Nga công bố lệnh ngừng bắn cục bộ tại Ukraine nhằm sửa chữa nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia

Ngày 27.2, các quan chức Nga xác nhận lệnh ngừng bắn cục bộ có hiệu lực để thực hiện công việc sửa chữa một đường dây điện cung cấp cho nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia, theo hãng tin Reuters. Phía Ukraine chưa có phản hồi chính thức về thông tin này.

Nga bất ngờ tuyên bố ngừng bắn cục bộ tại Ukraine. Tại hiện trường, binh sĩ Nga canh gác bên ngoài nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia ở đông nam Ukraine ngày 15.6.2023. Nhà máy này hiện là nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu, nằm trong quyền kiểm soát của Nga từ sau khi chiến dịch quân sự bắt đầu tại Ukraine vào tháng 2.2022. Hiện tại, nhà máy không hoạt động sản xuất điện và phải dựa vào nguồn điện bên ngoài để vận hành hệ thống làm mát, nhằm phòng tránh nguy cơ thảm họa hạt nhân.

Nga và Ukraine thường xuyên cáo buộc đối phương thực hiện các cuộc tấn công gần nhà máy, gây nguy hiểm đến an toàn. Đã có những lần ngừng bắn cục bộ nhằm giải quyết các sự cố, như vào năm 2025, khi đường dây điện bị hư hỏng trong nhiều tuần, buộc nhà máy phải sử dụng các máy phát điện chạy bằng dầu.

Lần này, lệnh ngừng bắn do Giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) Rafael Grossi làm trung gian. Theo đó, hoạt động sửa chữa sẽ kéo dài ít nhất một tuần, trong khi một trong các đường dây điện ngoài vẫn còn hoạt động và mức phóng xạ tại khu vực vẫn trong ngưỡng an toàn. IAEA cũng thông báo lệnh ngừng bắn giúp khôi phục nguồn điện dự phòng 330 kV cho nhà máy, đồng thời rà phá mìn để đảm bảo an toàn cho các đội sửa chữa.

Lệnh ngừng bắn này diễn ra trong bối cảnh các quan chức Mỹ và Ukraine đang tham vấn tại Geneva (Thụy Sĩ) nhằm chuẩn bị vòng đàm phán ba bên tiếp theo với Nga có thể diễn ra vào đầu tháng 3. Trưởng phái đoàn Ukraine, Rustem Umerov, cho biết đã trình bày với Tổng thống Zelensky về kết quả các cuộc làm việc gần đây với phía Mỹ, tập trung vào vấn đề kinh tế và an ninh nhằm tối đa hóa thành tựu của vòng đàm phán tới.

Dù đã trải qua nhiều vòng đàm phán kể từ đầu năm, các bên vẫn chưa đạt được đột phá trong việc chấm dứt xung đột, đặc biệt là vấn đề kiểm soát và vận hành nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia vẫn còn bỏ ngỏ.