RẦM THÁNG GIÊNG TẠI CHÙA ÔNG: NGƯỜI DÂN HÀNG NGÀY ĐÓN GIÁP NĂM MỚI VỚI NGHĨ LỂ VAY TRẢ LỘC HÌNH ẢNH ĐẦY ẤN TƯỢNG
Ngày 14 tháng Giêng, đúng rằm tháng giêng theo âm lịch, tại chùa Ông (Hội quán Nghĩa An) ở khu vực Chợ Lớn, đông đảo người dân và du khách đã có mặt để thực hiện các nghi lễ truyền thống nhằm cầu mong may mắn, phát đạt trong năm mới. Đây là hoạt động diễn ra thường niên, hấp dẫn bởi hình thức vay và trả lộc đặc trưng của cộng đồng người Hoa tại Việt Nam.
Ngay từ sáng sớm, nhiều người đã mang theo mâm lễ gồm quýt, phong bao lì xì, các lễ vật khác để dâng cúng tại chùa. Trong sân chùa, không khí náo nhiệt, bà con đến thắp nhang, hành lễ cùng hình thức chia sẻ lộc Thần. Sau khi hành lễ tại các điện thờ, người dân xếp hàng dài để nhận phần lộc từ Quan Thánh Đế Quân, vị thần bảo trợ cho việc làm ăn, buôn bán của cộng đồng người Hoa, đặc biệt là người khu Chợ Lớn. Các tín ngưỡng này cho rằng, khi nhận lộc, nếu bỏ tiền trong bao lì xì hay mang theo trái quýt, sẽ mang lại may mắn, phát đạt suốt cả năm. Đặc biệt, món lộc vay gồm 2 trái quýt, 2 tờ giấy quý nhân, và 2 phong bao lì xì, xem như một phần của phong tục cầu tài lộc dịp Tết Nguyên tiêu.
Trong phần lễ, người dân còn xếp hàng qua bụng ngựa Xích Thố, tượng trưng cho cầu may mắn và phước lành năm mới. Sau lễ, các phần lộc vay còn được hơ qua lửa với ước nguyện về những điều tốt đẹp sẽ đến trong năm mới. Những người tham gia đều tỏ ra hào hứng, từ những ai lần đầu đến đến cả những người quen đã nhiều năm gắn bó với phong tục này.
Xung quanh khu vực hành lễ, nhiều gian hàng bán lồng đèn phát tài và bình an, được khách mua về treo tại chùa hoặc mang về nhà để cầu mong may mắn, thành đạt. Giá của các loại lồng đèn này dao động từ 500.000 đến 1.000.000 đồng, phản ánh sự đa dạng và phong phú trong phong tục đón Tết của cộng đồng người Hoa. Ngoài ra, khu vực bán lễ còn có các gian thờ Mã Tướng Quân và ngựa Xích Thố, nơi người dân xếp hàng chui qua bụng ngựa để cầu bình an, hứa hẹn một năm mới thịnh vượng.
Chùa Ông, còn gọi là miếu Quan Đế hoặc Hội quán Nghĩa An, đã có lịch sử hơn 200 năm, là nơi thờ Quan Công – nhân vật nổi bật trong Tam Quốc thể hiện đức trung nghĩa và chí khí anh hùng. Các hoạt động trong dịp rằm tháng Giêng còn có lễ hội truyền thống như diễu hành, biểu diễn ca nhạc, múa lân, sư rồng diễn ra mạnh mẽ trong suốt hai ngày (2-3 tháng Giêng).
Chia sẻ về phong tục vay – trả lộc, chị Loan Kiều từ Củ Chi cho biết: “Lần đầu tham gia, tôi chưa hiểu rõ lắm, nhưng nghe mọi người nói là để cầu may, nên tôi đã thử vay và sẽ quay lại để trả sau. Năm sau sẽ lại đến chùa để tiếp tục phong tục này.” Phong tục này phản ánh sự mong ước về bình an, thịnh vượng của cộng đồng người Hoa trong dịp lễ tết quan trọng nhất của họ.
Rằm tháng Giêng tại chùa Ông không chỉ là dịp cầu an, giải hạn mà còn là lễ hội của niềm tin và hy vọng, đem đến khí thế vui tươi và nét đẹp văn hóa đặc trưng của cộng đồng người Hoa sống tại TP.HCM. Các hoạt động lễ hội, phong tục vay – trả lộc vẫn giữ được giá trị truyền thống, góp phần làm phong phú nét văn hóa đa dạng của thành phố trong những ngày đầu xuân mới.