VIỆT NAM THẮNG LỢI TRONG NGÀNH THỦY SẢN, XUẤT KHẨU ĐẠT ĐỘT PHÁ HƠN 874 TRIỆU USD THÁNG ĐẦU NĂM 2026

Ngành thủy sản Việt Nam bắt đầu năm 2026 với những tín hiệu tích cực rõ rệt. Theo số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), tổng giá trị xuất khẩu trong tháng đầu tiên của năm đạt 874 triệu USD, tăng 13% so với cùng kỳ năm ngoái. Động thái này cho thấy sức bật lớn của ngành, đặc biệt nhờ vào nhu cầu tiêu thụ tăng cao tại các thị trường châu Á.

Trong đó, Trung Quốc và Hong Kong tiếp tục giữ vững vị trí hàng đầu về kim ngạch nhập khẩu thủy sản từ Việt Nam, đạt gần 250 triệu USD, tăng 28,7%. Đợt mua hàng cao điểm chuẩn bị cho dịp Tết Nguyên đán khiến các doanh nghiệp khẩn trương đẩy mạnh giao hàng, tiêu biểu là mặt hàng tôm hùm cao cấp ghi nhận kết quả khả quan.

Các thị trường châu Á khác cũng ghi nhận sự tăng trưởng ổn định. Xuất khẩu sang Nhật Bản đạt 146 triệu USD, tăng 21,3% so với tháng 1 năm 2025, chủ yếu từ các mặt hàng tôm chế biến, cá tra phi lê đông lạnh và mực. Khu vực ASEAN cũng ghi nhận kim ngạch 69 triệu USD, tăng 32,2% nhờ vào trao đổi nội khối tăng mạnh. Thị trường Hàn Quốc có mức tăng 9,1%, đạt trên 67 triệu USD nhờ tiêu thụ các mặt hàng hải sản khai thác.

Theo cơ cấu sản phẩm, tôm vẫn là mặt hàng dẫn đầu, đóng góp gần 38% tổng kim ngạch xuất khẩu tháng 1 với 331 triệu USD, tăng 6,4%. Đáng chú ý, cá tra trở thành điểm sáng với tốc độ tăng trưởng vượt trội, đạt hơn 177 triệu USD, tăng 33,2% so với cùng kỳ, do nhu cầu mạnh từ Trung Quốc, Nhật Bản và ASEAN. Mực và bạch tuộc cũng góp phần đáng kể với kim ngạch gần 69 triệu USD, tăng 30,9%.

Tuy nhiên, một số thị trường truyền thống lại gặp nhiều khó khăn. Mỹ ghi nhận kim ngạch 96 triệu USD, giảm gần 10%. Các rào cản pháp lý liên quan đến Đạo luật Bảo vệ Động vật Có vú Biển và thủ tục cấp giấy chứng nhận khai thác gây ra những đình trệ trong chuỗi cung ứng. Đặc biệt, các doanh nghiệp tôm phải chủ động giao hàng sớm để ứng phó với kỳ công bố thuế chống bán phá giá dự kiến vào giữa tháng 2.

Thị trường châu Âu cũng chứng kiến giảm 6,3%, còn khoảng 72 triệu USD, phần lớn do lượng hàng tồn kho còn cao và sức mua còn yếu. Trung Đông cũng giảm 9,4% xuống còn khoảng 21 triệu USD sau giai đoạn nhập khẩu mạnh cuối năm 2025.

Trong bối cảnh này, cá ngừ chịu ảnh hưởng tiêu cực từ các quy định của Đạo luật Bảo vệ Động vật Có vú Biển và các thủ tục cấp phép phức tạp, làm gián đoạn nguồn cung. Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã chỉ đạo các địa phương đảm bảo thực thi đúng quy trình pháp lý, hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn nhằm duy trì chuỗi cung ứng ổn định.

Dự báo tháng 2 năm 2026, các chuyên gia nhận định kim ngạch xuất khẩu có thể sẽ giảm so với tháng 1 do kỳ nghỉ Tết kéo dài ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất và giao hàng. Nhu cầu tiêu thụ tại Trung Quốc cũng dự kiến hạ nhiệt sau đợt cao điểm. Ngoài ra, các rào cản kỹ thuật tại Mỹ và chính sách phòng vệ thương mại tiếp tục là thách thức lớn đòi hỏi doanh nghiệp chú ý điều chỉnh chiến lược phù hợp để duy trì đà tăng trưởng của ngành thủy sản Việt Nam.