BẤT CẬP VÌ CHI PHÍ VÀ HẠ TẦNG: NỖI LO CHUYỂN ĐỔI XE XANH Ở TRUNG TÂM THỦ ĐÔ

Sống trong khu phố cổ Hà Nội, chị T. (P.Hoàn Kiếm) hiện sở hữu ba chiếc xe máy xăng và không phản đối chủ trương chuyển đổi sang xe điện. Tuy nhiên, lo ngại lớn nhất của chị là điều kiện sinh hoạt đặc thù của khu vực này, nơi nhà cửa chật hẹp, ngõ sâu khiến việc sạc xe điện trong nhà hay trong ngõ trở thành vấn đề nan giải. Trước đó, có trường hợp cư dân mua xe điện rồi sạc chung trong ngõ, gây tranh cãi và tranh cãi.

Chị T. còn lo lắng về giá trị của xe máy cũ. Nếu bán đi, hiện còn “tạm được giá”, nhưng không chắc sẽ mua xe điện mới với mức giá 30-40 triệu đồng khi chưa có chính sách hỗ trợ. Việc tiếp tục đợi chính sách hỗ trợ càng khiến chị lo lắng về việc mất giá xe cũ, trong khi giá xe điện còn rất cao so với khả năng chi trả.

Chị mong rằng điểm sạc xe điện luôn được đảm bảo an toàn và chính sách tài chính sẽ có nhiều ưu đãi hơn, thay vì mức hỗ trợ tối đa 5 triệu đồng như dự thảo ban đầu. “Giá một chiếc xe đáp ứng nhu cầu của gia đình tôi phải mất 30-40 triệu, mà hỗ trợ ít quá,” chị chia sẻ.

Anh Đ.H, tài xế GrabBike sống tại phường Hà Đông, chia sẻ rằng việc chuyển đổi xe xăng sang điện liên quan trực tiếp đến thu nhập của anh. Nghề lái xe của anh từ năm 2017, mỗi tháng sau khi trừ chi phí còn tiết kiệm được khoảng 8 triệu đồng từ việc chạy xe thời vụ. Anh H. đề nghị mức hỗ trợ từ 40-50% giá trị xe và ưu tiên cho những tài xế có hoàn cảnh khó khăn. Đồng thời, anh mong có chính sách cho thuê xe điện hoặc hỗ trợ từ các doanh nghiệp như Grab để giảm bớt gánh nặng đầu tư ban đầu. Anh cũng lo ngại về việc chung cư có thể không cho phép sạc xe điện quá đêm khi số lượng xe tăng lên.

Chuyên gia giao thông Phan Lê Bình, Trưởng đại diện Văn phòng tư vấn OCG – Nhật Bản, nhận định rằng mức hỗ trợ tối đa 5 triệu đồng trên xe là chưa đủ để thu hút người dân chuyển đổi. Khi giá thị trường xe điện khoảng 30-40 triệu đồng, số tiền hỗ trợ đó chỉ là phần nhỏ, khiến nhiều người phải bù thêm 20-30 triệu đồng. Ông Bình đề xuất cơ chế vay trả góp với lãi suất ưu đãi để giảm gánh nặng tài chính. Ông cũng nhấn mạnh sự cần thiết của hệ thống hạ tầng sạc công cộng, đặc biệt tại các chung cư hay nhà trọ, để đảm bảo an toàn và thuận tiện cho người dân. Ngoài ra, năng lực cung ứng điện cũng là vấn đề cần giải quyết nhằm tránh quá tải hệ thống khi số lượng xe điện tăng nhanh.

Dự thảo nghị quyết được Hà Nội đưa ra từ tháng 11.2025 đề xuất hỗ trợ cá nhân chuyển đổi từ xe máy xăng sang xe điện, trong đó hỗ trợ 20% giá trị phương tiện tối đa 5 triệu đồng, cùng với ưu tiên cấp giấy phép đăng ký mới và khoản vay trả góp ưu đãi. Chương trình nhằm vào chủ sở hữu xe từ hai năm trở lên và hỗ trợ 50% lệ phí đăng ký mới, cũng như 30% lãi vay mua xe điện.

Hà Nội đã chuẩn bị các hạ tầng cần thiết, như bãi đỗ xe và trạm sạc điện, với 110 vị trí tiềm năng trên toàn thành phố, đặc biệt từ Vành đai 3 trở vào. Phó giám đốc Sở Xây dựng Đào Việt Long cho biết sau giai đoạn thử nghiệm tại một số bãi đỗ xe, mô hình sẽ được nhân rộng phù hợp với điều kiện thực tế của từng khu vực.

Chính sách chuyển đổi phương tiện này mang lại tác động lớn đến hàng triệu người dân, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, doanh nghiệp và cộng đồng. Hiện tại, các cơ sở hạ tầng sạc điện và các biện pháp hỗ trợ tài chính vẫn còn nhiều thách thức, nếu không được giải quyết triệt để, mục tiêu chuyển đổi “xe xanh” sẽ gặp nhiều trở ngại trên thực tế.