ĐỔI MỚI CHIẾN LƯỢC, HIỆU QUẢ HƠN TRONG CUỘC BẦU CỬ LỊCH SỬ CỦA VIỆT NAM

CUỘC BẦU CỬ GẦN ĐÂY ĐÁNH DẤU BƯỚC NGOẶT CHUYỂN HÌNH CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG

Cuộc bầu cử năm 2026 diễn ra trong bối cảnh đất nước tròn 40 năm đổi mới, ghi nhận những thành tựu lịch sử và mở ra cánh cửa bước vào kỷ nguyên hùng cường mới. Đây cũng là năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, mở ra những đổi mới mang tính chiến lược về tổ chức, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính quyền.

Một trong những điểm nhấn nổi bật của kỳ bầu cử này là việc chính thức triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhằm tinh giảm đầu mối, nâng cao hiệu lực quản lý, tạo ra sự thống nhất trong chỉ đạo và điều hành quá trình bầu cử. Thay vì mô hình cũ, mô hình mới giúp xây dựng hệ thống bộ máy tinh gọn, đồng thời đặt ra yêu cầu đánh giá lại phân chia đơn vị bầu cử, cơ cấu đại biểu và tổ chức bộ máy phục vụ nhiệm vụ này.

Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh tại Hội nghị toàn quốc về công tác bầu cử ngày 15.11.2025: “Thành công của cuộc bầu cử sẽ tạo bước khởi đầu quan trọng để xây dựng, kiện toàn bộ máy nhà nước nhiệm kỳ mới, góp phần củng cố nền tảng chính trị – xã hội vững chắc, thực hiện hiệu quả các nghị quyết của Đảng. Điều này cũng phản ánh năng lực lãnh đạo của Đảng, hiệu lực quản lý của nhà nước và hoạt động của hệ thống chính trị trong bối cảnh sắp xếp, sáp nhập tổ chức bộ máy”.

Phóng viên của Thanh Niên đã ghi nhận, ông Phạm Đình Toản, Phó chủ nhiệm thường trực Văn phòng Quốc hội, chia sẻ: “Các địa phương căn cứ vào quy mô dân số, đặc điểm địa bàn, giao thông và phân bố dân cư để xác định số đơn vị bầu cử phù hợp, đồng thời phù hợp với điều kiện thực tế để điều chỉnh địa điểm bỏ phiếu, đảm bảo thuận tiện, an toàn cho cử tri”.

Trong hướng tiếp cận mới này, cơ cấu đại biểu Quốc hội khóa XVI cũng có nhiều điều chỉnh, ưu tiên tăng số đại biểu chuyên trách, giảm số lãnh đạo tỉnh, đồng thời nâng cao tỷ lệ đại biểu đến từ các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và hiệp hội doanh nghiệp. Những điều chỉnh này nhằm nâng cao tính chuyên nghiệp, chất lượng của hoạt động lập pháp, giám sát, đồng thời thể hiện rõ sự đổi mới trong trách nhiệm và khả năng sát dân của các đại biểu.

Trong khi đó, mô hình tổ chức của Hội đồng nhân dân vẫn giữ nguyên cơ cấu, nhưng việc xác định thành phần dựa trên nền tảng hiệp thương dân chủ, thống nhất, đảm bảo quyền bầu cử, giám sát, kiến nghị, phản ánh của cử tri được bảo đảm theo quy định của pháp luật.

Ông Phạm Đình Toản nhận định: “Trong bối cảnh bộ máy tinh gọn, yêu cầu về chất lượng hoạt động của đại biểu và hiệu quả giám sát càng cao hơn. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, các kênh tương tác trực tuyến sẽ giúp tăng cường công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình”.

CÂU CHUYÊN ĐỔI MỚI VỀ HIỆU SUẤT QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH

Một bước đột phá khác của kỳ bầu cử lần này là việc rút ngắn thời gian các bước trong quy trình bầu cử. Theo Nghị quyết số 199/2025/QH15 của Quốc hội, ngày bầu cử đã được ấn định là 15.3, sớm hơn khoảng 2 tháng so với các kỳ trước.

Việc này giúp rút ngắn thời gian từ khi kết thúc đại hội đảng các cấp đến kỳ họp đầu tiên của Quốc hội. Kết quả là, các bước chuẩn bị nhân sự, phân bổ công việc và tổ chức bầu cử đều diễn ra nhanh hơn, đồng bộ và chính xác hơn, đảm bảo ổn định cho các cơ quan nhà nước.

Ông Phạm Đình Toản chia sẻ: “Việc rút ngắn thời gian không làm giảm quy trình hay chất lượng bầu cử, mà đòi hỏi sự chuẩn bị khoa học, quyết tâm và phối hợp chặt chẽ từ các cơ quan liên quan. Đồng thời, công nghệ thông tin đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao hiệu quả quản lý và tổ chức”.

Chỉ sau vài tháng chuẩn bị, quy trình từ nộp hồ sơ ứng cử, hiệp thương, công khai danh sách đến kiểm tra, xác minh dữ liệu đều được thực hiện nhanh chóng, chính xác hơn, tạo điều kiện cho một cuộc bầu cử minh bạch và dân chủ hơn.

VẬN ĐỘNG CHO THAY ĐỔI SỐ TRONG HOẠT ĐỘNG BẦU CỬ

Chuyển đổi số là hạt nhân thúc đẩy ba điểm đổi mới của kỳ bầu cử 2026: mô hình chính quyền 2 cấp, rút ngắn quy trình và ứng dụng công nghệ. Các dữ liệu dân cư, danh sách cử tri, thông tin ứng cử viên đều được khai thác từ cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và hệ thống VNeID.

Ông Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an, nhấn mạnh: “Chúng tôi đã ban hành quy định khai thác dữ liệu quốc gia để lập danh sách cử tri, in thẻ cử tri phù hợp. Các địa phương đã ứng dụng phần mềm và hệ thống xác thực điện tử để cập nhật, quản lý danh sách, giúp loại bỏ ghi chép thủ công, giảm thiểu sai sót, đảm bảo quyền của từng công dân”.

Hệ thống kết nối chặt chẽ giữa các nền tảng giúp cập nhật danh sách cử tri theo thời gian thực, đồng thời, các phương tiện truyền thông xã hội được sử dụng mạnh mẽ để tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về quyền và trách nhiệm của mình trong cuộc bầu cử.

Các nhà phân tích nhận định, ba đổi mới này không tách rời nhau mà phối hợp chặt chẽ, tạo điều kiện tối ưu để chuyển đổi số thúc đẩy hiệu quả quá trình tổ chức, nâng cao uy tín, tính minh bạch của cuộc bỏ phiếu. Ông Phạm Đình Toản nhấn mạnh: “Khó khăn ban đầu của việc vận hành mô hình mới chính là yêu cầu cao về năng lực số của cán bộ, sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ sớm và sự phối hợp nhịp nhàng giữa các cơ quan chủ trì”.

Cuộc bầu cử năm 2026 không chỉ là đợt sinh hoạt dân chủ lớn trong xã hội mà còn là dịp thử thách và thể hiện năng lực tổ chức của hệ thống chính quyền hiện đại, minh bạch, công khai, đúng quy định, góp phần xây dựng nền hành chính và hệ thống chính trị vững mạnh hơn trong tương lai.