KHÁM PHÁ BỨC TRANH MÂY RỰC VÀNG GIỮA RỪNG THUỘC LẠI ẨN GIẤU NHỮNG ĐIỀU GÌ ĐẾN NỔI?

Nằm trên thượng nguồn sông Đồng Nai, gần Vườn quốc gia Cát Tiên, làng Tà Lài của đồng bào dân tộc Mạ và Stiêng đã tồn tại qua nhiều thế hệ. Từ xưa, nơi đây đã khai hoang thành những cánh đồng lớn để trồng lúa, vừa để kiếm thêm đồ ăn, vừa để giữ gìn vùng đất truyền thống trong bầu không khí hoang sơ, tự nhiên.

NGUỒN GÝ THÚ VỊ CỦA CẢNH ĐỒNG CHÂU ÂU

Hiện nay, hai cánh đồng lúa ở Tà Lài vẫn còn nguyên vẹn, trong đó một cánh đồng rộng hơn 200 ha đã trở thành địa điểm thu hút và được mệnh danh là “cánh đồng châu Âu”. Tại sao lại như vậy? Bởi vì, nằm trong vùng đệm của Vườn quốc gia, cánh đồng này lúc lúa chín khoác chiếc áo vàng rực rỡ, nổi bật giữa màu xanh rừng núi bạt ngàn mang cảm giác như mùa thu châu Âu cổ kính, lãng mạn.

Điểm đặc biệt thu hút nhiều người chính là sự hiện diện của hàng trăm cây dầu cổ thụ tự nhiên hàng trăm năm tuổi. Gốc to, vỏ sần sùi, thân cao vút tự do không theo hàng lối nào đã tạo nên một khung cảnh hoang sơ, kỳ vĩ, làm tăng phần thơ mộng cho bức tranh thiên nhiên nơi đây.

NHỮNG VẾT CHÁY ĐEN KỲ LẠ VÌ SAO?

Khi đặt chân gần các cây dầu lớn, tôi phát hiện ra những vết đốt cháy và lỗ to trên thân cây. Đặc biệt, phần gốc hoặc gần gốc của nhiều cây vết đen, dấu hiệu bị lửa đốt để trích lấy nhựa dầu. Một số vết đốt thậm chí lan xa, lên cao, làm chúng cháy đen và sần sùi hơn.

Thắc mắc nảy sinh trong đầu tôi: vì sao những cây dầu này lại còn sót lại sau những lần khai hoang? Có phải người xưa cố tình để giữ lại nhằm bảo vệ nguồn tài nguyên quý giá này, hay là do hậu thế vô tình bỏ sót, hoặc có mục đích khác?

Theo lời kể của người dân địa phương, cây dầu cổ thụ này chính là “bảo vật” từ đời xưa. Khi vùng rừng chưa bị xâm lấn nhiều, người dân thực hiện đục lỗ để khai thác nhựa dầu từ thân cây, dùng để làm đèn, đuốc đi rừng, sinh hoạt đêm, hoặc để soi đường. Những vết đục, vết cháy còn in dấu tích của hoạt động này ngày nay vẫn còn rõ ràng.

TRÒ CHUYỆN VỚI NGƯỜI TRONG BẢN

Cuối tháng 8 năm 2025, khi đi ngang qua làng Tà Lài vào mùa gặt, tôi lại quay lại “cánh đồng châu Âu” để chụp hình và trải nghiệm thực tế. Khi hỏi về nguồn gốc của những cây dầu cổ thụ, tôi nhận được sự hồi đáp từ những người dân địa phương nhưng đều không rõ ràng về lịch sử lâu đời của chúng.

Liên hệ qua điện thoại, tôi gặp ông K’Luận, 46 tuổi, người có uy tín trong làng, hiện làm Trưởng ban Công tác Mặt trận ấp 4. Qua cuộc trò chuyện, ông chia sẻ: Hồi xưa, người dân đục cây dầu để lấy nhựa đốt làm đèn, làm đuốc đi rừng, hoạt động này diễn ra từ nhiều đời. Ông kể: “Hồi còn nhỏ tôi đi theo người lớn để lấy dầu, chỉ cầm rựa chặt cây thôi, chứ không biết lý do lâu dài.” Ông còn giải thích rõ về các lỗ đục nhỏ trên thân cây, là kết quả của hoạt động lấy nhựa dầu trước kia.

Ông nói tiếp: “Sau này, kiểm lâm cấm khai thác để bảo vệ cây. Muốn lấy dầu, phải đốt lửa để thông mạch, nhưng việc đó dễ làm cây chết nhanh hơn. Vì vậy, từ lâu các hoạt động khai thác dầu bị đình chỉ, nhưng những cây dầu cổ vẫn còn đó, như minh chứng cho quá khứ.”

KHAI THÁC DU LỊCH VẪN LÀ ĐỀ XUẤT

Tháng 12 năm 2025, tôi trở lại “cánh đồng châu Âu” lần nữa, đúng vào mùa gặt. Lúc này, nhờ những cây dầu cổ trong cảnh quan tuyệt đẹp, tôi lại có dịp trò chuyện với anh K’Dũng, 41 tuổi, một người chăn bò trong làng. Anh kể rằng, từ khi còn nhỏ, anh đã theo người lớn đi lấy dầu từ những cây dầu đó, chỉ cầm rựa chặt cây chứ chưa hiểu hết giá trị của chúng.

Anh Dũng tự hào về cảnh quan thơ mộng mà cây dầu cổ đã góp phần tạo nên. Anh mong muốn các cấp chính quyền, tổ chức hoặc doanh nghiệp có thể khai thác tiềm năng du lịch của khu vực này. Theo anh, điều đó không chỉ giúp quảng bá nét đẹp độc đáo của làng Tà Lài mà còn tạo nguồn thu nhập ổn định cho bà con.

Các thế hệ trong làng đã gìn giữ, giữ gìn cây dầu cổ như một phần lịch sử, một chứng tích của quá khứ khai hoang, đồng thời cũng là tiềm năng phát triển du lịch sinh thái, văn hóa, góp phần bảo tồn giá trị lâu dài của vùng đất này.