ĐẤT CÔNG Ở TP.HCM: BẤT NHUẬN VÌ GIẤY TAY, TRÁCH NHIỆM CHỜ LÀM RÕ
Khu đất công diện tích khoảng 3.500 m2 tại số 1658A đường Võ Nguyên Giáp, P.Phước Thắng, TP.HCM, từng là đất do Nhà nước quản lý nhưng đã bị chiếm dụng từ lâu và biến thành quán cà phê “hát với nhau” cùng gara sửa ô tô. Trước đây, khu đất này nằm tại phường 12, TP.Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu. Giao dịch mua bán chủ yếu bằng giấy tay cùng hoạt động trái phép đã khiến dư luận bức xúc.
Trao đổi với phóng viên Báo Thanh Niên, lãnh đạo UBND phường Phước Thắng xác nhận, khu đất này đã bị chiếm giữ nhiều năm, qua nhiều thời kỳ quản lý khác nhau. Phường đang phối hợp các cơ quan chức năng để kiểm tra, xác định rõ nguồn gốc, quá trình sử dụng cũng như các vi phạm liên quan nhằm có hướng xử lý phù hợp.
Chất vấn từ cộng đồng bắt nguồn từ câu hỏi về trách nhiệm bắt đầu từ đâu. Nguyễn Văn Hùng đặt vấn đề: Nguồn gốc ban đầu do ai quản lý? Xử lý người đó vì sai phạm từ ban đầu nhằm thu hồi đất về đúng chủ sở hữu. Jukami chia sẻ ngắn gọn: “Hãy chuyển hồ sơ sang công an để làm rõ”. Trong khi đó, Nguyễn Quang Minh nhấn mạnh về cần phân biệt rõ các sai phạm hành chính và hình sự để xử lý minh bạch. Minh Châu đề xuất xử lý đúng người, đúng lỗi, theo đúng quy định pháp luật, đồng thời hy vọng người dân sẽ có sự công bằng rõ ràng.
Nhiều ý kiến tập trung vào việc kiểm tra, giám sát chặt chẽ hơn Hội đồng quản lý đất đai, đặc biệt đối với những khu vực lớn như này. Nguyễn Thị Bảo Vy nhấn mạnh: “Trách nhiệm không nên chỉ quy về một cá nhân, bởi trong quản lý có nhiều cấp, nhiều bộ phận tham gia”. Trần Quốc Huy đề nghị rõ ràng các phân công ký giao đất, phụ trách theo dõi, kiểm tra định kỳ để làm rõ vai trò từng bên. Lê Khánh Toàn nêu ý về tầm quan trọng của kiểm tra thực địa thay vì chỉ dựa vào hồ sơ giấy tờ, nhằm tránh các tình huống gian lận, gian dối.
Với các vấn đề về minh bạch, nhiều ý kiến đề nghị cần công khai hồ sơ, quy trình để người dân dễ theo dõi hơn. Hữu Nghĩa nhận định: “Giao dịch trên giấy tay thường phù hợp trong dân sự giữa cá nhân, còn đất công phải có hồ sơ rõ ràng”. Thu Trang đặt câu hỏi về thời gian dài đất công tồn tại giao dịch giấy tay mà không bị phát hiện, đồng thời đề xuất công khai toàn bộ hồ sơ pháp lý của khu đất để minh bạch hơn. Lan Anh cho rằng: “Nếu đất công bị sử dụng sai mục đích, cần thu hồi ngay, không hợp thức hóa”. Trọng Nhân cảnh báo: “Nếu có quy định rõ về thời hạn kiểm tra, báo cáo, chế tài thì sẽ hạn chế tình trạng kéo dài vi phạm”. Hải Nam vận dụng công nghệ quản lý đất đai, cập nhật hình ảnh và hiện trạng dữ liệu theo thời gian thực để nâng cao hiệu quả giám sát.
Trong việc xử lý, các ý kiến đều thống nhất về việc công khai kết quả, minh bạch quy trình. Thanh Mai mong muốn: “Cần công bố rõ ràng kết luận cuối cùng để tránh đồn đoán”. Đỗ Quang Huy nhấn mạnh: ngoài xử lý vụ việc cụ thể, cần có báo cáo tổng kết để rút ra bài học chung cho toàn thành phố. Kim Ngân cho biết: “Công bố kết luận cuối cùng giúp người dân hiểu rõ và tin tưởng hơn”. Minh Khoa chia sẻ: “Người dân bình thường chỉ cần những thủ tục rõ ràng để xây nhà hay sử dụng đất”. Ngọc Hạnh đặt câu hỏi về tương lai của khu đất sau xử lý: “Sau khi rà soát, thu hồi (nếu có), khu đất đó sẽ được sử dụng ra sao để phục vụ cộng đồng?”.
Trần Quốc Đạt nêu ý kiến về cơ chế định giá, cho thuê đất công: “Nếu giá thấp hoặc hợp đồng thiếu điều khoản rõ ràng dễ dẫn đến lợi dụng. Cần kiểm toán độc lập định kỳ các khu đất có giá trị lớn để đảm bảo khai thác đúng mục đích, tránh thất thoát ngân sách”. Ông cũng lưu ý việc quản lý đội ngũ cán bộ, cần cập nhật kiến thức, năng lực theo thời gian để không bỏ lỡ các biến động.
Ngoài ra, Lê Văn Phúc đề xuất công khai danh sách toàn bộ đất công đang cho thuê hoặc sử dụng trên cổng thông tin điện tử, giúp người dân dễ dàng giám sát. Khi có thông tin minh bạch, cộng đồng có thể kịp thời phản ánh những sai phạm, vừa phòng ngừa vừa giảm thiểu áp lực cho các cơ quan quản lý.
Tổng thể, vụ việc này vẫn đang chờ đợi sự làm rõ từ các cơ quan chức năng, đồng thời đặt ra yêu cầu về công tác quản lý và giám sát đất công một cách minh bạch, hiệu quả hơn trong thời gian tới.