TỪ TIẾNG THỞ DỐC ĐẾN ĐỊA DANH NỔI TIẾNG: HÀNH TRÌNH CÂU CHUYỆN VỀ THUNG UỊ

Cái tên nghe vừa lạ vừa hài hước, lại đang thu hút dòng người đổ về một miền đất lạ lẫm cách Chùa Bái Đính chỉ vài km. Nhưng đằng sau tiếng cảm thán ấy là một thung lũng cổ xưa, gắn bó với bước ngoặt lịch sử dựng nước của Việt Nam hơn một thiên niên kỷ trước.

Thung Ui vốn là một vùng đất quen thuộc của người dân địa phương, nơi họ từng săn bắt, hái lượm, lấy củi, trồng lúa, trồng ngô khoai. Vùng đất trù phú này được ôm ấp giữa núi đá vôi bao bọc kín như lòng chảo, nơi có hồ nước trong veo, rừng rậm rạp và muôn thú quần tụ. Theo các hướng dẫn viên tại khu du lịch, để vào được thung lũng này, người xưa phải vượt qua những dãy núi dựng đứng. Họ phải leo lên đỉnh núi, rồi thốt lên “ui mệt quá” hay “úi giời ơi”. Dần dà, những tiếng thở ấy thành tên gọi Thung Ui – một địa danh bắt nguồn từ chính nhịp thở của con người giữa núi rừng, mang vẻ mộc mạc, tự nhiên và đầy ký ức.

NƠI VUA ĐINH LẬP ĐÀN TẾ TRỜI

Các nhà nghiên cứu khẳng định, nơi này chính là vùng đất hơn 1.000 năm trước, Đinh Bộ Lĩnh đã chọn làm nơi lập đàn kính thiên. Sau lễ tế trời đất, ông xuất quân dẹp loạn 12 sứ quân, thống nhất giang sơn. Vào năm 968, tại khu vực này thuộc kinh đô Hoa Lư xưa, Đinh Bộ Lĩnh đăng quang, xưng là Đinh Tiên Hoàng, đặt quốc hiệu Đại Cồ Việt, mở đầu thời kỳ phong kiến trung ương tập quyền trong lịch sử Việt Nam.

Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử tỉnh Ninh Bình, ông Trương Đình Tưởng, cho biết: “Đàn kính thiên ở Tràng An, nay thuộc Thung Ui, chính là nơi vua Đinh tế cáo trời đất, công bố với thiên hạ về một quốc gia độc lập, thống nhất.” Giữa thung lũng Mộc Hoàn rộng khoảng 270ha, đàn tế được phục dựng theo cấu trúc “Tam Tài”: Nhân môn, Địa môn và Thiên môn. Ba lớp đại môn với mỗi lớp ba cửa chính, tả, hữu, phản ánh không gian nghi lễ cung đình cổ xưa. Chính giữa thung lũng là hồ Mục Long, còn gọi là Mắt Rồng, mặt nước quanh năm trong xanh, được coi là nơi tụ thủy, tụ khí, giao hòa linh khí trời đất.

Ba ngôi nhà sàn của người Mường được dựng giữa lòng thung lũng như một cách tri ân cội nguồn, bởi theo sách sử, vua Đinh có gốc gác từ người Mường tại khu Kim Lư, động Hoa Lư xưa.

DẤU CHÂN TIỀN SỬ TRÊN VÙNG ĐẤT NÀY

Trong hơn hai thập kỷ hợp tác nghiên cứu và khai quật khảo cổ tại Tràng An, các nhà khoa học đã phát hiện di cốt của cư dân tiền sử có niên đại từ 13.000 đến 50.000 năm ngay tại khu vực đàn kính thiên. Phát hiện này mở ra một chân trời mới, cho thấy nơi vua Đinh dựng nghiệp chính là vùng đất đã có người cư trú từ rất xa xưa.

Từ những người tiền sử sinh tồn trong rừng núi đá vôi, đến vị hoàng đế khai quốc Đại Cồ Việt, rồi hôm nay dòng du khách đổ về tìm hiểu, tất cả đều gắn kết thành một dòng chảy xuyên suốt thời gian. Lịch sử không ngắt quãng, mà tầng tầng trầm tích địa chất của Tràng An đã phản chiếu rõ nét quá trình hình thành và phát triển của vùng đất này.

MỘT CƠ HỘI MỚI CHO DU LỊCH NINH BÌNH

Sự xuất hiện của Thung Ui không chỉ thêm một điểm đến hấp dẫn trong hành trình khám phá Ninh Bình mà còn phản ánh xu hướng du khách ngày nay tìm kiếm sự kết nối về văn hóa, lịch sử. Một cái tên lạ, dễ gây tò mò, nhưng chính chiều sâu của câu chuyện mới giữ chân họ lại lâu hơn. Với lợi thế nằm trong lòng di sản Tràng An và gắn liền với truyền thống dựng nước của dân tộc, Thung Ui hứa hẹn trở thành trung tâm du lịch văn hóa, tâm linh, sinh thái giàu tiềm năng.

Không còn chỉ là “tiếng kêu mệt” từ những dốc núi xanh ngắt, ngày nay, Thung Ui đã biến thành điểm tụ của quá khứ và hiện tại, nơi kể lại câu chuyện về một vùng đất ngàn năm tuổi. Ở nơi đây, tiếng “úi giời ui” xưa nay đã trở thành lời thán phục trước vẻ đẹp thiên nhiên và chiều sâu lịch sử của vùng đất thiêng. Hãy đến với Ninh Bình, để nghe câu chuyện lặng lẽ nhưng đầy cảm xúc của Thung Ui, điểm xuyên suốt hàng nghìn năm văn hiến của đất nước.