SIẾT CHẶT KIỂM ĐỊNH KHÍ THẢI Ô TÔ, BƯỚC TIẾN MỚI TRONG CHẤT LƯỢNG MÔI TRƯỜNG
Từ ngày 1.3, các trung tâm đăng kiểm trên toàn quốc bắt đầu áp dụng quy trình kiểm định khí thải ô tô mới, tăng cường độ chính xác, nghiêm ngặt hơn nhằm giảm thiểu ô nhiễm từ phương tiện giao thông. Chính sách này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao chất lượng không khí, đồng thời thúc đẩy người dân chú trọng chăm sóc và bảo trì xe cộ.
Theo thông tin từ Cục Đăng kiểm Việt Nam, các tiêu chuẩn khí thải mới phân chia theo năm sản xuất của xe. Cụ thể, xe sản xuất trước năm 1999 phải đạt tiêu chuẩn khí thải mức 1, tương đương Euro 1, xe từ 1999 đến 2016 áp dụng mức 2 (Euro 2), từ 2017 đến 2021 đạt mức 3 (Euro 3), và xe từ 2022 trở đi yêu cầu đạt mức 4 (Euro 4). Các quy định này nhằm phân rõ cấp độ kiểm tra phù hợp với từng loại phương tiện, đồng thời tăng độ khó trong quá trình kiểm định.
Chia sẻ về quy trình kiểm định mới, ông Nguyễn Tô An, Phó cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam, cho biết: Với ô tô chạy xăng, trước đây chỉ cần đo gia tốc cầm chừng ở tốc độ không tải thấp, nay còn phải thực hiện thêm bước đo ở tốc độ không tải cao, sau đó lấy kết quả cao hơn làm chuẩn. Với xe sử dụng dầu diesel, quy trình yêu cầu đo 3 lần khí thải để xác định độ khói, đồng thời đánh giá động cơ trong điều kiện vận hành nghặt nghèo hơn. Ông nhấn mạnh, chế độ kiểm tra này mang tính khắt khe hơn, giúp đảm bảo xe đạt tiêu chuẩn khí thải chặt chẽ hơn trước.
Các chuyên gia nhận định rằng, quy trình kiểm định mới sẽ tác động mạnh đến các xe cũ, xe tải, xe đầu kéo; tuy nhiên, các xe con, du lịch nếu không được chăm sóc đúng cách cũng khó có thể vượt qua kiểm tra. Nhiều ý kiến từ cộng đồng người dân ủng hộ việc siết chặt kiểm định khí thải, cho rằng đây là biện pháp cần thiết để giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Một số ý kiến đề xuất, nên có các kênh phản ánh qua hình ảnh hay clip nhằm hỗ trợ lực lượng chức năng kiểm tra hiệu quả hơn.
Các ý kiến từ người dân còn nhấn mạnh vai trò của kiểm định khí thải như lớp chắn bảo vệ môi trường. Bóng dáng của các phương tiện phát thải lớn, đặc biệt xe tải, xe chở khách cũ kỹ, gây ô nhiễm nặng nề, cần phải được kiểm tra khắt khe hơn. Đồng thời, nhiều người đề xuất xây dựng các tiêu chuẩn mới cao hơn cho xe nhập khẩu cũng như xe sản xuất trong nước, như tiêu chuẩn Euro 5 hoặc cao hơn, để nâng cao chất lượng phương tiện hoạt động.
Tuy nhiên, không ít người lo lắng về việc khi siết chặt kiểm định khí thải, số lượng phương tiện không đủ điều kiện lưu thông sẽ tăng lên, kéo theo các vấn đề xử lý và loại bỏ xe cũ. Nhiều ý kiến đề xuất cần có quy trình rõ ràng, lộ trình thải bỏ xe không đạt chuẩn, cũng như các chính sách hỗ trợ người dân xử lý xe cũ, xe phế liệu. Một số đề xuất gồm thu phí môi trường cao hơn đối với các xe phát thải lớn hoặc khuyến khích các doanh nghiệp thu mua, xử lý xe cũ, nhằm giảm số lượng phương tiện gây ô nhiễm.
Các chuyên gia và cộng đồng người dân cũng nhấn mạnh sự cần thiết công khai các tiêu chuẩn phù hợp với từng dòng xe để công chúng dễ dàng theo dõi, kiểm tra và chủ động trong việc nâng cao điều kiện phương tiện của mình. Đồng thời, bên cạnh các biện pháp kiểm tra, cần đẩy mạnh phát triển các giải pháp thay thế thân thiện môi trường, như xe chạy điện, để giải quyết vấn đề ô nhiễm không khí triệt để hơn.
Chính sách siết chặt kiểm định khí thải là bước đi quan trọng, song không đủ để giải quyết tận gốc vấn đề ô nhiễm. Cần có các chiến lược dài hạn, gồm quy trình xử lý xe cũ, thúc đẩy giao thông xanh và nâng cao nhận thức cộng đồng về lợi ích của các phương tiện thân thiện với môi trường.