TRUNG QUỐC VỚI THÀNH TỰU VÀ NGUY CƠ: CÁCH MÀNG THÀNH TỰU THƯƠNG MẠI ĐA PHƯƠNG ĐANG ĐÁP ĐÁP

Tại Hội nghị an ninh Munich ngày 13.2, Tổng giám đốc Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) Ngozi Okonjo-Iweala đã lên tiếng nhấn mạnh về mối quan hệ phức tạp giữa Trung Quốc và hệ thống thương mại quốc tế. Bà cho biết, việc Trung Quốc ủng hộ hệ thống thương mại đa phương xuất phát từ lợi ích rõ ràng mà hệ thống này mang lại cho quốc gia tỷ dân, theo AFP.

Okonjo-Iweala cảnh báo về mức thặng dư thương mại kỷ lục của Trung Quốc hiện nay, cho rằng điều này không thể duy trì bền vững. Bà nhận định rằng mô hình tăng trưởng dựa vào xuất khẩu đã giúp Trung Quốc phát triển suốt 40 năm qua, nhưng không thể tiếp tục là động lực chính trong thập kỷ tới. “Và mức thặng dư thương mại 1.200 tỷ USD là không bền vững, bởi phần còn lại của thế giới không thể hấp thụ đều số hàng hoá đó. Nếu Trung Quốc không có các biện pháp hành động, chúng ta sẽ chứng kiến nhiều rào cản thương mại hơn”, bà cảnh báo.

Mặc dù thặng dư thương mại của Trung Quốc đạt đỉnh 1.200 tỷ USD vào năm 2025, nhưng sự giảm sút mạnh trong thương mại với Mỹ do cuộc chiến thương mại ngày càng gay gắt giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đã khiến các đối tác khác bù đắp cho sự sụt giảm này. Trong năm 2025, xuất khẩu của Trung Quốc vẫn tăng tổng thể 5,5%, trong khi nhập khẩu gần như đi ngang tính theo USD.

Chính phủ Trung Quốc công bố tăng trưởng kinh tế đạt 5% trong năm 2025, mức tăng thấp nhất trong nhiều thập niên, phản ánh những khó khăn do tiêu dùng nội địa trì trệ và cuộc khủng hoảng nợ trong lĩnh vực bất động sản ngày càng trầm trọng.

Trong bối cảnh đó, WHO kêu gọi Mỹ chia sẻ thông tin bí mật liên quan đến nguồn gốc của Covid-19 nhằm làm rõ các giả thuyết về nguồn bắt nguồn của dịch bệnh này. Tháng 10, Mỹ đạt thỏa thuận đình chiến thương mại với Trung Quốc, nhưng đến tháng 1, Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ áp dụng thuế đối với các quốc gia có quan hệ thương mại với Iran, trong đó có Trung Quốc, khiến tình hình thêm phần căng thẳng.

Các thị trường lớn khác như Liên minh châu Âu (EU) cũng lo ngại về sự mất cân đối trong cán cân thương mại với Bắc Kinh. Liên minh này lo ngại rằng, EU có thể trở thành nơi để tiêu thụ lượng dư thừa sản xuất của Trung Quốc, trong khi kêu gọi Bắc Kinh thúc đẩy tiêu dùng nội địa nhằm tăng nhập khẩu, giảm bớt bất ổn thương mại toàn cầu.

Ủng hộ hay phản đối, các phía đều đang theo dõi sát sao những bước đi của Trung Quốc trong việc điều chỉnh chiến lược kinh tế, để đảm bảo lợi ích quốc gia và ổn định toàn cầu. Trung Quốc chưa có phản hồi chính thức về các phát biểu của Tổng giám đốc WTO Ngozi Okonjo-Iweala.