GẦY NHƯNG BỤNG VẪN TO, TAY CHÂN MỀM NHŨN: CẢNH BÁO TÌNH TRẠNG “MỠ BỌC XƯƠNG” NGUY HIỂM HƠN CẬN BÁO BÉO PHÌ

Nhiều người tin rằng chỉ cần giữ cân nặng thấp, trông mảnh mai là đã khỏe mạnh. Tuy nhiên, thực tế cho thấy khá nhiều người lại mắc phải tình trạng sức khỏe nguy hiểm mang tên “mỡ bọc xương” – còn gọi là “gầy nhưng béo”. Tình trạng này gần đây được bàn luận nhiều trên mạng xã hội, với không ít người cho rằng hình dạng này “mềm như kẹo bông, trông đáng yêu”. Thế nhưng các chuyên gia cảnh báo đây không phải là biểu hiện của gầy khỏe mạnh, mà là dấu hiệu của một cơ thể thiếu hụt cơ bắp, thừa mỡ nội tạng và mỡ dưới da, tiềm ẩn nhiều nguy cơ lâu dài cho sức khỏe.

NHÌN THÌ GẦY NHƯNG THÀNH PHẦN CƠ THỂ LẠCH CHUẨN

Trong cấu trúc cơ thể, cơ bắp đóng vai trò vận động, tạo lực, còn mỡ bao quanh các cơ hoặc nằm giữa các cơ quan nội tạng. Người khỏe mạnh thường có tỷ lệ cân đối giữa cơ và mỡ. Ngược lại, người “mỡ bọc xương” có phần cơ bị giảm sút đáng kể trong khi mỡ thừa lại chiếm đa số, đặc biệt là mỡ nội tạng. Tình trạng này có thể xảy ra ngay cả khi cân nặng của họ vẫn ở mức bình thường hoặc thấp hơn so với trung bình.

Thành phần cơ thể ở những người này thường cho thấy tỷ lệ mỡ chiếm từ 25-30% hoặc cao hơn, trong khi khối lượng cơ thấp hơn mức chuẩn từ 25% trở xuống. Chính vì vậy, dù diện mạo bên ngoài trông khá gầy, họ lại đang ở trạng thái gọi là “gầy nhưng béo”, hay còn gọi là skinny fat. Theo các chuyên gia châu Á – châu Đại Dương, tình trạng này được xếp vào nhóm béo phì kèm giảm cơ, nghĩa là vừa tích tụ mỡ quá mức vừa mất đi khối lượng và chức năng cơ bắp. Đây là điểm đáng lo ngại, đặc biệt khi tuổi tác tăng cao.

4 DẤU HIỆU NHẬN BIẾT GẦY GIẢ

Nhiều người không nhận ra họ thuộc nhóm “mỡ bọc xương” cho đến khi khám sức khỏe, bởi cơ thể có những biểu hiện rõ rệt. Thứ nhất, tay chân trông thon gọn nhưng mềm và lỏng lẻo; khi vỗ nhẹ vào bắp tay hoặc đùi, thịt dễ rung, không rõ đường nét cơ. Thứ hai, gầy nhưng vẫn có bụng mỡ do tích tụ mỡ nội tạng, khiến vòng eo lớn hơn so với hình thể bên ngoài. Ngoài ra, họ thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, có sức lực kém, dễ hụt hơi khi vận động. Các xét nghiệm sức khỏe có thể cho thấy khối lượng cơ thấp, tốc độ chuyển hóa chậm, có thể kèm theo gan nhiễm mỡ hoặc rối loạn mỡ máu.

Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là chỉ số BMI – hay còn gọi là cân nặng theo chiều cao – không thể phản ánh chính xác thành phần cơ thể. Một người có BMI 20 có thể là người tập thể thao khỏe mạnh hoặc đang thiếu cơ, thừa mỡ. Do đó, để đánh giá đúng tình trạng sức khỏe, cần dựa vào tỷ lệ mỡ, khối lượng cơ và tốc độ chuyển hóa thay vì chỉ số cân nặng.

VÌ SAO NGÀY CÀNG NHIỀU NGƯỜI TRẺ GẶP VẤN ĐỀ NÀY?

Chuyên gia cho biết, “mỡ bọc xương” thường là kết quả của lối sống kéo dài nhiều năm. Thiếu tập luyện sức mạnh, chỉ tập cardio hoặc ít vận động khiến cơ bắp bị tiêu hao. Sai lầm khi giảm cân bằng cách cắt giảm quá nhiều lượng thức ăn, hoặc ăn quá nhiều thực phẩm chứa đường và tinh bột tinh chế, khiến cân nặng giảm nhưng cơ bắp cũng teo đi. Thói quen ngồi nhiều, ít vận động, đặc biệt ở dân văn phòng hay học sinh, sinh viên, còn gây thiếu vitamin D, canxi, làm giảm chuyển hóa. Thiếu ngủ kéo dài và căng thẳng cũng ảnh hưởng đến hệ hormone, cản trở quá trình xây dựng cơ.

MỠ BỌC XƯƠNG NGUY HIỂM HƠN BÉO PHÌ

Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần không béo thì sẽ không mắc bệnh tật. Nhưng thực tế, tình trạng béo phì kèm giảm cơ lại gây ra nhiều rối loạn chuyển hóa nghiêm trọng như kháng insulin, dễ dẫn đến tiểu đường type 2. Khi khối cơ thấp, khả năng sử dụng glucose của cơ thể kém đi, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường. Ngoài ra, còn có nguy cơ gan nhiễm mỡ không do rượu, rối loạn mỡ máu, loãng xương và các vấn đề về khớp do cơ yếu làm giảm khả năng bảo vệ khớp, dễ gây tổn thương, thoái hóa. Thậm chí, cơ thể còn dễ mệt mỏi, đề kháng giảm và tâm trạng dễ dao động.

Chuyên gia nhấn mạnh rằng “mỡ bọc xương” không phải là kiểu gầy thanh thoát, mà là thể trạng yếu ớt, thiếu sức sống và cần được chú ý can thiệp đúng cách.

LÀM GÌ ĐỂ ĐẢM BẢO SỨC KHỎE VƯỢT TRỘI

Tin vui là tình trạng này hoàn toàn có thể cải thiện bằng cách thay đổi lối sống phù hợp. Tăng cường tập luyện sức mạnh như tập tạ, squat, chống đẩy hoặc dùng dây kháng lực để kích thích phát triển cơ bắp. Thực hiện đều đặn 2-3 buổi mỗi tuần để nâng cao khối lượng cơ và tăng tốc độ chuyển hóa. Nhiều người lo sợ tập tạ sẽ làm cơ to, nhưng thực tế, việc tập hợp lý giúp cơ thể săn chắc và khỏe mạnh hơn.

Chế độ ăn cân đối cũng rất quan trọng. Tăng cường protein từ thịt nạc, cá, trứng, đậu phụ và sữa để xây dựng cơ. Hạn chế tinh bột tinh chế, đường và đồ ngọt, đồng thời bổ sung chất béo tốt từ các loại hạt, quả bơ, dầu ô liu. Áp dụng nguyên tắc 2-1-1 cho bữa ăn: 50% rau, 25% protein, 25% tinh bột.

Cuối cùng, thay đổi thói quen sinh hoạt như hạn chế ngồi lâu, vận động nhiều hơn mỗi ngày và ngủ đủ giấc để quá trình phục hồi và phát triển cơ bắp diễn ra thuận lợi hơn.