DỌN DẸP BÀN THỜ NGÀY TẾT – BẠN ĐÃ HIỂU ĐÚNG VỀ VẬN HÀNH VẬT LIÊU CẦU THẦN THÁNH CHƯA?
Trong truyền thống Việt Nam, việc dọn bàn thờ vào mỗi dịp Tết luôn được coi trọng hàng đầu. Đây không chỉ là hành động lau chùi đơn thuần mà còn là cách thể hiện sự tôn kính, tri ân đối với ông bà tổ tiên và Đức Phật. Theo thượng tọa Thích Trí Chơn, Phó trưởng ban Văn hóa – Giáo hội Phật giáo Việt Nam, dọn bàn thờ ngày Tết còn mang ý nghĩa làm mới tâm trí, nuôi dưỡng lòng thành kính.
TĂNG CƯỜNG Ý NGHĨA THÁNH THẦN VÀ GÓC NHÌN NGHĨA TƯỞNG
Thông thường, nhiều người nghĩ rằng bàn thờ hay bát hương là thứ thiêng liêng, không nên động chạm, chỉ chờ đến ngày 23 tháng Chạp mới lau dọn. Tuy nhiên, thượng tọa Thích Trí Chơn nhấn mạnh: Bát hương không phải là đối tượng để sợ hãi, mà là biểu hiện của tâm hướng. Các vật thờ, bao gồm bát hương, hoa quả, trái cây, nếu cần làm sạch thì hoàn toàn có thể dịch chuyển để vệ sinh, miễn là trong quá trình thực hiện giữ tâm thành và sự trang nghiêm.
Việc để chân nhang quá nhiều, tàn nhang rơi vãi lâu ngày cũng có thể gây nguy cơ cháy nổ, ảnh hưởng tới an toàn và mỹ quan bàn thờ. Chính vì vậy, việc lau chùi định kỳ, rút bớt chân nhang là cách duy trì không gian thiêng liêng vừa sạch sẽ vừa an toàn.
CÁC NGUYÊN TẮC TRUYỀN THỐNG TRONG SẮP XẾP VÀ TRANG TRÍ BÀN THỜ
Theo thượng tọa, tư thế sắp xếp bàn thờ theo nguyên tắc “đông bình, tây quả” vẫn là chuẩn mực: bình hoa đặt phía trái, mâm trái cây phía phải, bát hương tại trung tâm. Cách bài trí này mang tính hài hòa, thể hiện sự tôn kính và trang nghiêm.
Về trang phục khi dọn bàn thờ, thượng tọa đề cao việc mặc áo dài truyền thống, gọn gàng, nghiêm trang để thể hiện sự lịch sự, tôn trọng. Ông quả quyết rằng hình thức bên ngoài cũng góp phần quan trọng trong lễ nghi, và hình ảnh đó phản ánh nội tâm của người dọn dẹp.
Thắp hương là hành động góp phần thể hiện lòng thành, với ba nén tượng trưng cho Phật, Pháp, Tăng hay giới, định, tuệ. Thắp hương không chỉ là hình thức, mà còn nhắc nhở con người giữ gìn tỉnh thức, an tĩnh và trong sáng trong cuộc sống hằng ngày.
LỄ VẬT VÀ TỪ CHÂN THÀNH
Về lễ vật cúng tiến, thượng tọa nhấn mạnh rằng lòng thành mới là yếu tố cốt lõi. Không cần cầu kỳ về hình thức, chỉ cần xuất phát từ sự trân trọng, dâng lễ vật phù hợp với khả năng của mỗi người. Ông cũng khuyến khích các gia đình hướng tới cúng chay, hạn chế sát sinh, nuôi dưỡng đức tính từ bi và tôn trọng sự sống.
DỌN DẸP BÀN THỜ – HƠI THỞ THIÊNG LIÊNG CỦA TÂM TRÍ
Thượng tọa Trí Chơn chia sẻ rằng bàn thờ ngày Tết không chỉ là nơi trưng bày hoa quả, nến đèn mà còn là “tấm gương” phản chiếu nội tâm mỗi người trong khoảnh khắc chuyển giao năm cũ sang năm mới. Khi nhìn làn khói hương bay, chúng ta có thể tự hỏi về hành trình đã qua, những điều còn thiếu sót và hướng đến những thay đổi tích cực trong cuộc sống. Dọn bàn thờ vì vậy không chỉ là việc vệ sinh vật lý, mà còn là hoạt động tự soi lại chính mình để bước vào năm mới với tâm thái nhẹ nhàng, tỉnh thức hơn.