LỄ HÓA VÀNG ĐÚNG CÁCH, GÌN GIỮ TRUYỀN THỐNG VÀ TỪNG BƯỚC CHUẨN MỰC

Theo quan niệm dân gian, lễ hóa vàng là nghi thức tôn trọng và tiễn đưa tổ tiên trở về cõi âm sau những ngày sum vầy cùng con cháu trong dịp Tết. Thời điểm từ chiều 30 Tết đến mùng 3 là thời gian linh thiêng để các gia đình thực hiện nghi lễ này, thể hiện lòng thành kính và mong muốn các linh hồn được yên bình, phù hộ cho một năm mới bình an.

Tục lệ hóa vàng dựa trên tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, nơi vật hóa vàng thường liên kết với đời sống thường nhật của người đã khuất, tạo nên cầu nối giữa thế giới âm và dương. Dù tùy điều kiện từng gia đình, phần lớn người Việt thường tổ chức lễ từ mùng 3 đến mùng 10 âm lịch. Thông thường, ngày cúng vào chiều 30 Tết để mời tổ tiên về ăn Tết, rồi ngày mùng 3 để tiễn các cụ trở lại cõi âm.

Nghi lễ bao gồm các phẩm vật quen thuộc như mâm cỗ Tết, đĩa xôi, con gà cùng các lễ vật còn mới, hương hoa, trầu cau. Vàng mã bằng giấy, mô phỏng các đồ dùng của người đã khuất thời sinh thời, được đốt ở nơi sạch sẽ như sân hoặc góc vườn. Trong quá trình đốt, người thực hiện thường đặt vài cây mía dài, theo quan niệm dân gian, đó là đòn gánh để linh hồn dùng làm gậy chống hoặc mang hàng hóa. Sau khi đốt xong, phần vàng mã cháy hết là hoàn tất nghi lễ, thể hiện sự kính trọng và lòng thành của gia chủ.

Điều đặc biệt của lễ hóa vàng là việc gia chủ thường bày cỗ, giữ lại một phần lễ vật chưa sử dụng hết để trữ làm vốn “làm vốn” cho các vị thần, gia tiên. Việc này tượng trưng cho sự chuẩn bị chu đáo, gửi gắm mong muốn bình an và tài lộc trong năm mới, đồng thời thể hiện sự trân trọng, chăm sóc của người dương gian dành cho các linh hồn.

Các điểm thời gian tốt để cúng hóa vàng trong năm 2026 đã được các chuyên gia phong thủy đưa ra, nhấn mạnh các khung giờ phù hợp như giờ Mão, Thân, Dậu vào ngày mùng 3 Tết. Ví dụ, giờ Mão (5h-7h), giờ Thân (15h-17h), và giờ Dậu (17h-19h) là thời điểm lý tưởng để thực hiện lễ cúng, giúp mang lại may mắn, bình an cho gia đình.

Chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà chia sẻ: “Lễ hóa vàng cần được thực hiện đúng thời điểm, đúng cách để cả âm lẫn dương đều cảm nhận được sự tôn kính. Việc lựa chọn giờ cúng phù hợp sẽ giúp lễ thành công, đem lại tài lộc và bình an cho gia đình trong năm mới.”