DỰ THẢO THÔNG TƯ HƯỚNG DẪN NGUYÊN TẮC KẾ TOÁN CHO THỊ TRƯỜNG TÀI SẢN MÃ HÓA TẠI VIỆT NAM

Chính phủ Việt Nam đang tiến hành xây dựng dự thảo Thông tư hướng dẫn nguyên tắc kế toán cho các hoạt động đặc thù của thị trường tài sản mã hóa trong giai đoạn thí điểm, theo Nghị quyết số 05/2025. Đây là bước đi nhằm tạo khung pháp lý rõ ràng hơn cho các doanh nghiệp tham gia vào thị trường đầy tiềm năng này.

Theo nội dung dự thảo, Thông tư không điều chỉnh các nghĩa vụ thuế của các tổ chức tham gia thị trường tài sản mã hóa. Việc kê khai, nộp thuế vẫn thực hiện theo quy định pháp luật hiện hành, và tách biệt rõ ràng với nội dung liên quan đến kế toán trong giai đoạn thí điểm này.

Các doanh nghiệp phát hành tài sản mã hóa sẽ hạch toán như hoạt động vay vốn, giúp củng cố tính minh bạch và dễ dàng kiểm soát dòng tiền. Đồng thời, các nhóm đối tượng áp dụng chế độ kế toán sẽ bao gồm các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa như các doanh nghiệp tổ chức thị trường, lưu ký, nền tảng phát hành, và các dịch vụ liên quan; các tổ chức phát hành tài sản mã hóa thực hiện chào bán qua nền tảng được phép; cùng các nhà đầu tư tổ chức tại Việt Nam.

Một nội dung đặc biệt của dự thảo nhấn mạnh nguyên tắc quản lý và hạch toán tách biệt rõ ràng giữa tiền và tài sản mã hóa của khách hàng và của tổ chức cung cấp dịch vụ. Các doanh nghiệp lưu ký phải mở sổ theo dõi chi tiết từng khách hàng, loại tài sản, khoản phải thu, đồng thời ghi nhận doanh thu từ các phí lưu ký, phí quản lý, phí thực hiện quyền một cách minh bạch.

Đối với các doanh nghiệp phát hành, hoạt động chào bán và phát hành tài sản mã hóa sẽ dựa trên bản chất của giao dịch để hạch toán phù hợp. Đồng thời, việc hạch toán tương tự như hoạt động vay vốn giúp đảm bảo minh bạch và kiểm soát tốt hơn trong quá trình phát hành.

Trong hoạt động tự doanh tài sản mã hóa, các tổ chức cung cấp dịch vụ phải ghi nhận doanh thu và chi phí theo mô hình hoạt động chứng khoán kinh doanh. Họ cần mở sổ theo dõi chi tiết các loại tài sản tự doanh và thực hiện các khoản trích lập dự phòng rủi ro phù hợp, nhằm đảm bảo dịch vụ vận hành đúng quy định và sẵn sàng đối mặt các biến động thị trường.

Dự thảo hướng đến xây dựng một khung pháp lý rõ ràng, minh bạch để thúc đẩy sự phát triển của thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam, phù hợp với xu hướng toàn cầu và góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm soát thị trường này trong thời gian tới.