TỐN CẢM ĐẦU TƯ VÀ SỨC KHỎE NGƯỜI TIÊU DÙNG TRONG NHỮNG VỤ BÊ BỐI AN TOÀN THỰC PHẨM Ở HÀ NỘI

Hai vụ án lớn liên quan đến an toàn thực phẩm mới đây đã phơi bày những lỗ hổng nghiêm trọng trong công tác quản lý, kiểm soát và thực thi pháp luật tại Hà Nội. Những vụ bê bối này không chỉ gây thất thoát hàng nghìn tỷ đồng mà còn đe dọa trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng, làm dấy lên sự lo ngại về tiêu chuẩn vệ sinh và minh bạch trong ngành công nghiệp thực phẩm.

VỤ ÁN TẠI CỤC AN TOÀN THỰC PHẨM VÀ NHỮNG GÓC KHỔ CỦA HỆ THỐNG

Trong vụ án xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), hai cựu cục trưởng cùng nhiều cán bộ bị buộc tội nhận hối lộ trên 100 tỷ đồng trong quá trình cấp phép các thủ tục liên quan đến an toàn thực phẩm. Hội đồng xét xử nhận định quy trình hành chính trong lĩnh vực này còn nhiều điểm không minh bạch, tạo điều kiện cho các công chức và doanh nghiệp thao túng, đưa ra các thủ tục “xin-cho” hướng lợi cho nhóm lợi ích. Chủ trương nhận hối lộ đã được lãnh đạo cục và các phòng ban thống nhất chỉ đạo, buộc doanh nghiệp phải chi tiền để dễ dàng hoàn tất các thủ tục.

Các quy trình về thẩm định, cấp phép, kiểm tra chất lượng còn nhiều hạn chế, không đủ minh bạch, thiếu rõ ràng về tiêu chí và thủ tục. Điều này dẫn đến sự phụ thuộc quá nhiều vào ý chí chủ quan của cán bộ công chức, tạo ra kẽ hở để tham nhũng, tiêu cực diễn ra. Hội đồng xét xử đề nghị cần tăng cường công khai minh bạch, đưa quy trình thủ tục vào hệ thống điện tử để hạn chế tiếp xúc trực tiếp, giảm thiểu rủi ro tham nhũng và bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp lẫn người tiêu dùng. Ngoài ra, nâng cao phẩm chất, trình độ của cán bộ, công chức cũng là yếu tố then chốt để ngăn chặn thực trạng này.

VỤ SỮA HIUP GIẢ: NGHỊCH LÝ KHI SAI PHẠM NHIỀU LẦN MÀ PHÁT HIỆN CHẬM

Trong vụ án liên quan đến sản phẩm sữa HIUP giả, hội đồng xét xử nhận thấy công tác quản lý chất lượng, kiểm nghiệm, hậu kiểm đối với thực phẩm còn nhiều điểm yếu. Các hoạt động thẩm định, kiểm tra dựa chủ yếu vào hồ sơ do doanh nghiệp cung cấp, trong khi cơ chế kiểm chứng độc lập chưa đủ mạnh để phát hiện kịp thời các sai phạm, gây ra tình trạng sai phạm kéo dài nhiều năm mới được phát hiện.

Sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan chưa đồng bộ, dữ liệu phân tán, thiếu hệ thống thông tin liên thông, khiến quá trình phát hiện vi phạm trở nên chậm trễ. Đặc biệt, hoạt động quảng cáo cũng chưa kiểm soát chặt chẽ, nhiều doanh nghiệp lợi dụng mạng xã hội, influencer để truyền tải thông tin sai lệch về công dụng sản phẩm, trong khi công cụ giám sát và chế tài còn hạn chế.

Cơ quan chức năng được kiến nghị cần có chính sách sửa đổi, hoàn thiện pháp luật về quản lý thực phẩm, nhằm tăng cường kiểm tra, giám sát. Trong đó, cần siết chặt quy trình cấp phép đối với các cơ sở kiểm định, yêu cầu kiểm nghiệm độc lập, công khai kết quả và tăng cường thanh tra định kỳ để đảm bảo hoạt động kiểm tra thực chất. Đồng thời, quy định rõ trách nhiệm pháp lý của các cá nhân và tổ chức trong hoạt động quảng cáo, nhằm hạn chế tình trạng quảng cáo sai sự thật, gây ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

NHẬN ĐỊNH VỀ HẠN CHẾ TRONG QUẢN LÝ VÀ THIẾU MINH BẠCH TRONG QUY TRÌNH HÀNH CHÍNH

Các vụ bê bối này cho thấy rõ những tồn tại trong hệ thống quản lý an toàn thực phẩm tại Hà Nội. Những “lỗ hổng” về quy trình và cơ chế thẩm định, cấp phép đã tạo điều kiện thuận lợi cho các hành vi tiêu cực, ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe người tiêu dùng và hình ảnh ngành công nghiệp thực phẩm. Các cơ quan chức năng còn chậm trong việc phát hiện sai phạm, do cơ chế kiểm tra chưa đủ chặt chẽ, dữ liệu phân tán và chưa liên thông hiệu quả.

Chia sẻ về vấn đề này, một đại diện từ ngành y tế nhấn mạnh: “Chúng ta cần có những biện pháp đồng bộ để nâng cao hiệu quả kiểm soát, từ sửa đổi chính sách pháp luật đến tăng cường năng lực cho cán bộ thực thi. Không thể chấp nhận những hành vi này cứ diễn ra trong khi chúng ta chậm trễ phát hiện và xử lý.”

Các chuyên gia khuyến nghị cần rà soát, sửa đổi các quy định pháp luật liên quan, tăng cường kiểm tra đột xuất, kiểm nghiệm độc lập, đồng thời xử lý nghiêm các cá nhân vi phạm trong hoạt động quảng cáo và phân phối sản phẩm kém chất lượng. Chỉ khi hệ thống quản lý thực phẩm trở nên minh bạch, chặt chẽ, thì niềm tin của người tiêu dùng mới được củng cố, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng lâu dài.