CÁ CHÉP: TỪ LOÀI CÁ BỊ GHÉT ĐEN ĐẾN CƠ HỘI ĐỔI MỚI NỀN ẨM THỰC MỸ

Cá chép là một trong những loài cá phổ biến nhất thế giới, đặc biệt ở châu Á, nơi nó là món ăn truyền thống trong nhiều dịp lễ hội và bữa tiệc. Tại Trung Quốc, cá chép nguyên con thường xuất hiện trong các lễ cưới, còn ở Việt Nam, hình ảnh cá chép gắn liền với ông Công ông Táo về trời, bên cạnh các món ngon như cá chép om dưa. Tuy nhiên, ở Mỹ, loài cá này lại bị xem là kém hấp dẫn và thường bị ghét bỏ.

TẠI SAO NGƯỜI MỸ KHÔNG CHUỘNG ĂN CÁ CHÉP?

Trong văn hóa ẩm thực Mỹ, cá chép ít xuất hiện trong thực đơn từ nhà hàng đến bữa ăn gia đình. Một lý do chính là cách chế biến chủ yếu của loài cá này là nguyên con, nhưng người Mỹ ưa chuộng cá đã qua khâu phi lê để tiện lợi hơn. Các loại cá như hồi, ngừ hay tuyết là những lựa chọn phổ biến hơn vì dễ sơ chế và ăn uống thuận tiện.

Cấu trúc xương của cá chép cũng là một rào cản lớn, với hệ xương hình chữ Y phức tạp, nhỏ và dễ mắc xương, gây khó khăn cho người tiêu dùng. Điều này làm giảm đáng kể hứng thú của thị trường Mỹ đối với loài cá này.

Thêm vào đó, mùi bùn đặc trưng của cá chép cũng là yếu tố khiến nhiều người Mỹ cảm thấy không hài lòng. Loài cá này thường ăn ở đáy sông hồ, tiếp xúc với bùn đất, rong rêu, làm thịt có vị khác biệt rõ so với cá biển hay cá tra, dù có thể giảm mùi bằng cách nuôi trong môi trường sạch hoặc chế biến đúng cách. Tuy nhiên, định kiến lâu đời đã hình thành, khiến cá chép bị coi là loại cá kém chất lượng.

Cá chép còn bị xem là loài gây hại khi không phải loài bản địa ở Mỹ. Vào những năm 1970, người Mỹ đưa cá chép châu Á vào các ao, đầm miền Nam để giúp cải tạo môi trường nhưng lại gây hậu quả đáng kể. Loài cá này thoát ra sông Mississippi, sinh sôi phát triển và xâm lấn các hồ lớn như Ngũ Đại Hồ, cạnh tranh thức ăn với các loài địa phương, gây tác động tiêu cực đến hệ sinh thái, ngành đánh bắt cá và ngành du lịch trị giá hàng tỷ USD mỗi năm.

Vì lý do này, cá chép còn bị xem là loài xâm lấn, gây hại cho môi trường hơn là một nguồn thực phẩm. Chính quyền Mỹ đã xây dựng các hàng rào ngăn cách để kiểm soát sự lây lan của loài cá này, khiến hình ảnh của cá chép trong cộng đồng gắn liền với tiêu cực về môi trường.

THAY ĐỔI ĐỊNH KIẾN ĐỂ TIẾN TÂY VỀ ƯU ĐIỂM

Trong nỗ lực thay đổi quan điểm của cộng đồng, chính phủ Mỹ cùng các nhà khoa học đang tích cực thay đổi tên gọi của cá chép để tạo cảm giác mới mẻ và hấp dẫn hơn. Đầu năm 2022, bang Illinois và các đối tác đã chính thức đổi tên cá chép thành “Copi”, giống như cách người Mỹ từng đổi tên “Cá răng cẩu Patagonia” thành “Cá tuyết Chile” để trông có vẻ cao cấp và ngon miệng hơn.

Các đầu bếp cũng đang cố gắng chế biến cá chép thành các món xay nhuyễn như chả cá, xúc xích để khắc phục vấn đề xương dăm. Hy vọng, các sáng kiến này sẽ giúp loài cá này được đưa vào thực đơn của các trường học, quân đội và người tiêu dùng Mỹ trong tương lai gần.

Đây là một chiến dịch nhằm thay đổi nhận thức, giảm thiểu số lượng cá chép tự nhiên bằng cách thúc đẩy tiêu thụ, đồng thời biến nó thành một phần của nền ẩm thực Mỹ hiện đại hơn.