LÀM THẾ NÀO ĐỂ CÓ TÍNH NỮ CAO? CHUYỆN KHÁC XA VỀ KHÁI NIỆM VÀ THỰC HÀNH

Gần đây, một bài đăng trên Threads đã thu hút sự chú ý với câu hỏi đơn giản nhưng gây tranh luận lớn: “Làm sao để rèn luyện để trở thành người có tính nữ cao?” Người viết bày tỏ sự ngưỡng mộ đối với những influencer sở hữu năng lượng dễ thương, duyên dáng và vẫn giữ được nét nữ tính ngay cả khi ăn mặc thoải mái. Điều này đã mở ra một cuộc tranh luận rộng hơn về khái niệm tính nữ trong xã hội hiện đại.

Nhiều phản hồi xuất hiện với những lời khuyên quen thuộc như nói chuyện nhẹ nhàng, ăn mặc thanh lịch, giữ thái độ dịu dàng hoặc luôn mỉm cười. Tuy nhiên, không ít người lại đặt câu hỏi ngược lại: Vì sao cứ phải cố “mong manh”, “dịu dàng” để được gọi là nữ? Liệu những cá tính khác biệt của phụ nữ có bị xem thường hay chưa phù hợp với khái niệm này?

Các tranh luận về “tính nữ cao” đã trở nên phổ biến trong cộng đồng mạng suốt vài năm gần đây, với các khái niệm như “năng lượng nữ tính” hay “vibe phụ nữ trưởng thành” xuất hiện dày đặc trên TikTok, Instagram hay Threads. Trong các nội dung này, người ta thường xem “nữ tính” như một kỹ năng có thể học hỏi, rèn luyện qua cách ăn mặc, lời nói, cách cư xử hoặc phong cách sống. Nhưng thực tế, khái niệm này lại phức tạp hơn nhiều so với những gì truyền tải trên mạng xã hội.

VĂN HÓA TỰ CẢI THIỆN VÀ CHIẾC BẲY CỦA KHÁI NIỆM “TÍNH NỮ”

Buộc phải định nghĩa rõ ràng về “tính nữ” là điều không dễ dàng, đặc biệt khi khái niệm này thường được né tránh bởi tính đa dạng và biến đổi theo thời gian. Trong đời sống hàng ngày, “tính nữ” thường được hiểu đơn giản là những phẩm chất như dịu dàng, mềm mại, cảm xúc hay tinh tế. Nhưng trong lý thuyết xã hội, các nhà nhân văn học giải thích rằng phân biệt nam tính và nữ tính không chỉ dựa trên sinh học mà còn dựa trên hệ thống giá trị, kỳ vọng và vai trò xã hội được hình thành qua các quá trình kiến tạo xã hội.

Thuyết bản chất luận (essentialism) từng cho rằng sự khác biệt này là do sinh học sinh ra, phụ nữ tự nhiên dịu dàng, đàn ông mạnh mẽ. Nhưng các nhà xã hội học hiện đại như Peter L. Berger, Thomas Luckmann lại chứng minh rằng cá tính giới đã và đang được hình thành bởi những quá trình xã hội hóa qua giáo dục, truyền thông, văn hóa.

Từ góc nhìn này, “tính nữ” không tồn tại như một bản chất cố định mà là biểu hiện của một hệ thống ý nghĩa văn hóa được kiến tạo qua thời gian, không nhất thiết phải gắn liền với phẩm chất cố định như đẹp, nhẫn nhịn hay hi sinh. Nó phản ánh sự đa dạng trong từng giai đoạn lịch sử, từ những xã hội truyền thống coi nữ giới là người giữ vai trò hi sinh, chăm sóc gia đình, đến các xã hội hiện đại khi các phẩm chất như độc lập, tự chủ, lãnh đạo đều trở thành biểu hiện của tính nữ.

Vậy nên, “tính nữ cao” hay không chính là câu chuyện của việc hiểu và chấp nhận sự đa dạng của bản sắc giới, xem cá nhân thể hiện như thế nào mới đúng là vấn đề then chốt.

TỪ NGUỒN CẢM HỨNG ĐẾN NGHỆ THUẬT VÀ CẢM XÚC

Theo các lý thuyết về tâm lý, triết học, “tính nữ” không chỉ đơn thuần là hành vi mà còn là năng lượng tâm lý, cách cảm nhận và tương tác với thế giới. Carl Jung, nhà tâm thần học Thụy Sĩ nổi tiếng, đã đưa ra khái niệm nguyên mẫu (archetype) – hình mẫu tâm lý phổ quát cố hữu trong vô thức chung của nhân loại. Ông tin rằng một tâm thức khỏe mạnh là khi các nguyên mẫu này cân bằng và hài hòa.

Trong nghệ thuật, các biểu tượng và hình ảnh thể hiện tính nữ không còn giới hạn trong hình mẫu khuôn mẫu. Georgia O’Keeffe mô tả thiên nhiên bằng những đường nét mềm mại, Frida Kahlo chuyển hóa cảm xúc cá nhân thành biểu tượng nghệ thuật, còn Van Gogh, Kandinsky thể hiện dòng chảy cảm xúc trong màu sắc và hình khối. Thậm chí, nhiều tác phẩm của các nghệ sĩ nam cũng mang đậm nét cảm xúc, nhấn mạnh rằng tính nữ không riêng dành cho nữ giới mà còn là một dạng năng lượng cảm xúc phổ quát.

Trong văn chương, các nhà văn như Virginia Woolf hay Haruki Murakami thể hiện chiều sâu tâm lý, nội tâm nhân vật qua các góc nhìn nhạy cảm và trực giác. Từ đó, có thể hiểu rằng “tính nữ” là khả năng cảm nhận, thấu hiểu và biểu đạt cảm xúc phong phú, không bị giới hạn trong những tiêu chuẩn cứng nhắc.

NÓI KHÔNG VỚI NHỮNG KHUÔN MẪU ÁP ĐẶT VÀ “TÍNH NỮ ĐỘC HẠI”

Trong các cuộc thảo luận gần đây, khái niệm “tính nữ độc hại” (toxic femininity) xuất hiện như một cách chỉ trích các tiêu chuẩn nữ giới bắt buộc phải tuân theo khiến họ thiệt thòi. Nó không phải là nói rằng nữ giới là điều tiêu cực, mà đề cập đến việc những chuẩn mực cứng nhắc, khắt khe như dịu dàng, hy sinh, nhẫn nhịn trở thành nghĩa vụ, gây tổn thương và giới hạn quyền tự do của phụ nữ.

Các biểu hiện thường thấy là việc phụ nữ khó nói “không” vì sợ bị coi là khó chịu, hoặc bị xã hội dạy rằng con gái phải nhẹ nhàng, khéo léo. Trên mạng xã hội, các bình luận chỉ trích ngoại hình hay nhấn mạnh nghiêng về việc phụ nữ phải giữ vẻ trẻ trung, đẹp đẽ – tất cả đều phản ánh một tiêu chuẩn về hình mẫu nữ giới “hoàn hảo” chỉ có trong mơ.

Khái niệm này cũng đặc biệt rõ rệt trong môi trường công sở, nơi phụ nữ thể hiện sự quyết đoán thường bị xem là “căng thẳng”, trong khi nữ giới nhẹ nhàng, khiêm tốn lại dễ bị xem là thiếu năng lực. Các hành vi cạnh tranh hoặc tạo áp lực giữa phụ nữ về ngoại hình, thành công đều là hệ quả của những quy chuẩn xã hội khắt khe.

Nhiều nhà nghiên cứu lý giải rằng “tính nữ độc hại” không phải là đặc tính tự nhiên của nữ giới mà là sản phẩm của hệ thống chuẩn mực mà cả nam lẫn nữ đều bị ràng buộc. Khi xã hội xác lập những khuôn mẫu cứng nhắc về giới, sẽ làm hạn chế khả năng tự thể hiện của từng cá nhân, dẫn đến những mâu thuẫn nội tâm và sự giới hạn trong các mối quan hệ.

KẾT LUẬN

Câu hỏi “làm thế nào để có tính nữ cao” tồn tại như một câu chuyện lớn hơn về nhận thức giới và sự đa dạng trong biểu đạt cá nhân. Trong thực tế, “tính nữ” không phải là một hình mẫu cố định hay tiêu chuẩn để đạt tới, mà chính là khả năng thể hiện cảm xúc, sức mạnh nội tâm và cá tính riêng biệt của mỗi người. Sống thật với chính mình, chấp nhận những đặc điểm riêng và tránh bị gò bó trong những chuẩn mực xã hội cứng nhắc sẽ giúp mỗi người phụ nữ tự do hơn trong hành trình của chính mình. Trong đó, điều quan trọng nhất không phải là “đúng chuẩn”, mà là sống một cuộc đời phù hợp, ý nghĩa và trọn vẹn với chính mình.