chính của cá nhân, bao gồm cho mượn tài chính giữa các cá nhân, chuyển tiền từ chồng cho vợ hoặc mẹ sang con… Những khoản này không phải chịu thuế dù cảm quan có thể là lớn.

TÁCH BẠCH TÀI KHOẢN ĐỂ TRÁNH RỦI RO

Luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn thuế Trọng Tín, nhấn mạnh: theo quy định, các nhóm thu nhập từ kinh doanh, tiền lương, tiền công là những dòng tiền mà người nộp thuế cần quan tâm đến nghĩa vụ thuế. Các khoản khác như vay mượn, quà tặng, thanh toán đều không thuộc diện phải nộp thuế nếu đã được tổ chức, cá nhân chi trả thực hiện khấu trừ hoặc không phát sinh nghĩa vụ thuế.

Ông Được khuyến cáo, hộ kinh doanh nên tách riêng tài khoản cá nhân và tài khoản kinh doanh để rõ ràng dòng tiền, giúp tránh những rủi ro bị yêu cầu giải trình dòng tiền lớn hoặc bất thường từ cơ quan thuế. Việc này cũng hỗ trợ trong quá trình kiểm tra, xử lý các phát sinh liên quan.

CƠ QUAN THUẾ CÓ THỂ KIỂM TRA GIAO DỊCH NHIỀU HƠN

Ông Lê Văn Tuấn lưu ý, mặc dù cơ quan thuế không có đủ nguồn lực để kiểm soát toàn bộ giao dịch của mọi cá nhân, nhưng khi phát hiện số tiền lớn hoặc có nhiều giao dịch bất thường, họ hoàn toàn có quyền yêu cầu giải trình rõ ràng về nguồn gốc dòng tiền, nội dung chuyển khoản. Vì vậy, việc giữ rõ ràng về dòng tiền cá nhân và dòng tiền kinh doanh là điều cần thiết để tránh bị ấn định thuế hoặc rơi vào rắc rối pháp lý.

Chung quy lại, việc chuyển tiền vào tài khoản cá nhân không tự động phải chịu thuế, miễn là các khoản này phù hợp với quy định pháp luật, không thuộc diện thu nhập từ hoạt động kinh doanh hoặc các nguồn phải chịu thuế đã bị khấu trừ trước đó.