BẢO HIỂM VÀ BẾ TRANH VÌ GIẤU BỆNH HIỂM NGHÈO: ĐIỀU GÌ ĐÃ TẠO NÊN HÀNH ĐỘNG PHÁP LÝ PHỨC TẠP?
KHỞI KIỆN VÌ BẢO HIỂM KHÔNG TRẢ TIỀN
Năm 2014, ông Bình tham gia ba gói bảo hiểm với tổng trị giá 5,5 tỉ đồng. Người được bảo hiểm là chính ông, còn mẹ, vợ và con gái là người thụ hưởng. Gần một năm sau, ông Bình qua đời do bệnh tật được xác nhận trong giấy chứng tử. Tuy nhiên, công ty bảo hiểm từ chối chi trả số tiền này, lý do là ông Bình đã khai báo gian dối về tình trạng bệnh trước đó, thuộc trường hợp không được bồi thường. Phía nguyên đơn, gồm mẹ, vợ và con gái ông Bình, đã khởi kiện yêu cầu công ty bảo hiểm thực hiện nghĩa vụ trả tiền.
Vụ án đã trải qua các giai đoạn xét xử khác nhau. Năm 2017, TAND TP.Thủ Dầu Một từng xét xử sơ thẩm, chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn, buộc công ty bảo hiểm phải thanh toán. Tuy nhiên, phía công ty bảo hiểm kháng cáo, rồi TAND tỉnh Bình Dương xử phúc thẩm, bác yêu cầu của nguyên đơn. Nguyên đơn kháng nghị giám đốc thẩm, gửi đến TAND cấp cao tại TP.HCM.
Sau các phiên xét xử sơ thẩm, phúc thẩm và giám đốc thẩm, vụ án một lần nữa trở thành tâm điểm tranh cãi khi TAND cấp cao tại TP.HCM quyết định hủy hai bản án và yêu cầu xét xử lại. Công ty bảo hiểm cùng viện kiểm sát đều đề nghị xem xét lại quyết định giám đốc thẩm, dẫn đến những tranh luận pháp lý căng thẳng kéo dài.
TẠI SAO BẢO HIỂM TỪ CHỐI TRẢ?
Trong quá trình xét xử theo thủ tục giám đốc thẩm, Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao đã xác định rõ ràng ông Bình đã tham gia các hợp đồng bảo hiểm và trả lời “không” các câu hỏi về bệnh tật. Trên các giấy yêu cầu bảo hiểm, ông đều lắc đầu trước các câu hỏi về ung thư, khám bệnh hay điều trị trong vòng một năm qua. Khi kiểm tra sức khỏe, ông Bình cũng đáp ứng tương tự.
Tuy nhiên, hồ sơ bệnh án của ông Bình cho thấy, trước khi ký hợp đồng bảo hiểm, ông đã thực hiện xét nghiệm, khám bệnh và điều trị ung thư tại nhiều bệnh viện, trong đó có những chẩn đoán rõ ràng về ung thư biểu mô di căn, giai đoạn cuối. Bệnh viện còn gửi công văn xác định ông mắc bệnh hiểm nghèo, tình trạng đã di căn nhiều nơi, không rõ nguyên phát.
Những căn cứ này chứng tỏ ông Bình biết rõ bệnh trạng của mình nhưng đã không khai báo trung thực khi làm thủ tục bảo hiểm, vi phạm nghĩa vụ cung cấp thông tin. Hành vi này dẫn đến hợp đồng bảo hiểm bị chấm dứt hiệu lực, và công ty bảo hiểm không có trách nhiệm chi trả các rủi ro đã xảy ra.
KẾT LUẬN PHÁP LÝ
Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao nhận định đúng là ông Bình đã có hành vi khai báo gian dối về bệnh tật, do đó hợp đồng bảo hiểm bị tuyên bố vô hiệu. Kết quả này phù hợp với các quy định pháp luật về bảo hiểm và nghĩa vụ khai báo thành thật khi tham gia hợp đồng. Quyết định này cũng giữ vững nguyên tắc công bằng trong giải quyết các tranh chấp bảo hiểm, qua đó cảnh báo người tiêu dùng tránh lợi dụng sơ hở pháp lý để trục lợi.