TÒA ÁN TỐI CAO MỸ BÁC BỎ PHÁN QUYẾT VỀ THUẾ QUAN, CHIẾC ÁO CỦA ÔNG TRUMP TRỞ NÊN NHIỀU BẤT NGỜ

Tổng thống Donald Trump đã bị các thẩm phán của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ bác bỏ toàn bộ phán quyết về thuế quan mà ông từng ban hành, trong khi ông đang tham dự một bữa sáng chính sách tại Nhà Trắng với các thống đốc bang. Đây là bước ngoặt gây chấn động đối với chính sách thuế của cựu tổng thống Mỹ.

Trong buổi sáng ngày 20.2, ông Trump gọi phán quyết của tòa là “sự ô nhục” và tỏ rõ sự tức giận khi bắt đầu công kích các quyết định của tòa án. Theo nguồn tin, ông đã chuẩn bị sẵn phương án dự phòng và đã nổi giận trong cuộc họp, buộc phải rời khỏi buổi tọa đàm sớm hơn dự kiến để chuẩn bị phát biểu về phán quyết này.

Chỉ trong vòng một ngày, các quan chức trong chính quyền ông Trump đã chuẩn bị tinh thần cho khả năng thua kiện tại Tòa án Tối cao, đồng thời trấn an rằng nếu tòa bác bỏ các mức thuế, vẫn còn nhiều cách khác để thực thi chính sách. Theo CNN, họ đã đặt ra các kịch bản ứng phó phù hợp, nhằm duy trì các mức thuế theo các thẩm quyền khác nhau.

Phán quyết của Tòa Tối cao với tỷ lệ 6-3 đã bác bỏ thuế quan toàn cầu dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), quy định rõ ràng rằng hiến pháp trao quyền này cho quốc hội chứ không phải hành pháp. Chánh án John Roberts nhấn mạnh rằng các nhà lập hiến đã “rất rõ ràng” về quyền đánh thuế, không trao quyền này cho tổng thống.

Mặc dù vậy, chính quyền Trump lập luận rằng đạo luật năm 1977, cho phép tổng thống điều chỉnh hoạt động nhập khẩu trong các tình huống khẩn cấp, còn cho phép thiết lập thuế quan. Đây là lần đầu tiên một tổng thống Mỹ viện dẫn đạo luật này để ban hành thuế nhập khẩu, trong khi các tổng thống trước chủ yếu sử dụng nó để áp dụng các biện pháp trừng phạt.

Phán quyết không ngăn cản ông Trump thực hiện các mức thuế theo các đạo luật khác, mặc dù có giới hạn về tốc độ và phạm vi hành động. Các quan chức cho biết họ dự kiến sẽ duy trì khuôn khổ thuế quan dựa trên các thẩm quyền pháp lý khác, bất chấp phán quyết mới.

Trong khi đó, các mức thuế liên quan đến thép và nhôm vẫn được giữ nguyên theo các đạo luật khác của chính phủ. Tuy nhiên, phán quyết đã làm đảo ngược các mức thuế áp đặt theo từng quốc gia, còn gọi là thuế “đối ứng”, dao động từ 34% đối với Trung Quốc đến 10% cho phần còn lại của thế giới, cũng như mức 25% áp dụng cho hàng nhập từ Canada, Trung Quốc và Mexico, lý do là các nước này không kiểm soát được dòng chảy chất gây nghiện fentanyl vào Mỹ.

Theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ, tác động kinh tế của các mức thuế này được ước tính khoảng 3.000 tỉ USD trong 10 năm tới. Bộ Tài chính Mỹ cho biết đã thu được hơn 133 tỉ USD từ các loại thuế nhập khẩu dựa trên quyền hạn khẩn cấp của tổng thống, mặc dù nhiều công ty như chuỗi siêu thị Costco đã yêu cầu tòa hoàn trả số tiền này. Hiện vấn đề này vẫn còn bỏ ngỏ và dự kiến sẽ được các tòa án cấp dưới làm rõ trong thời gian tới.