ĐƯỜNG VỀ QUÊ GẦN LẠI, NHƯNG ĐỦ KIỂU ÙN TẮC

NGHỈ TẾT 9 NGÀY, HÀNH TRÌNH VỀ QUÊ TRỞ NÊN DỄ DÀNG HƠN NHỜ CAO TỐC ĐƯỢC ĐIỀU CHỈNH

Anh Phan Văn Tuyến (Hà Nội) quyết định lái xe đưa gia đình về Gia Lai ăn tết trong kỳ nghỉ dài 9 ngày. Trước đây, do cao tốc chưa hoàn chỉnh toàn tuyến, anh thường phải chạy đường Hồ Chí Minh hoặc vòng về QL1, mất gần 30 tiếng liên tục. Năm nay, nhờ tuyến cao tốc mới, anh chỉ mất hơn 20 tiếng, giảm đi gần 10 tiếng so với trước. Khởi hành sớm lúc 5 giờ sáng ngày 25 âm lịch, anh dừng ăn trưa tại Hà Tĩnh, đến Đà Nẵng nghỉ đêm rồi tiếp tục hành trình vào chiều hôm sau, về đến quê nhà vào tối cùng ngày. Đường mới ngắn hơn, mặt đường êm hơn, ít giao cắt và không phải lo lắng gặp xe máy hay phương tiện thô sơ như tuyến quốc lộ. Tuy nhiên, quốc lộ vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro do biển báo đông, thay đổi tốc độ liên tục có thể khiến tài xế dễ bị phạt nguội.

CAO TỐC VẪN GẶP NHIỀU BẤT CẬP VỀ CƠ CHẾ VÀ CHẤT LƯỢNG

Dù lợi thế rõ rệt, hệ thống cao tốc hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế. Một số đoạn chỉ có hai làn xe mỗi chiều, trong khi lượng phương tiện tăng đột biến, khiến cao tốc quá tải. Một số gói dự án còn thiếu làn dừng khẩn cấp hoặc hệ thống thoát hiểm, khiến việc xử lý sự cố va chạm dễ dẫn đến tắc nghẽn toàn tuyến. Đặc biệt, các đoạn như Cam Lộ – La Sơn (Quảng Trị), đang thi công và giới hạn tốc độ chỉ 50 km/h, gây chậm trễ và khiến tài xế cảm thấy bức xúc ngay cả khi đường vắng vẻ.

Nhiều gia đình, từ TP.HCM đi miền Tây và miền Trung, chọn tự lái xe về quê ăn tết, nhưng hành trình về lại TP.HCM sau tết lại đầy thử thách. Các tuyến cao tốc mới khai thác cũng không tránh khỏi tình trạng quá tải, thiếu làn dừng khẩn cấp, gây rối loạn và nguy cơ tai nạn liên hoàn. Lực lượng cảnh sát buộc phải hướng dẫn phương tiện đi vào làn dừng để giảm ùn tắc, nhưng việc này luôn tiềm ẩn nỗi lo bị xử phạt nguội.

Tuyến cao tốc phía Nam tại các tỉnh từ Vĩnh Hảo đến Nha Trang, Cam Lâm, Vĩnh Hảo – Phan Thiết có tốc độ tối đa 90 km/h, 2 làn xe nhưng không có làn dừng khẩn cấp liên tục, gây ra cảnh ùn tắc kéo dài, nguy cơ tai nạn cao khi nhiều phương tiện phải chờ dài khu vực trạm dừng nghỉ, thậm chí xếp hàng ngay trên làn xe chạy.

XÂY DỰNG VÀ MỞ RỘNG ĐƯỜNG CẦN TĂNG CƯỜNG, ĐẦU TƯ CHẤT LƯỢNG

Việc mở rộng các tuyến cao tốc hiện tại, đặc biệt tuyến TP.HCM – miền Tây như Trung Lương – Mỹ Thuận, dù đã có dự án mở rộng từ nhiều năm trước, vẫn còn hạn chế chỉ với 4 làn xe, gây ùn tắc kéo dài. Phần lớn đất đai trên tuyến này là vùng ruộng vườn, đất nông nghiệp, không gặp nhiều khó khăn về giải phóng mặt bằng, vậy mà phải đợi đến cuối 2025 mới khởi công mở rộng.

Trên toàn tuyến Bắc – Nam dài hơn 2000 km, dự kiến quy mô từ 6 đến 12 làn xe nhưng đến nay mới chỉ có nền móng của giai đoạn đầu, hạn chế về ngân sách và kỹ thuật khiến các dự án xây dựng còn chậm trễ. Nhiều địa phương đề nghị Bộ Xây dựng xem xét mở rộng với quy mô lớn hơn, trang bị hệ thống dừng khẩn cấp liên tục và hệ thống chiếu sáng đầy đủ để đảm bảo an toàn khi phương tiện tăng cao.

Chủ tịch Hiệp hội Các nhà đầu tư công trình giao thông Việt Nam, PGS-TS Trần Chủng, nhấn mạnh: “Việc đầu tư phân kỳ khiến các tuyến cao tốc chưa hoàn chỉnh và không đủ tiêu chuẩn, gây khó khăn trong khai thác, xử lý sự cố. Trong bối cảnh xe tăng nhanh, các hệ thống này cần nâng cấp để đảm bảo an toàn tối đa”.

Các tuyến cao tốc mới đưa vào khai thác như Vân Phong – Nha Trang, Cam Lâm – Vĩnh Hảo tuy được quy hoạch theo tiêu chuẩn từ 6 đến 12 làn xe, nhưng phần lớn mới có 2 làn xe, tốc độ tối đa 90 km/h, không có làn dừng khẩn cấp liên tục. Điều này khiến các trạm dừng nghỉ thường quá tải, gây rối loạn lưu thông, đe dọa an toàn của hành khách và thợ lái xe.

TÌM GIẢI PHÁP CHO VẤN ĐỀ ĐANG GIAN NAN

Việc xây dựng, mở rộng các tuyến cao tốc hiện nay còn gặp nhiều thách thức do quy mô hạn chế, thiếu hệ thống thoát hiểm, làn dừng khẩn cấp chưa đồng bộ. Trong khi đó, nhu cầu đi lại tăng cao đột biến trong dịp Tết làm lộ rõ các hạn chế này. Các chuyên gia nhận định, để hệ thống cao tốc phát huy hiệu quả, cần đẩy nhanh tiến độ mở rộng, nâng cấp tiêu chuẩn kỹ thuật, đặc biệt là tại các đoạn quan trọng như tuyến Trung Lương – Mỹ Thuận hay tuyến Bắc – Nam qua Thanh Hóa.

Chính phủ và các cơ quan liên quan cần tận dụng các chính sách khuyến khích đầu tư tư nhân theo phương thức PPP, để đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng trọng điểm, mang lại mạng lưới cao tốc hoàn chỉnh, hiện đại, đảm bảo phục vụ tốt nhất cho người dân trong những mùa cao điểm.