BỨC TRANH ĐAU ĐỚN CỦA MỘT XÃ HỘI GIÀU CÓ NHƯNG ĐẦY BẨY BIỂN CÔ ĐƠN
Trong bối cảnh xã hội phát triển vượt bậc, Trung Quốc đang đối diện với một thực tế khó tránh khỏi: hàng tỷ người dân, từ trẻ đến già, đang ngày càng cảm thấy cô đơn và bị bao vây bởi nỗi trống trải tâm lý. Một ứng dụng mang tên “Demumu”, ban đầu có tên “Are You Dead” (Bạn đã chết chưa?), ra đời như một cách để chống lại sự cô lập này, lại phản ánh rõ nét những vấn đề nhức nhối đang âm thầm lan rộng.
Chỉ với thao tác đăng nhập hàng ngày, ứng dụng này giúp người dùng tự đánh giá tình trạng sức khỏe tinh thần của chính mình. Trong thời gian gần đây, “Demumu” trở thành cơn sốt trên các nền tảng công nghệ, đứng đầu bảng xếp hạng ứng dụng trả phí trên Apple Store, thu hút sự chú ý quốc tế và dẫn đến việc thay đổi tên gọi lẫn điều chỉnh chính sách phí. Thứ dịch vụ này không chỉ là một phần mềm, mà còn là một biểu tượng của nỗi cô đơn trong cộng đồng lớn nhất thế giới.
Tiến trình cuộc sống của hàng triệu người Trung Quốc đang bị bỡ ngỡ trước thực trạng ngày càng thịnh hành của sống độc thân. Người cao tuổi ngày càng sống riêng một mình do con cháu rời quê để kiếm sống ở các thành phố lớn, trong khi tầng lớp thanh niên lại hướng đến lối sống tự do, tránh né hôn nhân và hẹn hò. Tỷ lệ kết hôn mới trong năm 2024 đã sụt giảm tới mức thấp kỷ lục kể từ khi số liệu bắt đầu được thống kê cách đây hơn 30 năm. Đồng thời, chính sách kiểm soát sinh đẻ của chính phủ lại chưa thể giữ được tỷ lệ sinh ổn định, góp phần làm gia tăng nỗi lo về tương lai của dân số.
Chủ đề về tâm lý lo âu, buồn phiền ngày càng phổ biến khi tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên đạt mức cao chưa từng có. Người trẻ cảm thấy mất phương hướng, không có chốn dựa vào, dẫn đến những phản ứng tiêu cực như tìm kiếm sự kết nối qua các ứng dụng mang nội dung tiêu cực. Tuy nhiên, phần lớn các phản hồi về “Demumu” đều thể hiện sự đồng cảm và hy vọng vào ý nghĩa của nó. Một người sử dụng Weibo chia sẻ: “Lần đầu tiên, có người quan tâm đến việc tôi còn sống hay đã chết.” Một người khác nói: “Ứng dụng này trở thành sự tôn trọng cuối cùng dành cho những người sống một mình. Điều đáng sợ nhất không phải là sự cô đơn, mà là sự biến mất của chính họ.”
Các nhà khoa học xã hội cũng nhận định rằng “Demumu” phản ánh phần nào tình trạng của xã hội Trung Quốc ngày nay. Giáo sư Stuart Gietel-Basten tại Đại học Khoa học và Công nghệ Hồng Kông nhấn mạnh rằng, nếu có thể giúp giảm thiểu số người chết vì cô đơn hay tự tử chỉ qua một kết nối nhỏ bé, thì đó đã là thành tựu đáng ghi nhận. Ông cũng cảnh báo rằng không thể để công nghệ thay thế cho những mối quan hệ xã hội chân chính và ý nghĩa.
Trước những phản hồi của cộng đồng, nhà phát triển của “Demumu” đã cảm ơn sự ủng hộ và gắn bó của người dùng cũng như truyền thông. Sự thay đổi tên ứng dụng thành “Demumu” là một bước đi nhằm tạo ra một cảm giác thân thiện hơn, đồng thời giữ lại phần nào ký ức về tên cũ, nhằm truyền tải thông điệp tích cực hơn về việc quan tâm, sẻ chia và kết nối.
Trong một xã hội giàu có nhưng ngày càng chịu nhiều áp lực về tâm lý, câu chuyện của “Demumu” không chỉ là một ứng dụng công nghệ, mà còn là hồi chuông cảnh tỉnh về trách nhiệm của xã hội trong việc chăm sóc sức khỏe tinh thần của mỗi cá nhân.