MỸ VÀ IRAN ĐƯỢC ĐỐI ĐẦU TRỰC DIỆN TRONG CUỘC CHIẾN UAV GIÁ RẺ VÀ CUỘC CHIẾN NGẦM CHIẾU SAU

THỜI ĐẠI CỦA UAV GIÁ RẺ VÀ SỨC MẠNH PHẢN ỨNG MỚI

Chuyên gia Michael C. Horowitz của Hội đồng Đối ngoại Mỹ cùng Lauren Kahn từ Trung tâm An ninh và Công nghệ xảy ra tại Đại học Georgetown đã phân tích về vai trò của UAV trong bối cảnh xung đột hiện nay giữa Iran và các nước trong khu vực, mở ra một cuộc chiến mới dựa trên công nghệ tự động, giá thành thấp nhưng có khả năng tác chiến chính xác cao.

Theo các chuyên gia, sau cuộc xung đột Ukraine kéo dài hơn 4 năm, thế giới đang chứng kiến sự thay đổi đáng kể trong chiến tranh hiện đại. Nếu như chiến tranh vùng Vịnh năm 1991 được nhấn mạnh bởi sự hỗ trợ từ không gian, liên lạc vệ tinh và GPS, thì các cuộc xung đột sau này, đặc biệt là ở Ukraine và Iran, lại trở thành thế giới của trí tuệ nhân tạo, chiến tranh mạng, chiến tranh không gian thương mại và UAV.

Iran đã tận dụng lợi thế từ kho UAV giá rẻ Shahed-136, được Nga sử dụng nhiều ở Ukraine, với mức giá chỉ từ 20.000 đến 50.000 USD/chiếc. Những UAV này có tầm bắn lên đến 2.000 km, tích hợp dẫn đường chính xác, có thể tiêu diệt mục tiêu hiệu quả. Iran đã nâng cấp các UAV này bằng cách tăng cường chống nhiễu, cải tiến dẫn đường để phù hợp với tác chiến điện tử, đồng thời phóng hàng ngàn UAV vào Israel, các căn cứ của Mỹ và các quốc gia trong khu vực, tập trung giảm việc sử dụng tên lửa đạn đạo.

GÂY ÁP LỰC VỀ TÀI NGUYÊN VÀ HIỆU QUẢ TUYỀN

Dù phần lớn UAV của Iran bị bắn hạ, nhưng số lượng lớn các cuộc tấn công liên tục đã gây ra áp lực lớn đối với lực lượng của Mỹ và khu vực. Việc bảo vệ hệ thống radar, phòng thủ, cùng các phương tiện khác trở nên khó khăn hơn, tiêu tốn nguồn lực đáng kể. Thách thức không chỉ nằm ở khả năng chống trả mà còn về chi phí đánh chặn mỗi UAV, trong đó Mỹ đã phải sử dụng các tên lửa Patriot trị giá khoảng 4 triệu USD mỗi lần bắn hoặc hệ thống Coyote chỉ khoảng 125.000 USD.

Để đối phó, Mỹ đang thử nghiệm các công nghệ đánh chặn UAV giá rẻ và hiệu quả hơn. Ukraine đã phát triển hệ thống radar nhận diện sóng âm dành cho drone, chỉ mất từ 400 đến 1.000 USD để phát hiện UAV của kẻ địch. Kết hợp với drone Sting, giá chỉ khoảng 2.000 USD, hệ thống này đã giúp Ukraine đạt tỷ lệ đánh chặn UAV thành công lên tới 80%. Drone Sting có thể hoạt động như một “sát thủ drone”, bắn tiêu diệt UAV của đối phương hoặc quay trở lại sử dụng lại khi không tấn công.

Mỹ cũng bắt đầu dùng các UAV giá rẻ như LUCAS, thiết kế giống Shahed-136, để tấn công Iran. Trong năm 2025, Tổng thống Donald Trump đã ca ngợi UAV này là “nhanh, hiệu quả và chết chóc”. Các thiết bị này thể hiện rõ xu hướng thích ứng của Mỹ với chiến tranh công nghệ mới, giảm thiểu chi phí trong khi vẫn giữ vững khả năng tác chiến.

TÁC ĐỘNG ĐỊA CHÍNH VỚI CHIẾN DỊCH HỘ TỐNG TÀU CHỞ DẦU

Trong bối cảnh leo thang căng thẳng ở Trung Đông, Mỹ dự kiến sẽ điều lực lượng hộ tống các tàu chở dầu qua eo biển chiến lược Hormuz. Tổng thống Donald Trump nhấn mạnh Mỹ đã có những đòn mạnh mẽ và sẵn sàng tiêu diệt hạ tầng dầu mỏ của Iran nếu nước này tiếp tục cản trở hoạt động vận chuyển qua eo biển. Tuy nhiên, các giới chức nhận định nhiệm vụ này còn nhiều khó khăn, nguy cơ rủi ro lớn, chưa thể thực hiện ngay lập tức.

Iran khẳng định sẽ tiếp tục phong tỏa Hormuz cho đến khi các cuộc tấn công của Mỹ, Israel chấm dứt. Ngoài ra, đất nước này còn xem xét việc cho phép một số tàu chở dầu đi qua tuyến hàng hải quan trọng này theo hình thức giao dịch bằng nhân dân tệ của Trung Quốc nhằm duy trì hoạt động thương mại.

Chủ đề của cuộc chiến này không chỉ là địa chính trị mà còn phản ánh rõ xu hướng mới trong chiến tranh hiện đại: kết hợp giữa công nghệ UAV giá rẻ, chiến tranh mạng, và chiến lược phòng thủ linh hoạt, mở ra một thời kỳ mới của các cuộc xung đột toàn diện, ít tốn kém nhưng tiềm năng gây thiệt hại lớn hơn.