LIÊN TỤC GẶP KHÓ KHĂN TRƯỚC Ô NHIỄM VÀ TIẾNG ỒN TRÊN VÙNG ĐẤT NGHỆ AN

KHI KẾ HOẠCH ĐỊNH CƯ LÀ MONG ƯỚC ĐẦY KHÓ KHĂN

Năm 2016, UBND tỉnh Nghệ An đã phê duyệt chủ trương di dời chín hộ dân tại xóm Hải Thịnh, xã Hải Lộc để tránh ảnh hưởng của bụi bẩn, tiếng ồn từ trạm nghiền xi măng Sông Lam và cảng biển Nghi Thiết. Tuy nhiên, sau nhiều năm, kế hoạch di dời vẫn chỉ dừng lại ở giấy tờ vì khu tái định cư mới, gồm 18 lô đất rộng khoảng 300 m2 mỗi lô, đã xây dựng xong hạ tầng từ bốn năm trước nhưng người dân chưa thể chuyển đến sinh sống.

Nhà của gia đình chị Nguyễn Thị Ánh, cách trạm nghiền chỉ khoảng 50 mét, phải liên tục bịt kín cổng, túc trực lau dọn để giảm bụi, nhưng bụi cứ theo gió thổi vào tường nhà, khiến sinh hoạt của gia đình cực kỳ khó khăn. Chị nói: “Hôm nay còn may trời âm u, còn nắng thì bụi mịt mù, không thể thở nổi”. Mỗi khi có gió đông, bụi từ trạm nghiền và bãi tập kết vật liệu lại tràn vào sân, làm cho mọi hoạt động sinh sống gần như bất khả thi.

Ông Lê Văn Diện, sống gần đó, chia sẻ: “Không chỉ bụi, trạm nghiền hoạt động suốt ngày đêm, ban đêm gây tiếng ồn lớn, chúng tôi không sao ngủ yên. Gỗ dăm từ bãi tập kết phát ra mùi hôi nồng nặc, mưa xuống còn càng thêm khó chịu. Quản lý cảng đã phải tấp bạt phủ lên để đỡ mùi, chứ nếu không, không thể sống nổi.” Gia đình ông đã sống tại khu đất hơn 1.000 m2 từ năm 1975, nhưng vì quy hoạch, họ buộc phải di dời. Đến nay, diện tích đất đai đã bị thu hồi, nhà cửa cùng các hộ tiếp tục bị giữ lại giữa những tranh chấp chưa được giải quyết rõ ràng.

Dù đã đề nghị chính quyền nhiều lần, các hộ dân mong muốn sớm được bồi thường và bố trí đất tái định cư, nhưng kết quả vẫn còn bỏ ngỏ. Ông Diện bày tỏ: “Chúng tôi đi lên tỉnh nhiều lần, lãnh đạo hứa sẽ có phương án sớm, nhưng rồi không có gì chắc chắn. Sống trong cảnh ô nhiễm này quá khổ sở.”

Trong khi đó, nhằm tháo gỡ khó khăn về kinh phí, Công ty Cổ phần Xi măng Sông Lam đề xuất phương án tạm ứng kinh phí cho xã Hải Lộc để tiến hành bồi thường, sau đó khấu trừ vào thuế. Phía chính quyền xã cho biết đã nhận được văn bản chỉ đạo của tỉnh nhưng do thay đổi chủ đầu tư và thủ tục thu hồi đất còn chậm trễ, việc thực hiện vẫn chưa thể tiến hành ngay.

MONG ĐƯỢC THOÁT KHỎI Ô NHIỄM TẠI BÃI RÁC NGHI YÊN

Cách khu vực bãi rác Nghi Yên khoảng một km, 26 hộ dân sống cạnh tuyến Quốc lộ 1A cũng đang chờ đợi ngày được di dời. Bãi rác này đi vào hoạt động từ năm 2012, ban đầu lượng rác còn ít và chưa gây ảnh hưởng lớn, nhưng sau nhiều năm, nước rỉ rác liên tục chảy ra, gây ô nhiễm nguồn nước và môi trường xung quanh.

Ông Lưu Long Châu, người dân sinh sống gần đây, cho biết: “Ban đầu, tình trạng ô nhiễm chưa nặng, nhưng 5 năm trở lại đây, nước từ bãi rác chảy xuống kênh Nhà Lê phía sau khu dân cư, khiến nhiều gia đình chịu đựng mùi hôi thối. Ban đêm, mùi hôi ập vào không thể chịu nổi, còn ban ngày thì ruồi bu đầy nhà.”

Dù có chính sách hỗ trợ 500.000 đồng mỗi người trong vòng 6 tháng, nhiều hộ dân cho rằng đó chỉ là sự an ủi nhỏ bé so với những gì họ đang phải chịu. Chủ tịch UBND xã Hải Lộc, ông Nguyễn Đình Thi, cho biết chưa có phương án di dời cho 26 hộ này vì khó khăn nội tại trong bố trí đất đai và ngân sách hạn chế. Ông nói: “Chúng tôi đã gửi đề xuất xin chủ trương nhưng chưa nhận được phản hồi chính thức, do các vấn đề liên quan đến giá trị đền bù và hạ tầng khu tái định cư.”

Việc các hộ dân này nằm sát mặt tiền quốc lộ khiến chi phí đền bù cao hơn, trong khi các thủ tục để bố trí đất mới còn nhiều chồng chéo, chưa được giải quyết kịp thời. Hiện tại, họ vẫn phải sống chung với ô nhiễm hàng ngày, mong đợi một giải pháp bền vững để thoát khỏi cảnh sống trong môi trường nguy hại này.

Liên tục đối mặt với những trở lực về thủ tục hành chính, chậm trễ trong thực thi các chính sách đền bù khiến cuộc sống của người dân tại các khu vực này trở thành một câu chuyện dài về chờ đợi và hy vọng. Những khó khăn chồng chất trong việc thoát khỏi ô nhiễm, cùng với những trăn trở về quyền lợi và sinh kế của họ, là thực trạng đang diễn ra tại nhiều vùng đất Nghệ An.