Iran PHÓNG TÊN LỬA VÀ UAV TRONG BAO LÂU? CẢNH BÁO VỀ CUỘC CHIẾN NGẦM TỐI NHIỀU ĐÁNH GIÁ

Vài ngày gần đây, cuộc xung đột giữa Iran và các lực lượng Mỹ- Israel tiếp tục leo thang khi hai bên đưa ra những tuyên bố trái ngược nhau. Trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định các chiến dịch không kích sẽ còn tiếp diễn cho đến khi Iran suy yếu hoặc không còn khả năng chiến đấu, thì Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi lại cho biết quân đội nước này sẵn sàng chiến đấu “bao lâu cũng được” mà không quá quan tâm đến đàm phán hay ngừng bắn.

Tuy nhiên, sự kéo dài của chiến tranh không chỉ phụ thuộc vào ý chí chiến đấu mà còn nằm ở nguồn lực, nhất là kho dự trữ đạn dược của mỗi bên. Hiện tại, chiến sự đang biến thành cuộc đua giữa tên lửa và UAV của Iran với các hệ thống phòng thủ của Mỹ, Israel cùng các quốc gia vùng Vịnh nhằm đánh chặn các đòn tấn công này.

KIỂM KÊ VŨ KHÍ, UAV CỦA IRAN TRƯỚC ĐỘNG THẾ KIÊU DẸP

Trước khi chiến tranh nổ ra ngày 12.6.2025, Iran được cho sở hữu khoảng 2.000 đến 3.000 tên lửa các loại. Giới quan sát cho rằng quân đội Iran đã phóng khoảng 600 tên lửa trong cuộc chiến năm ngoái, bên cạnh đó là nhiều tên lửa bị phá hủy trên bộ sau các cuộc không kích của Israel. Kể từ đó đến nay, Iran đã nỗ lực gia tăng kho vũ khí và củng cố hệ thống phòng thủ.

Hiện tại, nhiều vũ khí được tập trung trong các “thành phố tên lửa” ngầm dưới lòng đất. Trong giai đoạn đầu của xung đột, các mục tiêu này bị oanh tạc dữ dội, với hệ thống phòng không Iran hầu như không thể bảo vệ chúng. Các bệ phóng di động của Iran hầu như bị phá hủy hoặc bị vô hiệu ngay sau khi rời khỏi cơ sở. Mỹ còn dùng bom xuyên phá để đánh sập lối vào, khiến hàng trăm tên lửa bị chôn vùi trong lòng đất. Trong khi đó, Israel tuyên bố đã phá hủy hoặc vô hiệu hóa khoảng 75% bệ phóng tên lửa của Iran.

Hiện nay, khó xác định chính xác chiến lược sử dụng vũ khí của Iran, nhiều khả năng là vừa dùng chiến thuật chủ động, vừa bày tỏ khả năng “lấy gì bắn nấy”. Theo truyền thông Iran, đến ngày 5.3, quân đội nước này đã phóng khoảng 500 tên lửa đạn đạo cùng với hơn 2.000 UAV các loại. Các tên lửa Fatah-110 tầm ngắn của Iran dường như vẫn là chủ đạo, trong khi các mẫu tầm trung như Khorramshahr-4 và Fattah-1 đạt tốc độ siêu thanh ít được dùng nhiều hơn.

Các đợt tấn công dữ dội của Mỹ và Israel đã làm giảm mạnh năng lực tên lửa của Iran. Ước tính của quân đội Mỹ rằng số bệ phóng tên lửa Iran đã giảm tới 90%, các bệ phóng UAV giảm 83% kể từ đầu xung đột. Điều này khiến một số chuyên gia cho rằng Iran đang chuẩn bị cho cuộc chiến dài hạn hoặc đang tạm thời để dành dụng phần lớn kho vũ khí.

Mục tiêu của Iran không đơn thuần là thắng Mỹ hay Israel mà nhằm gây tổn thất đủ lớn để tác động đến nền kinh tế và buộc các đối thủ phải cân nhắc chấm dứt chiến dịch. Ngoài tên lửa, Iran còn nổi tiếng với việc phát triển UAV cảm tử giá rẻ Shahed, được Nga sử dụng trong chiến sự Ukraine. Trước chiến tranh, Iran có thể sản xuất khoảng 10.000 UAV mỗi tháng, con số giờ chỉ còn là ký ức trong bối cảnh xung đột.

TẨY TRỮ “CHIẾN DỊCH PHONG TẢO” VÀ DỰ ĐOÁN CHIẾN LƯỢC IRAN

Các nhà phân tích nhận định Iran đang đối mặt thử thách lớn trong việc bảo toàn lượng UAV, tên lửa trước các chiến dịch truy quét của Mỹ và Israel. Phó giáo sư James Devine tại Đại học Mount Allison (Canada) cho rằng Iran đã thay đổi phương thức phóng tên lửa, trải đều mục tiêu hơn so với trước đây, với mục đích bào mòn hệ thống phòng thủ của đối phương thay vì gây thiệt hại tối đa cho một mục tiêu duy nhất.

Iran học hỏi từ chiến dịch của lực lượng Houthi ở Yemen, chỉ cần một số ít UAV, tên lửa để gây hỗn loạn ở Biển Đỏ và Gaza. Việc chọn phân tán mục tiêu và thực hiện các vụ tấn công không chỉ nhằm đánh vào các mục tiêu quân sự mà còn để gây sức ép chính trị. Đáng chú ý, nhiều tên lửa và UAV Iran được phóng về phía các quốc gia vùng Vịnh nhiều gấp 20 lần so với các cuộc tấn công vào Israel, phản ánh khả năng đánh giá của Iran về các mục tiêu chiến lược cũng như khả năng tự quyết của các chỉ huy trung cấp, đặc biệt là lực lượng IRGC.

Theo nhà phân tích Decker Eveleth của Trung tâm Phân tích Hải quân Mỹ, có khoảng 30 chỉ huy IRGC khác nhau có quyền tự quyết khi triển khai tấn công mà không cần chỉ đạo trực tiếp từ cấp trên. Chính vì vậy, Iran thực hiện các vụ tấn công cả vào các mục tiêu trung gian như Oman để duy trì sức mạnh, hoặc nhằm gây rối loạn vùng Vịnh – nơi còn nhiều tên lửa còn nguyên trong kho, sẵn sàng cho các mục đích chiến tranh tâm lý và chiến tranh vật chất. Các mục tiêu này góp phần tạo ra những đòn đe dọa và gây áp lực nhằm buộc các chính phủ trong khu vực và phương Tây phải vào cuộc để kết thúc xung đột.